Wanneer u in de winkel staat om een HDMI-kabel te kopen, wordt u geconfronteerd met een ruime keuze aan opties. De ene kabel is aanzienlijk goedkoper dan de andere. Het is dan ook begrijpelijk dat u zich afvraagt waar dit prijsverschil vandaan komt en welke kabel nu de beste keuze is. HDMI staat voor 'High-Definition Multimedia Interface', wat neerkomt op een aansluiting voor audio- en videosignalen waarmee u op eenvoudige wijze apparatuur kunt verbinden met een beeldscherm. Het grote voordeel van HDMI is de uitstekende signaalkwaliteit, dankzij de digitale overdracht die de kans op ruis minimaliseert.
Wat is HDMI en hoe werkt het?
HDMI, wat staat voor High Definition Multimedia Interface, is de standaard voor het verzenden van digitale audio- en videosignalen. Met een HDMI-kabel kunt u randapparatuur zoals een losse tv-ontvanger, blu-rayspeler, spelcomputer of laptop koppelen aan uw televisie. Het is de meest gebruikelijke aansluiting tussen (U)HD-apparatuur en (U)HD-televisies.
Het principe achter HDMI is de digitale signaaloverdracht. Dit betekent dat er geen vertaling van analoog naar digitaal nodig is, wat resulteert in een superieure beeldkwaliteit in vergelijking met apparaten die een analoog signaal gebruiken. HDMI ondersteunt diverse resoluties, waaronder:
- Standard Definition (SD) video
- High Definition (HD) video
- Ultra High Definition video (UHD), ook wel 4K genoemd
- Digitale audio
Een HDMI-kabel transporteert een digitaal signaal, bestaande uit enen en nullen. Hoewel dit signaal, net als elk elektrisch signaal, onderhevig is aan verlies en storingen, wordt het als 'goed' beschouwd zolang het een bepaald prestatieniveau haalt. HDMI maakt gebruik van TMDS (Transition-Minimized Differential Signaling), een technologie die speciaal is ontworpen voor het verzenden van seriële data met hoge snelheden. TMDS werkt met drie kanalen voor rood, groen en blauw, en de 'transition-minimized' eigenschap zorgt voor een robuustere transmissie door het aantal signaalovergangen te beperken.
Met de komst van HDMI 2.1 is er een nieuw protocol geïntroduceerd, genaamd FRL (Frame Rate Link). Dit protocol maakt hogere resoluties en verversingssnelheden mogelijk.
Verschillende types en versies van HDMI-kabels
De HDMI-standaard heeft zich door de jaren heen ontwikkeld, wat heeft geleid tot verschillende versies met verbeterde specificaties:
HDMI 2.0b vs. HDMI 2.1
Het voornaamste verschil tussen HDMI 2.0b en HDMI 2.1 ligt in de ondersteunde resolutie en verversingssnelheid. Waar HDMI 2.0b een 4K-resolutie met een verversingssnelheid van 50 Hertz ondersteunt, kan HDMI 2.1 een 8K-resolutie met 50 Hertz aan, wat zorgt voor vloeiendere beelden. Voor gamers met een PlayStation 5 of Xbox Series X is een HDMI 2.1-kabel essentieel om in 4K met 100 Hertz te gamen. Op een pc met een geschikte monitor ondersteunt een HDMI 2.1-kabel zelfs verversingssnelheden van 120 tot 144 Hertz.
Overzicht van verschillen tussen HDMI-versies
| Functie | HDMI 2.0b | HDMI 2.1 |
|---|---|---|
| Ethernet ondersteuning | Ja | Ja |
| Full HD ondersteuning | Ja | Ja |
| HLG ondersteuning | Ja | Ja |
| HDR10 ondersteuning | Ja | Ja |
| HDR10+ ondersteuning | Nee | Ja |
| Dolby Vision ondersteuning | Nee | Ja |
| 4K met 50 hertz | Ja | Ja |
| 4K met 100 hertz | Nee | Ja |
| 8K met 50 hertz | Nee | Ja |
| ARC ondersteuning | Ja | Ja |
| eARC ondersteuning | Nee | Ja |
| Variabele verversingssnelheid op monitor | Nee | Ja |
| 120 - 144 hertz op een gaming monitor | Nee | Ja |
Standaard en High Speed labels
De labels op HDMI-kabels geven hun mogelijkheden aan. Een 'Standard'-kabel is geschikt voor HD-tv (1080i), terwijl een 'High Speed'-kabel Ultra HD (4K) en HDR ondersteunt. Kabels met de toevoeging 'with Ethernet' kunnen ook internetverkeer doorgeven. Over het algemeen is elke High Speed-kabel, mits niet te lang, een prima keuze en dit type is dan ook het meest gangbaar in de winkels.
