Sonja Barend, een icoon van de Nederlandse televisie, heeft onlangs een opmerkelijke stap gezet door zich te distantiëren van de toneelproductie "Sonja". Dit stuk, geproduceerd door Toneelgroep Maastricht en Senf Theaterpartners, is gebaseerd op haar autobiografische boek "Je ziet mij nooit meer terug", waarin Barend het lot van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog beschrijft. Echter, zowel Sonja Barend als haar uitgeverij, De Bezige Bij, konden zich niet vinden in de manier waarop de inhoud van het boek in het theaterscenario werd weergegeven.
De Kern van het Geschil: Boek versus Toneelstuk
Het geschil draait om de focus van de toneelproductie. Volgens De Bezige Bij gaat het boek "Je ziet mij nooit meer terug" primair over de geschiedenis van Sonja Barends vader, David, die tijdens de oorlog in Auschwitz werd vermoord, en de impact daarvan op haar leven. Het boek zou geen betrekking hebben op haar uitgebreide televisiecarrière. Dit staat in contrast met het toneelstuk, waarvan een aanzienlijk deel van het scenario, zoals voorgelegd aan Barend en de uitgeverij, juist over haar televisieloopbaan zou gaan.
De vader van Sonja Barend, David, werd gedeporteerd naar Auschwitz toen zij nog maar twee jaar oud was. De uitgeverij heeft aangegeven dat Sonja Barend geen verdere persverklaringen zal afgeven over deze kwestie.
Toneelstuk "Sonja": Productie en Premise
Ondanks de controverse rondom de inhoud, wordt het toneelstuk "Sonja" geproduceerd door Toneelgroep Maastricht en Senf Theaterpartners. De rol van Sonja wordt vertolkt door actrice Angela Schijf. De première van het stuk staat gepland voor 19 januari in het DeLaMar Theater in Amsterdam. Senf Theaterpartners en Toneelgroep Maastricht waren op het moment van schrijven niet bereikbaar voor commentaar.
Een Stevige Uithaal: Kritiek op "Vandaag Inside"
Naast de recente gebeurtenissen rondom het toneelstuk, heeft Sonja Barend zich ook uitgesproken over het praatprogramma "Vandaag Inside". In de podcast "College Tour" omschreef ze presentatoren Johan Derksen, Wilfred Genee en René van der Gijp als "rare, onbeschofte en een beetje vieze mannen".
Tijdens haar gesprek in de podcast met Twan Huys, waarin ze werd aangeduid als de "koningin van de talkshow", gaf Barend aan dat ze, hoewel ze programma's als "Jinek" en "Beau" wel kijkt, "Vandaag Inside" nooit had gezien. Ze gaf toe het programma slechts één keer te hebben bekeken, maar vond het "niet aan mij besteed". Ze omschreef de presentatoren als "vlerken van kerels" en voegde toe: "Ik heb er maar één gezien, maar ik vind het rare, onbeschofte en een beetje vieze mannen." Hoewel ze de aantrekkingskracht van het programma begreep - "Het is ordinair, grappig, onbeschoft" - was het niet iets waar ze naar terugkeerde.
Carrière en Erfenis: De "Koningin van de Talkshow"
Sonja Barend maakte tot 2006 meer dan veertig jaar lang televisieprogramma's. Haar succesvolle praatprogramma's, waaronder "Sonja op..." en "Barend & Witteman", leverden haar de bijnaam "koningin van de talkshow" op. Jaarlijks wordt ter ere van haar nalatenschap de Sonja Barend Award uitgereikt, een prijs voor het beste tv-interview.
De meest recente winnares van deze prestigieuze prijs was Eva Jinek, die de award ontving voor haar interview met ondernemer Camille van Gestel over de mondkapjesdeal. Eerder won Jinek de prijs in 2018.
Sonja Barend en Adelheid Roosen over een van Sonja’s meest memorabele talkshow-momenten
Biografische Achtergrond en Vroege Carrière
Sonja Maria Barend werd geboren op 29 februari 1940 in Amsterdam. Na het afronden van de MULO begon ze te werken bij de Twentsche Bank. Na het behalen van haar avond-hbs kreeg ze een baan bij een beroepskeuze-adviesbureau dat ook zaken deed met de omroep. Dit bracht haar in contact met de televisiewereld.
Haar eerste programma voor de VARA was "Yin Yang", een jongerenprogramma dat na drie afleveringen stopte vanwege meningsverschillen met de redactie. Vervolgens presenteerde ze het muziekprogramma "Fanclub" (ook wel "Fenklup") en andere programma's zoals "Dagje ouder", "Uit Bellevue" en "De jonge onderzoeker".
In 1968 trouwde ze met Ralph Inbar. Na hun scheiding in 1972 maakte Barend de overstap naar de AVRO, waar ze programma's als "Sterallures", "Een leven in beeld" en "Sonja 's avonds" presenteerde. In deze periode zat ze ook in het panel van het spel "Wie van de Drie?".
De Opkomst van de "Sonja op..."-Formule
In 1975 keerde Barend terug bij de VARA en begon ze met het presenteren van een talkshow genaamd "De show van Sonja en...". In dit programma stond telkens één belangrijke gast centraal. Een van haar meest invloedrijke samenwerkingen was met producent Ellen Blazer, die vanaf dat moment onlosmakelijk met Barend verbonden bleef.
