DVD: Informatie over het Digitale Veelzijdige Schijfje

Een dvd of DVD (algemene afkorting voor Digital Video Disc of Digital Versatile Disc) is een opslagschijf of opslagmedium waarop digitale informatie wordt opgeslagen. Dit gebeurt door middel van een laser, die minuscule gaatjes op een laagje plastic maakt. Dit is een optisch opslagelement. Een DVD lijkt erg veel op een CD-ROM, er kan echter meer informatie op.

De dvd wordt al in veel huishoudens gebruikt om verschillende films te kijken of om films op te branden. De dvd is tegenwoordig de meest gebruikte manier om films te verkopen vanwege de makkelijke opslag en de lage kosten voor het maken van de dvd. Een ander gebruik van de dvd is de opslag van computersoftware. Hierbij kan je denken aan games en software zoals een besturingssysteem.

Veel mensen maken al gebruik van dvd's om films te kijken, maar weinig mensen weten hoe een dvd nou eigenlijk werkt of hoe hij gemaakt is. Als je op zoek bent naar dvd informatie zoals de geschiedenis en de werking, dan zit je hier goed!

Wat is een DVD?

Een dvd is een digitaal optisch formaat in de vorm van een optische schijf met een diameter van 12 centimeter. Het is uitgevonden in 1995 door Philips, Sony, Toshiba, en Panasonic, en werd in 1997 in Nederland geïntroduceerd. Het medium kan elke vorm van digitale gegevens opslaan en wordt veel gebruikt voor het aanbieden van films en software, of het opnemen van televisiebeelden. De afkorting dvd staat voor digital versatile disc. In eerste instantie stond de benaming voor digital video disc, vanwege de doelstelling een formaat voor opslag van video te ontwikkelen.

De dvd wordt zowel gebruikt voor het distribueren van speelfilms als voor het distribueren en opslaan van computersoftware en gegevens. Het is hiermee de opvolger van videosystemen zoals VHS. In het buitenland waren vooral eind jaren 90 de video-cd (vcd) en laserdisk lange tijd populair. Deze formats hebben zich echter als een wereldwijde standaard niet kunnen bewijzen. De dvd slaagde hier wel in. In computers is het de opvolger van de cd-rom-technologie (inclusief cd-r en cd-rw) in combinatie met het gebruik van het video-cd-formaat. De audio-cd is nooit vervangen door de dvd. Wel bestaat er de super audio compact disc als alternatief voor de dvd-audio.

De officiële schrijfwijze van de afkorting in het Nederlands is dvd (bron: Groene Boekje). DVD's worden al tientallen jaren gebruikt in films, dataopslag en softwaredistributie.

Hoe werkt een DVD?

DVDs bevatten spiraalvormige sporen, bestaande uit "pits" en "lands" met digitale informatie. Pits zijn de haast onvoorstelbaar kleine putjes in het oppervlak van de DVD, met een lengte van 0,4 tot 1,87 micrometer; lands zijn de onbeschreven ruimtes tussen de pits. De informatie op een DVD wordt afgetast door middel van een laserstraal.

De voorbespeelde dvd's worden op dezelfde manier geproduceerd als cd's: met een laser worden via spiegeltjes en een lens kleine putjes in een plastic schijf gebrand, waardoor een patroon van minuscule putjes ontstaat. De spoorbreedte, de afmetingen van de putjes en de onderlinge afstand zijn kleiner dan die van een cd. Een dvd heeft een afstand tussen de sporen van 0,74 micrometer, tegenover 1,6 micrometer op een cd.

Een dvd werkt door met een laser informatie te lezen die is gecodeerd in kleine putjes op het oppervlak van de schijf. De schijf draait in een dvd-speler of computerschijf en de laser leest de putjes terwijl de schijf voorbij draait. De putjes zijn in een spiraalvormig patroon op de schijf aangebracht en de laser leest de informatie in een continue stroom, waardoor video en audio van hoge kwaliteit kunnen worden afgespeeld.

Capaciteit en Lagen

Een DVD kan zoals gezegd zowel een- als tweezijdig worden beschreven, en elke zijde kan een of twee lagen bevatten. Bij een dubbellaags DVD is de bovenste van de twee reflecterende lagen half doorzichtig, zodat, afhankelijk van de brandpuntinstelling van de laser, in plaats van die laag ook de eronder gelegen laag kan worden afgetast.

De opslagcapaciteit van een single layer dvd is 4,7 gigabyte wat overeenkomt met 4,38 gibibyte. Deze dvd kan ongeveer 120 minuten beeld en geluid bevatten afhankelijk van de beeldkwaliteit en het aantal geluidssporen.