Het is belangrijk te weten dat HDMI-kabels geen versienummers zoals HDMI 1.4 of HDMI 2.0 mogen gebruiken om hun capaciteiten aan te duiden. Hoewel veel fabrikanten zich hier niet aan houden, is de correcte aanduiding gebaseerd op de 'Standard Speed' en 'High Speed' classificaties.
- Standard Speed kabels ondersteunen maximaal 720p of 1080i resolutie.
- High Speed kabels zijn getest tot een bandbreedte van 10,2 Gbps, wat voldoende is voor 1080p60 (Full HD aan 60 fps) of 2160p30 (Ultra HD aan 30 fps).
- Versies met de toevoeging 'with Ethernet' bieden dezelfde prestaties als de versies zonder ethernet, maar beschikken over een extra kanaal voor netwerkcommunicatie tussen apparaten. In de praktijk biedt dit echter zelden extra voordelen.
Sinds de introductie van HDMI 2.0 is de maximale bandbreedte van High Speed-kabels verhoogd van 10 naar 18 Gbps. Dit is bereikt door technische verbeteringen aan de zend- en ontvangstzijde, zonder dat de kabel zelf aangepast hoefde te worden. Elke High Speed-kabel zou dus in principe deze hogere bandbreedte moeten kunnen leveren, hoewel ze niet altijd specifiek voor 18 Gbps worden getest.
Premium HDMI Cable (gecertificeerd) zijn High Speed-kabels die een uitgebreider testprotocol hebben doorstaan en wél worden getest tot 18 Gbps.
Verschillende soorten HDMI-stekkers
Er zijn vier hoofdtypen HDMI-stekkers:
- Standaard HDMI-aansluiting: Te vinden op televisies, blu-ray-spelers, tv-ontvangers en spelcomputers.
- Mini-HDMI en Micro-HDMI: Vaak gebruikt op digitale camera's.
- HDMI-autoconnector: Gebruikt in auto's.
De lengte van de HDMI-kabel
Bij het kiezen van een HDMI-kabel is de afstand die de kabel moet overbruggen een belangrijke factor. Kabels zijn verkrijgbaar in diverse lengtes, zoals 1, 3, 5 en 10 meter. Het is raadzaam om de kabel zo kort mogelijk te houden, omdat een te lange kabel potentieel tot signaalverlies kan leiden. Voor de meeste toepassingen is een kabel van 1 tot 2 meter ruim voldoende. Oudere High Speed-varianten kunnen vaak langere afstanden overbruggen zonder problemen. Als u echter een aanzienlijke afstand moet overbruggen, bijvoorbeeld naar een projector, is voorzichtigheid geboden.
Tip: Als u problemen ervaart met beeld of geluid, probeer dan een iets duurdere HDMI-kabel. Vraag in de winkel of u deze thuis mag uitproberen om te bepalen of de kabel het probleem oplost.
De rol van materialen en afscherming
De kwaliteit van een HDMI-kabel wordt sterk beïnvloed door de gebruikte materialen en de manier waarop deze is geproduceerd. Duurdere kabels beschikken vaak over een betere afscherming om elektromagnetische interferentie (EMI) tegen te gaan. EMI zijn storingen die het signaal kunnen beïnvloeden. Om dit te voorkomen, worden materialen zoals aluminiumfolie of koper gebruikt.
Kabels verschillen onderling ook in de kwaliteit van het omhulsel. Een stevig nylon omhulsel, bijvoorbeeld, kan de kabel duurzamer maken en de kans op signaalverlies verkleinen.
"Gold Plated" kabels: een meerwaarde?
