Sony Bravia XR-55A95K (A95K-serie): Een Diepgaande Review van de Eerste Generatie QD-OLED TV

De Sony Bravia XR-55A95K, onderdeel van de A95K-serie, vertegenwoordigt een significante stap voorwaarts in de televisie-technologie van Sony, met name door de integratie van een QD-OLED-paneel. Dit topmodel uit 2022 combineert de geavanceerde Google TV interface met de innovatieve Acoustic Surface Audio+ luidsprekers en een vernieuwde afstandsbediening, wat resulteert in een premium kijkervaring.

Een overzicht van de Sony Bravia XR-55A95K televisie met zijn kenmerkende design en QD-OLED-paneel.

Ontwerp en Constructie

Ondanks de slanke aard van het OLED-paneel, is het ontwerp van de XR-55A95K opvallend robuust en minder minimalistisch dan verwacht. De televisie heeft een profiel dat breder is dan typische OLED-modellen, voornamelijk vanwege de integratie van de elektronica in de rug van het toestel. Desondanks straalt de A95K-serie een esthetische aantrekkingskracht uit, met een nauwelijks zichtbaar donkergrijs kader en een stijlvolle afwerking van de achterkant, versierd met een patroon van vierkantjes. De constructie is zowel stevig als stabiel. De meegeleverde voet kan op twee manieren worden gemonteerd: naar achteren gericht voor een licht achteroverleunende positie, of naar voren voor een rechtopstaande weergave.

Connectiviteit en Aansluitingen

De Sony XR-55A95K is uitgerust met vier HDMI-aansluitingen, waarvan er twee voldoen aan de HDMI 2.1-standaard. Deze bieden een volledige bandbreedte van 48 Gbps en ondersteunen essentiële functies zoals ALLM (Auto Low Latency Mode), 4K bij 120Hz (4K120) en VRR (Variable Refresh Rate). Voor optimale prestaties is het cruciaal om in de instellingen (Zenders en Ingangen > Externe Ingangen > Indeling HDMI-signaal) de juiste modus voor elke HDMI-ingang te selecteren, gezien Sony vier opties aanbiedt.

Naast de HDMI-poorten beschikt de televisie over twee USB-aansluitingen, een composiet video-ingang, een stereo mini-jack ingang en een optische digitale uitgang. De hoofdtelefoonaansluiting is komen te vervallen en is vervangen door Bluetooth-connectiviteit. Een unieke feature is de mogelijkheid om de tv te gebruiken als centerluidspreker in een AV-receiver-opstelling, via de speciale luidsprekeraansluitingen aan de zijkant.

Prestaties en Gebruikerservaring

De televisie draait op de MediaTek MT5895 chipset, die ongewijzigd is gebleven sinds 2020. Deze chipset omvat een quad-core ARM Cortex-A73 CPU, 3GB RAM en een Mali-G52 GPU, wat zorgt voor een vlotte werking van Google TV (gebaseerd op Android 10). Applicaties starten snel en de algehele gebruikerservaring is prettig.

Google TV Interface

Hoewel de initiële indrukken van Google TV gemengd waren, met name door beperkte personalisatiemogelijkheden in vergelijking met Android TV, biedt de interface nu verbeteringen. Het thuisscherm kan deels worden aangepast door de input van specifieke diensten zoals Prime Video, Apple TV en Disney+ te beheren, hoewel Netflix hierin nog steeds ontbreekt. Interessant is de categorisatie van aanbevelingen per genre in plaats van per dienst, wat een meer gepersonaliseerde content-ervaring oplevert.

