VTM, voluit Vlaamse Televisie Maatschappij, is de grootste commerciële televisiezender van België en is eigendom van mediabedrijf DPG Media. De oprichting van VTM markeerde een significante ontwikkeling in het Vlaamse medialandschap.
De Aanloop naar VTM
De weg naar de oprichting van VTM was lang en complex. Het proces begon in 1981, toen de regering onder leiding van Mark Eyskens plannen had om etherreclame op de publieke omroep BRT (nu VRT) te introduceren. Een belangrijke vereiste voor VTM was dat de zender, conform het kabeldecreet, uitsluitend via kabeldistributiemaatschappijen te ontvangen zou zijn, wat inhield dat er geen etherfrequentie verkregen kon worden.
In 1987 werd de nv Vlaamse Televisie Maatschappij (VTM) opgericht door negen uitgevers, die elk voor 11,1% van de aandelen tekenden. Jan Merckx nam de functie van voorzitter van de raad van bestuur op zich. In 1988 verkreeg deze vennootschap het exclusieve recht voor de oprichting van een commerciële televisiezender in Vlaanderen.
Vorming en Eerste Uitzending
De initiële aandeelhouders, met beperkte ervaring in de televisiewereld, zochten naar deskundigen om het project te realiseren. Na overweging van diverse voorstellen, en mede onder impuls van Jan Merckx, werd gekozen voor het plan van Guido Depraetere. Depraetere had voorafgaand een grondige studie uitgevoerd en werd aangesteld als programmadirecteur. Mike Verdrengh, een vriend van Depraetere, werd zijn adjunct-directeur.
De eerste uitzending van VTM vond plaats op 1 februari 1989.
Veranderingen in Leiderschap en Strategie
In 1996 verlieten Guido Depraetere en Mike Verdrengh hun leidinggevende posities bij VTM. Dit vertrek was het gevolg van een meningsverschil met de raad van bestuur over de toekomstige richting en ontwikkeling van de commerciële zender.
Gedurende de beginjaren en ook later, trok VTM diverse populaire sterren aan van de BRT/VRT. Enkele van deze bekende gezichten waren Walter Capiau, filmcriticus Roland Lommé, Carry Goossens (vanaf 1993), Luc Appermont, Gaston Berghmans & Leo Martin, Bart Peeters (van 1995 tot 1999), Jacques Vermeire (van 1998 tot 2009), Stef Wauters en Rob Vanoudenhoven.
Concurrentie en Kritiek
VTM zorgde ook op andere fronten voor concurrentie. Zo verplaatste VTM haar journaal naar zeven uur 's avonds, wat de BRT dwong om hun journaal eveneens naar dit tijdstip te vervroegen om de kijkers niet te verliezen.
Ondanks de voorwaarden die aan de licentie waren verbonden, waaronder het behoud van een reclamemonopolie dat noodzakelijk werd geacht voor de levensvatbaarheid van de zender in een vermeend te kleine markt, kreeg VTM regelmatig kritiek. De zender werd verweten bij te dragen aan de "verkleutering" van de bevolking, met verwijzingen naar programma's als Rad van Fortuin, Blind Date, Wedden dat..?, Walters Verjaardagsshow, Bompa, Nonkel Jef, en dergelijke.
Vernieuwingen en Digitale Ambitie
In augustus 2003 werden Jan Verheyen, een filmregisseur, en Bert Geenen aangesteld als nieuwe programmadirecteurs. Hun taak was het verbeteren van het imago van VTM en het moderniseren van de uitstraling van de zender. Dit ging gepaard met een nieuw logo, waarbij de drie verticale strepen werden vervangen door een witte "vtm" op een oranje achtergrond. De afkorting werd voortaan in kleine letters weergegeven als "vtm", hoewel de schrijfwijze van de naam ongewijzigd bleef.
In juni 2005 werd de functie van algemeen directeur programmatie voor de gehele VMMa (nu Medialaan) gecreëerd, met Jan Segers aan het roer. Segers was voorheen creatief directeur bij Eyeworks, een belangrijke leverancier voor VTM. Bert Geenen bleef verantwoordelijk voor de programmering van VTM.