U kunt ook kiezen voor zogenaamde 'gold plated' kabels, die enkele honderden euro's kunnen kosten. Deze kabels hebben vergulde contacten, wat bij goedkopere kabels ontbreekt. Het goud op de connectoren is primair bedoeld om corrosie tegen te gaan. Bij een korte afstand is een standaard kabel echter net zo goed als een 'gold plated' kabel. Alleen in extreme omgevingen, zoals aan zee of in ruimtes met veel chloor- of zoutdampen, kan het voordeel van vergulde contacten merkbaar zijn.
Het idee dat 'gold plated' kabels de prestaties van uw HDMI-kabel verbeteren, is grotendeels een marketingpraatje. Voor beeld- en geluidskwaliteit doet goud er weinig tot niets toe; het voordeel zit in de duurzaamheid van de connectoren.
De mythe van dure HDMI-kabels
Er hangt een waas van marketingpraat en halve waarheden rondom HDMI-kabels. Termen als 'premium', '8K ready' en 'Gold Plated' doen vermoeden dat duurder automatisch beter is, maar dit klopt lang niet altijd. Zolang een HDMI-kabel voldoet aan de officiële specificaties van het HDMI Forum, presteert hij net zo goed als een veel duurdere variant. Een betaalbare, gecertificeerde kabel kan probleemloos hetzelfde 4K- of 120Hz-signaal doorgeven als een high-end model.
Een HDMI-kabel is een passief component; het bevat geen processor en voert geen beeldbewerking uit. Het enige wat het doet, is signalen doorgeven. Dure kabels kunnen dus geen kleuren verbeteren, subtiele verschillen in huidtinten creëren of het gras groener laten lijken. Als een fout optreedt in het digitale signaal, is dit meestal een bitfout die nauwelijks zichtbaar is, of het signaal wordt uitgeschakeld in plaats van dat er storingen optreden.
Hoe HDMI-signalen werken
Wetenschappers en reviewers hebben HDMI-kabels uitvoerig getest door signalen op te nemen en frame voor frame te vergelijken. Met gespecialiseerde apparatuur en software is gebleken dat goedkope en dure kabels identiek presteren. Zelfs bij het afspelen van full-motion video met 24-bit kleuren en 1080p-resolutie, laten vergelijkingen van honderden frames geen verschillen zien.
ARC en eARC: Audio Return Channel
ARC (Audio Return Channel) en eARC (Enhanced Audio Return Channel) zijn functies die het mogelijk maken om audio terug te sturen via de HDMI-kabel. Dit is handig wanneer u bijvoorbeeld een soundbar aansluit op uw televisie. Alle HDMI-kabels vanaf versie 1.4 ondersteunen ARC, waardoor het geluid van uw tv naar uw soundbar kan worden gestuurd. Met eARC wordt het geluid zonder kwaliteitsverlies overgebracht, wat zorgt voor een optimale audio-ervaring, inclusief ondersteuning voor Dolby Atmos.
Alle HDMI 2.1-kabels ondersteunen eARC.
Praktische overwegingen bij de aankoop
Aantal HDMI-aansluitingen op uw tv
Controleer bij de aankoop van een nieuwe televisie of deze over voldoende HDMI-aansluitingen beschikt voor al uw huidige en toekomstige apparatuur. Indien u te weinig aansluitingen heeft, kunt u een HDMI-schakelaar gebruiken om meerdere apparaten op één poort aan te sluiten.
Actieve HDMI-kabels
Er bestaan ook actieve HDMI-kabels die stroom gebruiken om signalen te versterken over langere afstanden. Deze kunnen nuttig zijn voor kabels langer dan vijf meter of voor zeer dunne kabels. Echter, deze kabels verbeteren de beeldkwaliteit van uw smart-tv niet; ze zorgen er enkel voor dat het signaal foutloos aankomt.
Het beste advies
Het beste advies is om te kiezen voor een kabel die voldoet aan uw specifieke kwaliteitseisen en de vereiste specificaties voor uw apparatuur. U hoeft niet per se de duurste kabel te kopen; focus op certificering en betrouwbaarheid. Merken als Amazon Basics bieden doorgaans prima kabels voor een redelijke prijs.