Reclameblokken op televisie vormen voor veel kijkers een bron van ergernis. De lange reclameonderbrekingen die de kijkervaring van films en series verstoren, worden vaak ervaren als luider dan het eigenlijke programma. Dit roept de vraag op: waarom klinken reclames zo luid, of lijkt dat slechts zo?
Het korte antwoord op de vraag waarom reclames zo hard klinken, is dat dit in theorie niet het geval zou mogen zijn. Sinds 2012 hanteert de European Broadcasting Union (EBU) de "Loudness Recommendation EBU R128". Deze luidheidsnorm is geïntroduceerd om de geluidsverschillen tussen programmaonderdelen en tussen verschillende zenders te minimaliseren, met behoud van de oorspronkelijke artistieke intenties van de makers.
De rol van de EBU R128 norm
Screenforce, de Nederlandse organisatie voor televisiemarketing, legt uit dat de R128-norm is opgesteld door de EBU, een samenwerkingsverband van Europese omroepen. Het doel van deze norm is het reguleren van de luidheid, zodat verschillen tussen programma's en zenders minimaal zijn. Dit moet ervoor zorgen dat de kijkervaring zo consistent mogelijk blijft.
Zowel publieke als commerciële omroepen passen deze norm toe. Commerciële zenders controleren aangeleverde commercials op hun luidheid en passen deze indien nodig aan. Een commercial mag niet langer dan drie seconden luider zijn dan de vastgestelde norm, en het gemiddelde volume moet binnen de afgesproken grenzen blijven. Hierdoor wordt de luidheid van reclames gereguleerd en de verhouding tot de programma's bewaakt.
Theoretische gelijkheid in luidheid
In theorie zou er dus geen verschil in luidheid moeten zijn tussen reclameblokken en programma's. Screenforce benadrukt dat de regels strikt worden toegepast. Specificaties voor het aanleveren van commercials, zoals die te vinden zijn op websites van mediaorganisaties, tonen aan dat zenders als NPO en Talpa de volumrichtlijnen nauwgezet hanteren.
Subjectieve ervaring van reclamegeluid
Ondanks de theoretische gelijkheid in luidheid, ervaren veel kijkers reclames toch als luider. Audioloog Lineke Smit verklaart dit fenomeen deels door de subjectieve aard van geluidservaring. "Hoe je geluid ervaart is heel persoonlijk en hangt van veel dingen af," aldus Smit. Ze suggereert dat de context van het programma dat voorafgaand aan de reclame werd uitgezonden, een rol speelt. Programma's zijn vaak rustiger van toon, waardoor de plotselinge toename aan geluiden en de diversiteit aan geluidseffecten in reclames als een groter verschil kunnen worden ervaren, zelfs als de decibellen gelijk zijn.
Wim Soede, klinisch fysicus-audioloog, onderschrijft de subjectiviteit van geluid. Hij illustreert dit met een voorbeeld: twee audiofragmenten met hetzelfde aantal decibellen, één van een drukke werkplaats en één van een muzieknummer, worden door studenten vaak als verschillend in volume ervaren, waarbij de werkplaats als luider wordt beschouwd. Dit komt doordat ons brein informatie anders verwerkt op basis van de inhoud en het doel van het geluid.
"Bij reclames ontwikkel je een bepaalde weerzin door de manier waarop ze aandacht vragen. Het geluid komt daardoor harder bij je binnen," legt Soede uit. Dit psychologische effect, gecombineerd met de manier waarop geluid wordt gemixt, kan bijdragen aan de perceptie van hogere luidheid.
Audio-mixing en boodschapoverdracht
Soede wijst op twee extra redenen waarom reclames als luider worden ervaren. Ten eerste wordt de audio van commercials vaak beter afgemixt dan die van programma's. Dit betekent dat er technieken worden toegepast om het geluid harder te laten klinken zonder de luidheidsnorm te overschrijden. Ten tweede moeten commercials in korte tijd een boodschap overbrengen, wat resulteert in een constant hoog volume. Televisieprogramma's kennen daarentegen vaak meer variatie in luidheid, wat bijdraagt aan een meer dynamische geluidsbeleving.
Het nut van luidere reclames
De vraag of het nuttig is om reclames luider te maken, wordt beantwoord door Bob Fennis, professor Consumentengedrag. Hij stelt dat het primair gericht is op het trekken van de aandacht van de kijker om een product of dienst te verkopen. Echter, Fennis nuanceert dit door te stellen dat aandacht alleen geen verkoopsucces garandeert. De "kleur" van de aandacht is cruciaal. Positieve aandacht is gunstig voor een merk, maar negatieve aandacht kan leiden tot het "boemerangeffect", waarbij consumenten het merk associëren met irritatie en zich ervan afwenden.
Sommige kijkers hebben zelf oplossingen geïmplementeerd om de geluidservaring te verbeteren. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van een compressor/limiter in het audiosysteem om het geluid te egaliseren. Dit wordt met name gedaan om de luide reclames en programma-tunes te dempen, die als storend worden ervaren.
Muziekproductie in 2 minuten: Compressie begrijpen
Er zijn ook specifieke apparaten op de markt die de geluidservaring van televisie kunnen verbeteren. Een voorbeeld hiervan is de SRS-LSR200, een draadloze speaker die ook als afstandsbediening fungeert. Deze speaker is ontworpen om de geluidskwaliteit van televisieprogramma's te verbeteren, met name dialogen, en biedt oplossingen voor verschillende kijkscenario's: alleen, met familie of vanaf een afstand.
De SRS-LSR200: een alles-in-één oplossing
De SRS-LSR200 beschikt over drie speakers, waaronder een naar voren gerichte speaker die stemmen helderder en duidelijker maakt. Dit zorgt voor een betere kijkervaring, zelfs bij lagere volumes, wat handig kan zijn om buren niet te storen.
De speaker is eenvoudig aan te sluiten via de optische digitale uitgang of koptelefoonuitgang van de tv. Dankzij het compacte ontwerp kan de speaker dicht bij de kijker geplaatst worden. Belangrijke bedieningselementen voor de tv zijn geïntegreerd in de speaker, wat het gebruiksgemak verhoogt. De speaker is uitgerust met een krachtige lithium-ionbatterij van Sony voor een lange levensduur en eenvoudig opladen.
Dit type apparaat kan een uitkomst bieden voor mensen die moeite hebben met het verstaan van dialogen op televisie, of die zich ergeren aan de wisselende geluidsniveaus tussen programma's en reclames.
Andere geluidsoplossingen
Naast specifieke tv-speakers, zijn er ook soundbars die de geluidskwaliteit van televisies kunnen verbeteren. Echter, een bezoek aan een elektronicawinkel kan de indruk wekken dat veel soundbars, ondanks hun prijs, niet altijd de verwachte geluidskwaliteit leveren. Soms overschreeuwen deze apparaten elkaar letterlijk in de winkel, en de geluidsweergave kan als schel of gekleurd worden ervaren.
Voor wie op zoek is naar een optimale geluidsbeleving, kan een op maat gemaakt audiosysteem met verschillende componenten, zoals woofers, mid/high-range speakers en tweeters, een betere oplossing bieden. Dergelijke systemen kunnen nauwkeurig worden afgestemd op de specifieke wensen van de luisteraar.
tags: #reclame #rtl #4 #geluidsbox