Gisteravond, op 62-jarige leeftijd, is burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam overleden aan de gevolgen van longkanker. Dit maakte de gemeente Amsterdam bekend in een verklaring, waarin het gemeentebestuur en de medewerkers hun diepe droefheid uitten over het verlies van hun geliefde burgemeester en medeleven betuigden aan zijn familie en naasten.
Begin dit jaar maakte Van der Laan bekend ongeneeslijk ziek te zijn, maar bleef desondanks aan als burgemeester. Op 18 september legde hij zijn taken definitief neer en meldde zich ziek bij de commissaris van de Koning. Gedurende zijn ziekte ontving de burgemeester veel steun uit 'zijn' Amsterdam. Honderden mensen verzamelden zich bij zijn ambtswoning om hem te bedanken met een langdurig applaus.
Een Leven in Dienst van Amsterdam en Nederland
Eberhard Edzard van der Laan studeerde rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar hij zijn studie in 1983 cum laude afrondde. Vervolgens begon hij zijn carrière als advocaat en was hij in 1992 medeoprichter van het advocatenkantoor Kennedy Van der Laan. Zijn politieke loopbaan begon in 1976 met zijn lidmaatschap van de PvdA. In de jaren tachtig werkte hij als politiek assistent van de Amsterdamse wethouder Jan Schaefer, en tussen 1990 en 1998 vertegenwoordigde hij de PvdA in de gemeenteraad van Amsterdam. In 2008 werd hij minister voor Wonen, Wijken en Integratie, waar hij Ella Vogelaar opvolgde.
Eind juli verscheen burgemeester Van der Laan nog in het VPRO-programma Zomergasten. Zijn wens dat "Amsterdam de lieve stad mag blijven die het is" raakte velen.
Igone de Jongh ontroerd door lieve woorden Eberhard van der Laan - RTL LATE NIGHT
Reacties op het Overlijden
Op sociale media werd geschokt gereageerd op het nieuws van het overlijden van burgemeester Van der Laan. De gemeente Amsterdam uitte in een verklaring dat het een enorm verlies is voor het stadsbestuur, de raadsleden, de ambtenaren en allen die de afgelopen zeven jaar met hem hebben samengewerkt. De gedachten van het stadsbestuur en de gemeente gaan uit naar zijn vrouw, kinderen en andere nabestaanden.
De Amsterdamse politie omschreef Van der Laan als een 'dappere' burgemeester die altijd de veiligheid en leefbaarheid van zijn stad vooropstelde. Onder zijn leiding is Amsterdam zichtbaar veiliger geworden. De politiechef Pieter-Jaap Aalbersberg, die de verklaring mede ondertekende, benadrukte dat Van der Laan de wapenspreuk van de stad belichaamde: heldhaftig, vastberaden, barmhartig. Hij stond dicht bij de politie, werkte met passie en inzet voor Amsterdam, en voelde perfect aan wanneer hij persoonlijk moest optreden.
De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb, partijgenoot van Van der Laan, sprak van een verdrietige dag voor de familie, de Amsterdammers en hem persoonlijk. Hij herinnerde zich Van der Laan als een kundige en bindende bestuurder, de 'uitvinder van het begrip de verantwoordelijke hoofdstad', die zijn inzichten deelde met anderen. Aboutaleb prees Van der Laan als een aimabel mens, een lokaal bestuurder in hart en ziel: eerlijk, direct en lief.
Vicepremier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher, die Van der Laan nog kende uit zijn politieke tijd in Amsterdam, deelde een persoonlijke boodschap. Hij beschreef de jaren dat ze samenwerkten in het Amsterdamse college als prachtig en sprak over Van der Laan als een 'powerhouse met een zacht, goed hart'. Asscher memoreerde hun gesprekken over de psychologie van onderhandelen en de arrogantie van de PvdA.
Ook in politiek Den Haag werd met verdriet gereageerd. De voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib, een PvdA-partijgenoot van Van der Laan, reageerde: "Amsterdam huilt."
Afscheid van de Stad
Duizenden mensen namen op vrijdag 13 oktober 2017 in het Concertgebouw in Amsterdam afscheid van Eberhard van der Laan. Tussen 10.00 en 21.00 uur konden zij langs de kist lopen om de burgemeester een laatste groet te brengen. Het Concertgebouw bleef een uur langer open om iedereen de kans te geven. Gedurende de dag hielden Amsterdammers een erewacht bij de kist, die was gemaakt van eikenhout uit het Vondelpark. Gemeentewerkers, veteranen, daklozen en dragqueens wisselden elkaar af. Bij de kist lagen bloemenkransen van onder anderen koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en het kabinet.
De begrafenis van Van der Laan vond de volgende dag plaats in besloten kring. Om 13.00 uur werd in Amsterdam een minuut stilte gehouden ter ere van de burgemeester.
Gedurende vrijdag en zaterdag reden brandweerwagens en politieauto's in de hoofdstad met rouwlinten.
In Memoriam
Eberhard van der Laan werd op 28 juni 1955 in Leiden geboren en groeide op in Rijnsburg. Hij studeerde rechten in Amsterdam en begon zijn politieke carrière als assistent van wethouder Jan Schaefer. Later werd hij fractievoorzitter van de PvdA in Amsterdam. Hij combineerde de lokale politiek met zijn werk in de advocatuur, om vervolgens fulltime bij zijn advocatenkantoor te werken. In 2008 werd hij door PvdA-leider Bos gevraagd als minister van Wonen, Wijken en Integratie.
Na de val van het kabinet keerde Van der Laan in 2010 terug naar Amsterdam om burgemeester te worden. Hij werd al snel geliefd bij veel Amsterdammers, die in hem een verbinder zagen en zijn directe bestuursstijl prezen. Historicus Wim Berkelaar typeerde Van der Laan als een krachtdadig bestuurder die de traditie met het heden verbond, zich richtte op de publieke zaak en het liefst burgemeester van Amsterdam was.
Zijn laatste woorden, gericht aan de Amsterdammers, waren: "Zorg goed voor onze stad, en voor elkaar."