Anneke Grönloh: Een Leven in de Muziek

Johanna Louise "Anneke" Grönloh (geboren op 7 juni 1942 in Tondano, Nederlands-Indië; overleden op 14 september 2018) was een Nederlandse zangeres die uitgroeide tot een van de meest succesvolle artiesten uit de Nederlandse muziekgeschiedenis. Haar carrière overspande meer dan 50 jaar, waarin ze talrijke hits scoorde en internationale erkenning verwierf. Grönloh bracht haar eerste levensjaren door in het door Japan bezette Nederlands-Indië, waar ze in een jappenkamp verbleef. Na de oorlog verhuisde het gezin naar Nederland en vestigde zich in Eindhoven.

Vroege jaren van Anneke Grönloh in Nederlands-Indië en Nederland

Beginjaren en Doorbraak

Op het Gemeentelijk Lyceum in Eindhoven leerde Anneke Grönloh Peter Koelewijn kennen, met wie ze samen optrad tijdens feesten. Tegelijkertijd begon ze optredens te verzorgen in Nederland en België met orkesten als dat van Jos de Mol en The Skyliners. Haar repertoire bestond voornamelijk uit Amerikaanse hits, jazz en rock-'n-roll. Onder de artiestennaam Yokotjang, Japans voor 'klein zusje', trad ze ook op als zangeres en danseres met oosterse liedjes.

Een belangrijke mijlpaal in haar carrière was de winst van de talentenjacht Cabaret der Onbekenden op 19 december 1959. De finale werd live op televisie uitgezonden en de hoofdprijs was een platencontract. Haar winnende nummer, "Ma, he's making eyes at me", werd later een internationale hit voor haar. Een Nederlandse versie, getiteld "Ma, hij wil zo graag een zoen", werd eveneens een hit in Nederland.

Grönloh tekende een contract bij platenfirma Phonogram van Philips, het huidige Universal Music. Haar eerste single, het Maleisstalige liedje "Asmara", deed het in Nederland weinig, maar werd een grote hit in Singapore, Maleisië en Indonesië, wat resulteerde in een nummer 1-hit en een gouden plaat in het Verre Oosten.

Anneke Grönloh tijdens een optreden in de beginjaren van haar carrière

Internationaal Succes en Tieneridool

Eind 1960 ondernam Anneke Grönloh haar eerste concerttournee naar Singapore en Maleisië. Voor de Nederlandse markt bracht ze tienerliedjes uit, zoals "Maar Charly stuurde me bloemen", waarmee haar populariteit verder groeide. De in 1961 opgenomen Indische liedjes "Boeroeng kaka" en "Nina Bobo" werden in 1962 grote hits in het Verre Oosten, met maandenlange nummer 1-noteringen in Singapore en Maleisië en opnieuw gouden platen.

Tijdens een tournee in januari 1962 trad Grönloh op in stadions en grote concertzalen in onder andere Singapore, Ipoh, Malakka en Penang. Deze tournee deelde ze met The Blue Diamonds, die in die regio's eveneens zeer populair waren met hun hit "Ramona".

In juli 1962 nam ze deel aan het Songfestival van Knokke, waar ze voor het eerst haar nieuwe single "Brandend Zand" zong. Het nummer stormde vanuit het niets naar de nummer 1-positie in de hitlijsten en bleef daar maar liefst 13 weken staan, totdat het werd afgelost door haar volgende plaat, "Paradiso", die 16 weken op nummer 1 stond. Beide nummers leverden haar gouden en later platina platen op.

Toen Grönloh eind november opnieuw voor een tournee naar het Verre Oosten vertrok, was ze uitgegroeid tot Nederlands eerste tienerster. Bij aankomst in Singapore ontving ze een gouden plaat voor "Nina Bobo", dat met een wereldwijde verkoop van bijna zeven miljoen exemplaren haar grootste internationale succes werd.

Anneke Grönloh met gouden plaat voor

Hoogtepunt van Populariteit en Eurovisie

Het succes bleef zich opstapelen. In 1963 waren "Soerabaja" en "Cimeroni" opnieuw nummer 1-hits en goed voor gouden platen in Nederland. Ook "Wladimir" en "Da doe ron ron" resulteerden in goud. Alleen al in 1963 ontving Grönloh vijf gouden platen binnen tien maanden tijd. Haar populariteit groeide ook in Duitsland, mede dankzij het succes van de Duitse versie van "Cimeroni", "Wenn wir beide Hochzeit machen". Ze trad regelmatig op voor de Duitse televisie en was een veelgevraagde gast in shows van bekende artiesten.

Speciaal voor de uitroeping van het nieuwe koninkrijk Maleisië nam Anneke Grönloh een Engelse versie op van "Brandend Zand" met de titel "Oh Malaysia". Het lied werd zo populair dat men zelfs overwoog het het nieuwe volkslied te maken. Dit leverde haar opnieuw een gouden plaat op.