Het programma "Sonja's goed nieuws show", dat in 1977 verscheen, werd een controversiële kijkcijferhit. Het programma trok niet alleen veel kijkers, maar zorgde ook voor verdeelde meningen. Barend stond bekend om haar uitgesproken mening en haar vermogen om te polariseren.
Het programma "Sonja op maandag" (de dag werd wekelijks aangepast) bereikte op een gegeven moment vijf miljoen kijkers. De uitzendingen behandelden veel taboe-onderwerpen, besproken met gewone mensen. Het doel van Barend en Blazer was om discussies aan te zwengelen en als spreekbuis voor het volk te dienen. Live-shows brachten onderwerpen aan het licht die tot dan toe nauwelijks op televisie waren vertoond.
Toen Ellen Blazer in 1996 met pensioen ging, stopte ook de "Sonja op..."-reeks, omdat Barend het programma niet zonder haar wilde voortzetten. Ze ging daarna andere programma's maken.
Latere Carrière en Afscheid van de Televisie
In 2003 en 2004 presenteerde Barend onder de titel "Sonja, de meester en de leerling" verschillende masterclasses met onder andere kunstenaars en sporters.
In 2006 kondigde Barend aan te stoppen met haar televisiecarrière. Haar laatste reeks programma's ging over de invloed van vijftig jaar televisie. Op 30 december 2006 kwam er definitief een einde aan haar omvangrijke televisiecarrière.
De Jaren Tachtig: Polarisatie en Taboedoorbreking
De jaren tachtig worden gekenmerkt door de programma's van Sonja Barend, die uitgroeiden tot een van de meest bekeken en besproken televisieprogramma's van Nederland. In deze periode van economische malaise, stijgende werkloosheid en maatschappelijke onrust, bood haar programma een platform voor mensen om hun beklag te doen of hun hart te luchten.
Barend streefde ernaar mensen mondig te maken en hen een stem te geven. De programma's behandelden diverse maatschappelijke problemen, van racisme tot seksuele voorlichting en gemengde relaties. De aanpak was vaak kritisch en sociaal bewogen, en zette een traditie voort die was begonnen met Willem Duys' "Voor de vuist weg...".
Het programma "Sonja" stond bekend om het doorbreken van taboes. Onderwerpen als prostitutie, kaalheid, het syndroom van Gilles de la Tourette, gemengde huwelijken, en zelfs een interview met de voortvluchtige crimineel Stanley Hillis, werden niet geschuwd. De programma's werden gekenmerkt door een mix van opinie, actualiteit en amusement, met optredens van beroemde artiesten en ruimte voor humor.
Een opmerkelijk moment was het interview met Stanley Hillis, een crimineel die op dat moment voortvluchtig was. Politiewoordvoerder Klaas Wilting reageerde destijds scherp op dit interview, maar Barends manier van interviewen zorgde ervoor dat het publiek zich uiteindelijk tegen Wilting keerde.
In 1986 riep Marcel van Dam, destijds voorzitter van de VARA, Sonja Barend bij zich op het matje. Hij stelde dat de VARA, en daarmee ook Barend, minder moraliserend moest worden om aansluiting te houden met het publiek. Dit moment wordt soms gezien als het begin van het einde van de piekpopulariteit van het programma, hoewel ook de toename van het aantal televisiezenders door de komst van commerciële televisie een rol speelde.
Barend zelf erkende later dat ze in de jaren tachtig sterk gepolariseerd was en overal een mening over had. Ze reflecteert op de verandering in de maatschappij en haar eigen houding, waarbij ze nu meer begrip kan opbrengen voor verschillende standpunten. Ze uit spijt dat de "vleesgeworden polarisatie" van toen is verdwenen, maar erkent dat dit deels ook door de maatschappelijke veranderingen komt.
De Sonja Barend Award en Haar Invloed
De Sonja Barend Award, ingesteld ter ere van haar bijdrage aan de Nederlandse televisie, wordt jaarlijks uitgereikt aan het beste tv-interview van het jaar. Dit onderstreept haar blijvende impact op het medium.
Persoonlijk Leven en Achtergrond
Sonja Barend werd geboren als Sonja de Groot in Amsterdam op 29 februari 1940. Haar vader, David Barend, was Joods en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd en in Auschwitz vermoord. Haar moeder was Wilhelmiena Mecheliena Lobach.
Na de MULO werkte ze op vijftienjarige leeftijd bij de Twentsche Bank, een periode die ze later omschreef als "de hel". Ze besloot haar leven meer inhoud te geven.
In 1966 was ze voor het eerst op televisie te zien als omroepster bij de NTS. Na haar scheiding van Ralph Inbar in 1972, werkte ze voor de AVRO en keerde in 1975 terug bij de VARA. Ze heeft ook enige tijd in Israël gewoond en gewerkt met haar echtgenoot.
In de laatste uitzending van "Sonja" op 30 december 2006 introduceerde ze Frits Barend als haar grote broer.
tags: #sonja #barend #afsluitzin #tv #programma