Een dubbellaagse dvd is een type dvd met twee lagen gegevensopslag op één kant van de schijf. Dit zorgt voor een grotere opslagcapaciteit, waarbij een dubbellaagse dvd doorgaans tot 8,5 GB aan gegevens kan bevatten. Dubbellaagse dvd's worden vaak gebruikt voor high-definition videocontent en grote softwaretoepassingen.

Verschillende DVD-Formaten

Er zijn verschillende DVD-formaten die specificeren hoe digitale content wordt opgeslagen en afgespeeld, met variërende capaciteiten en compatibiliteit. Het kiezen van het juiste DVD-formaat garandeert soepele opname, gegevensopslag en weergave.

Enkelzijdige DVD-Formaten

• DVD-5: Een van de meest voorkomende enkelzijdige DVD-formaten, voornamelijk gebruikt voor films en dataopslag. Het is betaalbaarder voor dagelijks gebruik.
• DVD-9: Gebruikt voor high-definition video's. Niet alle DVD-spelers zijn DVD-9 compatibel, wat in overweging moet worden genomen.

Beschrijfbare en Herschrijfbare DVD-Formaten

• DVD-R: Een write-once DVD, ontwikkeld door het DVD Forum. Data wordt op de schijf gebrand en kan niet worden verwijderd of herschreven. Het is extreem compatibel met de overgrote meerderheid van DVD-spelers en DVD-branders en kan tot 4.7 GB per laag opslaan.
• DVD+R: Een andere write-once DVD. Hoewel de meeste moderne DVD-stations beide formaten ondersteunen, ondersteunen oudere computers mogelijk alleen DVD-R.
• DVD-RW: Een herschrijfbare schijf, ontwikkeld door het DVD Forum. Deze ondersteunt het wissen en meerdere keren schrijven van data, tot maximaal 1.000 herschrijvingen, en is compatibel met alle apparaten.
• DVD+RW: Ontwikkeld door de DVD+RW Alliance. Deze herschrijfbare schijf ondersteunt betere foutcorrectie en verbeterde gegevensverwerking, ook tot 1.000 herschrijvingen.

Speciale DVD-Formaten

• DVD-ROM (Read-Only Memory): Een optisch read-only medium, voornamelijk gebruikt voor software-, film- en gamedistributie. Een single-layer disc heeft 4.7 GB opslagruimte, een two-layer disc 8.5 GB. De gegevens kunnen na productie niet worden bewerkt of toegevoegd.
• DVD-RAM (Random Access Memory): Een herschrijfbaar DVD-formaat bedoeld voor onbeperkte data-opname en herschrijven, vergelijkbaar met een harde schijf. Het ondersteunt een hoge herschrijfcapaciteit tot 100.000 keer, met ingebouwde foutcorrectie en defectbeheer, wat het zeer betrouwbaar maakt voor lange-termijn dataopslag.
• DVD+R DL en DVD-R DL: Dit zijn dual-layer, write-once DVD's die 8.5 GB aan opslagruimte bieden. Ze worden voornamelijk gebruikt voor het bewaren van hoogwaardige video-inhoud en grote data-back-ups, maar zijn niet herschrijfbaar. Beide typen zijn compatibel met moderne DVD-stations, waarbij DVD+R DL vaak de voorkeur heeft voor betere schrijfefficiëntie, terwijl DVD-R DL grotere compatibiliteit met oudere hardware biedt.

Belangrijke overwegingen bij het kiezen van een DVD-formaat:

• Compatibiliteit: Niet alle apparaten ondersteunen alle DVD-formaten.
• Herbruikbaarheid: Kies tussen eenmalig beschrijfbare formaten (DVD-R, DVD+R) en herschrijfbare formaten (DVD-RW, DVD+RW).

DVD-Video Formaat

DVD-Video is een videoformaat dat wordt gebruikt om digitale video's op een dvd te branden en is het meest gebruikte videoformaat voor consumenten in Azië, Noord-Amerika, Europa en Australië. Om een disc met deze specificatie te kunnen lezen heeft men een dvd-station en een MPEG2-decoder nodig. De datasnelheid ligt tussen 3 en 9,5 Mbit/s, de bitsnelheid is variabel. Het formaat kwam uit op 26 maart 1997 en werd geproduceerd door het Dvd Forum.

Voor het opnemen van video's gebruikt DVD-Video H.262/MPEG-2 Deel 2 compressie met een datasnelheid tot 9,8 Mbit/s of een MPEG-1 Deel 2-compressie met een datasnelheid tot 1,856 Mbit/s. Video met een 4:3 resolutie wordt ondersteund door alle videoformaten. Het MPEG-1 Deel 2-formaat ondersteunt geen interlaced video's. Het H.262/MPEG-2 Deel 2-formaat ondersteunt zowel interlaced als progressief gescande inhoud.