Sony Menu's en Afstandsbediening

De Sony-menu's blijven toegankelijk via een lint onderaan het scherm met aanpasbare snelkoppelingen. De afstandsbediening is aanzienlijk vereenvoudigd, met het verdwijnen van numerieke toetsen en een aangepaste lay-out. Het compactere ontwerp en de lichte toetsaanslag verbeteren het gebruiksgemak. Vier sneltoetsen aan de onderkant leiden naar Netflix, Disney+, Prime Video en Sony’s eigen Bravia Core streamingdienst. De remote heeft een premium afwerking met geborsteld metaal en oplichtende toetsen bij aanraking. Een nieuwe functie is 'Find My Remote'. De XR-55A95K wordt ook geleverd met een tweede, meer traditionele afstandsbediening met een numeriek toetsenbord.

Extra Functionaliteiten

Dubbele TV-Tuner en Ontvangst

De televisie is uitgerust met een dubbele tv-tuner voor digitale uitzendingen (DVB-T2/C/S2), maar beschikt slechts over één CI+-slot. Dit beperkt de mogelijkheid om gelijktijdig een versleuteld kanaal te bekijken en een ander op te nemen.

Connectiviteit en Streaming

Naast Chromecast-ondersteuning biedt de tv ook Apple AirPlay 2 en compatibiliteit met Apple HomeKit. Bravia Core blijft een exclusieve streamingdienst voor Sony XR-modellen, met een aanbod aan films van Sony Pictures. Een deel van het aanbod is gratis toegankelijk voor twee jaar, terwijl andere films met credits betaald moeten worden (de A95K wordt geleverd met 10 credits). De toekomst van Bravia Core en de beschikbaarheid van extra credits blijven echter onduidelijk.

Bravia Cam

De XR55A95K wordt geleverd met de Bravia Cam, die bovenaan het scherm wordt gemonteerd. Naast gebruik als webcam voor Google Duo, kan de camera de helderheid aanpassen op basis van de kijkafstand, waarschuwen bij te dichtbij zitten en het geluid optimaliseren voor de zitpositie. Toekomstige updates zullen gebaarcontrole en automatische dimming van het scherm bij afwezigheid van kijkers toevoegen. Hoewel deze functies interessant zijn, is hun praktische nut momenteel beperkt.

Sony BRAVIA XR MASTER Series A95K OLED 4K HDR TV

Beeldverwerking en Kwaliteit

De Cognitive Processor XR, de beeldverwerkingschip van vorig jaar, zorgt nog steeds voor uitzonderlijke prestaties. Hoewel kleine schokken in horizontale tekst en artefacten bij snelle camerabewegingen nog steeds waargenomen kunnen worden, is de motion interpolation over het algemeen van hoge kwaliteit. De processor blinkt uit in het verwerken van verschillende video- en filmframerates, het vermijden van moiré-effecten en het toepassen van effectieve ruisonderdrukking. De functie 'Reality Creation' kan gebruikt worden om extra diepte aan het beeld toe te voegen, maar dient met voorzichtigheid te worden gebruikt. Kleurbanden in zachte gradiënten worden effectief weggewerkt met de instelling 'Vloeiende Gradaties'.

QD-OLED Paneel: De Kerninnovatie

De belangrijkste vernieuwing in de A95K-serie is het QD-OLED-paneel, dat ook in de Samsung S95B wordt gebruikt. Sony heeft dit paneel echter voorzien van een extra koellaag en de processor houdt rekening met de warmteverdeling om image retention te minimaliseren. De driehoekige configuratie van de rode, groene en blauwe subpixels kan bij hoog-contrast beelden, zoals witte tekst op een zwarte achtergrond, een lichte kleurrande veroorzaken, maar dit is enkel zichtbaar van zeer korte afstand. Sterk invallend licht kan de quantum dots in het scherm activeren, waardoor zwart iets donkergrijs wordt met een roze tint. Dit effect is echter minimaal bij heldere beelden en kan worden vermeden door direct zonlicht te vermijden.

Vergelijking van subpixelstructuren: traditioneel RGB versus QD-OLED driehoekige configuratie.