In augustus 2006 verliet Bert Geenen VTM om programmadirecteur te worden bij Talpa Service III. In hetzelfde jaar startte VTM met een proefproject voor digitale televisie. De zender VTMzomer zond van 20 juni tot 22 september uit op Proximus TV. Rond de kerstperiode van 2006 lanceerde VTM opnieuw een digitaal kanaal, VTMkerst, ditmaal via Telenet Digital TV. Op VTMkerst werd de Vlaamse fictiereeks De Kavijaks, een van de duurste series ooit geproduceerd, voor het eerst uitgezonden.
VTM had ook digitale plannen voor een volwaardige nieuwszender met de werktitel 24/7, gepland voor het najaar van 2007. Deze zender is tot op heden echter niet gerealiseerd.
Jeugdprogramma's, Omroepsters en Nieuwe Richtingen
In september 2007 lanceerde VTM een jeugdjournaal onder de naam Zoom, waarvoor de zender subsidies van de overheid ontving.
Eind december 2007 nam VTM afscheid van haar omroepsters, omdat deze niet meer pasten binnen de vernieuwde stijl die de zender nastreefde. Op 29 februari 2008 onderging VTM een ingrijpende vernieuwing, inclusief een nieuw logo en een herwerkte presentatie van Het Nieuws.
Programma's als Sara en Mijn Restaurant kenden succes bij het publiek. Tegelijkertijd kreeg VTM kritiek op de overmatige productie van reality-tv ten koste van fictieprojecten. Als reactie hierop werden vijf nieuwe series aangekondigd: Jes, De Rodenburgs, Code 37, Dag & Nacht: Hotel Eburon en Dope.
25 Jaar VTM en Verdere Evolutie
In 2012 onderging VTM opnieuw een vernieuwing, met een nieuw logo en de slogan "je beleeft het hier". De zender introduceerde ook een herkenbare jingle die op verschillende melodieën werd afgespeeld.
In de zomer van 2014 vierde VTM haar 25ste verjaardag. Ter gelegenheid hiervan werden populaire programma's zoals Familieraad opnieuw van stal gehaald, met voormalige VTM-gezichten als kandidaten. Ook 10 om te zien werd nieuw leven ingeblazen, deels door imitatoren uit Tegen de Sterren op, wat resulteerde in de titel Tien Om Tegen De Sterren Op Te Zien. De opnames vonden plaats in Blankenberge en Nieuwpoort.
Op 1 februari 2019 vierde de zender haar 30e verjaardag met een grootschalige show die de hoogtepunten van de afgelopen drie decennia belichtte. De show werd bekeken door ruim 1,3 miljoen mensen.
Op 6 november 2020 vestigde VTM een record met de finale van het eerste seizoen van The Masked Singer, dat 2.110.316 kijkers trok en daarmee het best bekeken programma in de geschiedenis van de zender werd.
Ontvangst en Programma-aanbod
VTM is analoog te ontvangen via het kabelnetwerk van Telenet. Digitaal is VTM beschikbaar in SD- en HD-kwaliteit bij diverse providers, waaronder Telenet Digital TV, Proximus TV, Orange TV, TV Vlaanderen, Telesat, Scarlet, Voo en JOYNE.
TamTam was een programmablok met kinderprogramma's dat door VTM van 2000 tot begin 2008 dagelijks 's ochtends werd uitgezonden. Bekende programma's binnen dit blok waren onder andere De Wereld van K3, Kabouter Plop en Schuif Af.
VTM organiseerde jaarlijks rond de kerstperiode een VTM-kerstparade door de Vlaamse provincies. Deze parade, die veel kijkers trok, ging van start in stadscentra zoals Gent, Brugge, Blankenberge, Antwerpen, Ninove, Genk, Ieper en Sint-Truiden. De deelname van VTM-gezichten en de verlichte praalwagens met thema's als Nijntje, TamTam en Kabouter Plop droegen bij aan de populariteit. In 2007 vond de parade voor het eerst ook plaats in Nederland, in Almere, in samenwerking met SBS6 en de gemeente Almere, en trok rond de 100.000 toeschouwers. In 2009 deed de kerstparade Waregem en Leuven aan.