Inhoud met nog een andere snelheid van een van de boven genoemden kunnen met Telecine worden gecodeerd naar H.262/MPEG-2 Deel 2. Dit wordt vaak gebruikt om de snelheid van 23,976 beelden per seconde naar 29,97 beelden per seconde om te zetten. Soms kan de inhoud op de dvd zelf gecodeerd worden naar ander beeldsnelheden waarbij gebruik wordt gemaakt van markeringen om de verschillende scantypes, veldvolgorde en het herhaald veldpatroon aan te duiden. Deze markeringen kunnen worden toegevoegd in de video met een H.262/MPEG-2 Deel 2 codeerder. Een dvd-speler gebruikt deze markeringen om progressieve inhoud naar interlaced video in realtime te converteren tijdens het afspelen. Hierbij wordt een signaal gevormd dat geschikt is voor interlaced televisies. Deze markeringen reproduceren ook de progressieve inhoud naar de originele, zonder intelaced formaat wanneer ze gebruikt worden met compatibele dvd-spelers en progressieve scan televisies.

Audio en Ondertitels

De audiodata op een dvd-film kan PCM, DTS, MP2 of Dolby Digital (AC-3) formaat zijn. In landen waar de PAL-standaard gebruikt wordt moet de versie van DVD-Video minstens één audiotrack van het PCM-, MP2-, of AC-3-formaat bevatten, en alle standaard PAL-spelers moeten een van deze drie formaten ondersteunen. Een gelijkaardige standaard bestaat in landen die het NTSC-systeem gebruiken, hoewel het gebruik van of de ondersteuning van het MP2-formaat hier geen vereiste is. DTS audio is optioneel voor alle spelers, want DTS was geen deel van de oorspronkelijke standaard maar werd later toegevoegd; veel oude dvd-spelers ondersteunen DTS-audiotracks dus niet. Enkel PCM en DTS ondersteunen 96 kHz (de bemonsteringsfrequentie). De overgrote meerderheid van commerciële DVD-Videoreleases gebruiken anno 2015 AC-3.

• PCM: 48 kHz of 96 kHz bemonsteringsfrequentie, 16 bit of 24 bit Lineaire PCM, 2 tot 6 kanalen, tot 6 144 kbit/s.

Dvd's kunnen meer dan één kanaal van audio die samengaat met de video-inhoud bevatten. Hierbij ondersteunen ze een maximum van acht gelijktijdige audiotracks per video. Dit wordt vaak gebruikt voor verschillende audioformaten zoals DTS 5.1 en AC-3 2.0.

DVD-Video schijven hebben een ruwe bitsnelheid van 11,08 Mbit/s, met een 1,0 Mbit/s overhead, waarbij hun ladingsvermogen een bitsnelheid van 10,08 Mbit/s heeft. Professioneel gecodeerde video's hebben een gemiddelde bitsnelheid van 4-5 Mbit/s, met een maximum van 7-8 Mbit/s.

DVD-Video kan tot 32 ondertitelingtracks bevatten. Ondertitels kunnen ook andere zaken bevatten dan vertaling en ondertiteling voor doven zoals een plaatsnaam of een jaartal dat kort wordt weergegeven. Ondertitels zijn opgeslagen als bitmapafbeeldingen en kunnen daarom teksten in iedere taal bevatten. Ondertitels kunnen slechts vier kleuren bevatten, inclusief de "kleur" transparant en lijken dus ruwer dan permanente ondertitels op film.

Bestandsstructuur

Bijna alle DVD-Videoschijven gebruiken het UDF bridge formaat, een combinatie van de DVD MicroUDF (een onderdeel van UDF 1.02) en ISO 9660-bestandssystemen. Dit UDF bridge-formaat voorziet compatibiliteit met oudere versies die enkel ISO 9660 ondersteunen.

• AUDIO_TS-map: Deze is vrij of wordt niet getoond op DVD-Videoschijven.
• VIDEO_TS.BUP-bestand: Dit is de back-up van het Video_TS.IFO bestand.
• VIDEO_TS.VOB-bestand: Dit is het eerste of Video Object van de DVD-Video-disc. Regelmatig is dit de copyrightinformatie of een menu.
• VTS_01_0.BUP-bestand: Dit is een back-up van het VTS_01_0.IFO bestand.
• VTS_01_0.VOB-bestand: De afkorting staat voor Video Title Set 01, Video Object 0.
• VTS_01_1.VOB-bestand: De afkorting staat voor Video Title Set 01, Video Object 1.

IFO bestanden bevatten besturingsinformatie en terugspoelinformatie.

DVD-Video kan hoofdstukken bevatten die het gemakkelijker maken om te navigeren op de dvd en om door te spoelen.