Beeldkwaliteit: Kleur, Helderheid en Contrast

De beeldkwaliteit van de A95K-serie is uitstekend. Het QD-OLED-paneel biedt een zeer goede uniformiteit, zonder 'dirty screen effect'. De 'Gebruiker' beeldmodus levert de meest natuurgetrouwe beelden, met minimale afwijkingen in de grijsschaal en een zeer accurate kleurweergave, ook voor huidtinten. Hoewel de televisie HDR10, HLG en Dolby Vision ondersteunt, ontbreekt HDR10+. De piekhelderheid op een 10% testvenster bedraagt 936 nits, en op een volledig wit scherm 196 nits, wat iets lager is dan de Samsung S95B. Echter, de A95K-serie excelleert met een breder kleurbereik (83% Rec.2020 en 99,8% P3). Het ontbreken van een witte subpixel zorgt ervoor dat zeer heldere kleuren gesatureerd blijven. Sony's beeldverwerking is gericht op het analyseren van het beeld voor optimale resultaten, waarbij de gebruiker kan kiezen tussen maximale helderheid of het behoud van alle nuances. De televisie weet uitzonderlijk veel details uit het beeld te halen, met name in heldere accenten en donkere scènes, wat resulteert in een indrukwekkende HDR-ervaring.

Grafiek die de kleurruimte dekking (Rec.2020 en P3) van de Sony A95K vergelijkt met andere technologieën.

Gaming Prestaties

Hoewel de XR-55A95K beschikt over HDMI 2.1-poorten met 48 Gbps bandbreedte, is er een beperking: één van de twee HDMI 2.1-poorten is gereserveerd voor eARC, wat resulteert in slechts één beschikbare HDMI 2.1-poort voor gaming-apparatuur wanneer een soundbar of AVR wordt gebruikt. De input lag is met 17,2 ms (4K60) en 8,7 ms (2K120) uitstekend. De televisie ondersteunt ALLM en VRR, en 4K120, maar niet gelijktijdig met Dolby Vision. De gebruiker moet kiezen tussen Dolby Vision of 4K120-VRR-ondersteuning.

Audiokwaliteit: Acoustic Surface Audio+

De Acoustic Surface Audio+ technologie blijft een hoogtepunt. Het scherm fungeert als luidsprekermembraan, aangedreven door twee actuatoren, terwijl twee woofers zorgen voor de lage tonen. Deze technologie zorgt voor een meeslepende geluidservaring, waarbij het geluid direct uit het scherm lijkt te komen en effecten realistisch op het scherm geplaatst kunnen worden. De A95K levert een goed surroundgevoel en voldoende volume zonder vervorming. De klank is iets minder scherp dan bij voorgaande modellen, maar kan verder worden bijgestuurd met verschillende geluidsmodi.

Diagram dat de werking van Acoustic Surface Audio+ illustreert, met de actuatoren en woofers.

Conclusie: Een Topper voor Filmliefhebbers

De Sony Bravia XR-55A95K (A95K-serie) is een uitzonderlijke QD-OLED-televisie, die vooral uitblinkt voor filmliefhebbers. De combinatie van diepzwarte beelden, intense kleuren, indrukwekkende helderheid en een nauwkeurige kalibratie levert een ongeëvenaarde kijkervaring. Hoewel de televisie iets minder helder is dan de Samsung S95B, compenseert Sony dit ruimschoots met de gedetailleerde weergave van beeldnuances en de krachtige beeldverwerking. De verbeterde Google TV interface en de vernieuwde afstandsbediening dragen bij aan een moderne en gebruiksvriendelijke ervaring.

Belangrijke aandachtspunten zijn de gevoeligheid voor sterk invallend licht, wat de zwartweergave kan beïnvloeden, en de beperkingen voor gamers op het gebied van gelijktijdige HDMI 2.1-functies. Ondanks de hogere prijs in vergelijking met concurrenten, biedt de Sony XR-55A95K een premium ervaring die zijn investering waard is.

tags: #sony #bravia #tv #eerste #generatie #review