Regiocodering

Dvd-films kunnen een regiocode bevatten die bepaalt voor welke gebieden van de wereld het materiaal bestemd is. De licentie voor commerciële dvd-spelers schrijft voor dat de spelers alleen dvd's met hun eigen regiocode mogen afspelen. Op die manier kunnen filmmaatschappijen om commerciële en logistieke redenen de prijzen van dvd's in verschillende delen van de wereld beheersen.

Veel Europese dvd-spelers negeren de regiocode of kunnen erop worden aangepast. In de Verenigde Staten is dat volgens de licentievoorwaarden van de fabrikant wettelijk verboden.

Hieronder een overzicht van de regiocodes:

• Regio 1: Verenigde Staten, Canada, Amerikaans Samoa, Guam, Noordelijke Marianen, Puerto Rico, de Amerikaanse Maagdeneilanden.
• Regio 2: Europa (inclusief Griekenland, Turkije, Egypte, Israël), Groenland, Japan, Zuid-Afrika, Swaziland, Lesotho.
• Regio 3: Zuidoost-Azië, Oost-Azië (inclusief Hongkong, Indonesië, Maleisië, Singapore, Zuid-Korea, Taiwan, Thailand).
• Regio 4: Australië, Nieuw-Zeeland, Oceanië, Centraal-Amerika, Mexico, Zuid-Amerika, het Caribisch gebied.
• Regio 5: India, Nepal, Bangladesh, Pakistan, Sri Lanka, Rusland, Oost-Europa, Mongolië, Afrika (exclusief Zuid-Afrika, Swaziland, Lesotho).
• Regio 6: China vasteland.
• Regio 7: Gereserveerd voor toekomstig gebruik (vaak voor speciale edities, bijvoorbeeld Hong Kong).
• Regio 8: Gereserveerd voor speciale internationale gebieden zoals vliegtuigen, cruiseschepen en internationale vluchten.
• Regio 0 of Regiovrij: Kan op iedere dvd-speler worden afgespeeld.

Er zijn goedkopere 0-spelers op de markt gekomen vanwege de wereldwijde distributie die ook niet-0-dvd's kunnen afspelen, maar er zijn ook filmdistributeurs die erna als tegenmaatregel met dvd's zonder 0 zijn gekomen die op 0-dvd-spelers dan weer niet kunnen afspelen. Er bestaan ook dvd's met meerdere regiocoderingen, bv. Regio 2/3/4.

Een andere barrière voor internationaal gebruik is de taal.

DVD versus Blu-ray en Streaming

Digitale media ontwikkelen zich razendsnel en Blu-ray-technologie is uitgegroeid tot het standaardformaat voor video. Vergeleken met dvd's biedt Blu-ray verbeterde opslag en kwaliteit.

Belangrijkste verschillen tussen Blu-ray en DVD:

Blu-ray overtreft dvd's in vrijwel alle opzichten. DVD's hebben verschillende beperkingen, zoals dat ze na verloop van tijd kunnen verslechteren, een lagere resolutie hebben en fysieke opslagruimte innemen.

DVD versus Streaming:

Dvd's zijn fysieke schijfjes met gegevens of video's, terwijl streaming verwijst naar het proces van toegang krijgen tot en bekijken van inhoud via internet. Bij streaming wordt de inhoud niet op een fysiek schijfje opgeslagen, maar in realtime bekeken via een internetverbinding. Streamingdiensten zoals Netflix en Hulu bieden een enorme bibliotheek met films en tv-programma's die direct kunnen worden bekeken zonder dat er fysieke media nodig zijn.

Toekomst en Alternatieven

De opvolger van de dvd, de Blu-ray Disc, werd in 2006 geïntroduceerd en kan meer informatie bevatten. Rond 2015 kregen dvd's te maken met concurrentie van video-on-demand-diensten, waardoor de zogeheten Videodiscotheken langzaam verdwenen.

Hoewel de verkoop van dvd's afneemt, blijven ze nog steeds een betrouwbare optie voor het afspelen van media en het opslaan van gegevens vanwege de kosteneffectiviteit. Voor wie zijn schijfcollecties wil digitaliseren en toekomstbestendig wil maken, zijn er softwareoplossingen zoals Leawo Blu-ray Ripper en Leawo Blu-ray Copy beschikbaar.

Leawo Blu-ray Ripper helpt bij het converteren van DVD en Blu-ray naar digitale formaten zoals MP4, MKV, MOV, FLAC, MP3. Deze software kan ook kopieerbeveiligingen en regiocodes verwijderen, en biedt bewerkingsmogelijkheden.

Leawo Blu-ray Copy maakt 1:1 back-ups van DVD/Blu-ray content zonder kwaliteitsverlies, naar lege schijven of ISO-bestanden en mappen. Het ondersteunt gecomprimeerde BD50 tot BD25 en DVD9 tot DVD5, met verschillende kopieermodi.

tags: #doe #maar #dvd