Vanuit Singapore kwam de aanbieding voor de hoofdrol in een musical bioscoopfilm, maar Grönloh moest deze afslaan wegens tijdgebrek. Ze trad in deze periode zeven dagen per week gemiddeld drie, en vaak zelfs vier of vijf keer per dag op in Nederland en België. Haar huisarts greep uiteindelijk in en bedong bij de platenmaatschappij één rustdag per week, nadat Grönloh meermaals na een optreden flauwviel van oververmoeidheid.

De "Grönloh-gekte" bereikte in 1963 een hoogtepunt. Haar optredens trokken zulke grote mensenmassa's dat politie-escortes noodzakelijk waren om haar veilig van en naar de locaties te krijgen.

In 1964 waren "Rozen hebben doornen" en "Schemering" nog behoorlijke hits. Met de opkomst van de Britse invasie veranderde echter de muzikale smaak van de jeugd. Desondanks bleef haar populariteit groot, mede dankzij haar aantrekkingskracht op de ouders en grootouders van de tieners.

Grönloh werd gevraagd Nederland te vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival in Kopenhagen. Hoewel de platenmaatschappij dit geen goed idee vond vanwege haar internationale carrière, besloot de zangeres de eer aan te nemen. In de voorronde zong ze drie liedjes, waarvan "Jij bent mijn leven" werd gekozen voor de internationale finale. Ze behaalde de tiende plaats en ontving de persprijs van de internationale pers.

Anneke Grönloh tijdens het Eurovisiesongfestival in Kopenhagen

Huwelijk, Televisieshows en Internationale Optredens

Samen met Rob de Nijs maakte Grönloh een tournee met Rudi Carrell in een grote theatershow, die onder andere drie weken in Carré en drie weken in het Circustheater speelde. Ook waren er concerten met Cliff Richard.

Op 31 augustus 1964 trouwde Grönloh met Radio Veronica diskjockey Wim-Jaap van der Laan. Het huwelijk werd onder grote publieke belangstelling gesloten in Amsterdam.

Grönloh tekende een contract bij de KRO voor een serie succesvolle tv-shows, die onder de titels "U spreekt met Anneke" en "De Anneke Grönloh Show" vier seizoenen lang te zien waren. Hierin zong ze internationaal repertoire en ontving ze gasten zoals Marianne Faithfull en The Seekers.

In Duitsland had ze succes met "Das wird ein Wochenend", speciaal voor haar geschreven door Werner Scharfenberger. Een geplande rol in een muziekfilm met Peter Kraus ging wederom niet door vanwege haar overvolle agenda.

Eind 1964 vertrok Anneke Grönloh samen met The Blue Diamonds voor een concerttournee naar Indonesië. Zij waren daarmee de eerste Nederlandse artiesten die na de onafhankelijkheidsverklaring weer welkom waren in het land.

Anneke Grönloh in haar televisieshows

Overstap naar Volwassen Vedette en Nieuwe Richtingen

In 1965 werd Grönloh de leading lady in de Sleeswijk Revue, ook wel bekend als de Snip en Snap revue. Hiermee maakte ze de overstap van tienerzangeres naar volwassen vedette. Dit was ook merkbaar in haar platenrepertoire, dat volwassener en minder commercieel werd. Ze ondernam veel buitenlandse tournees, onder andere naar Suriname, en nam deel aan internationale songfestivals.

Naast haar eigen televisieshows voor de KRO, die liepen tot 1967, was ze samen met Rob de Nijs de vaste stergast in de tv-serie "Studio Anno" (1968-1970).

In de jaren '70 richtte Grönloh zich voornamelijk op Nederlandse luisterliedjes en jazz. Ze bleef jaarlijks optreden in Indonesië en op de West. In 1972 won ze het songfestival van Menorca met het lied "Shala-lee, shala-loo" en scoorde in Duitsland een bescheiden hit met "Hasta la vista mañana". In 1977 nam ze enkele nummers op met Ronnie Tober, waarvan "Speel nog een liedje orgelman" het meest succesvol was.

In 1986 keerde Grönloh bij platenfirma Telstar terug naar het commerciële Nederlandse lied en scoorde met "Santo Domingo". In dezelfde periode deed ze in de Sterrenplaybackshow een spraakmakende imitatie van Tina Turner.

Anneke Grönloh als volwassen vedette

Maatschappelijke Betrokkenheid en Latere Carrière

Op maatschappelijk vlak zette Grönloh zich in voor de acceptatie van homoseksuelen en de taboedoorbreking rondom de ziekte aids. Voor haar betrokkenheid ontving ze in 1989 de onderscheiding "de gouden driehoek".

In 1994 vierde ze haar 35-jarig artiestenjubileum met concerten in de Amsterdamse Stadsschouwburg en het Indoor Stadion in Singapore.

In 2000 vestigde Grönloh zich in Frankrijk, maar reisde nog regelmatig naar Nederland voor optredens.

In 2002 werd ze door Paul de Leeuw in zijn tv-programma "Herberg De Leeuw" neergezet als een aan lager wal geraakte, seksverslaafde alcoholiste. Toen hij weigerde hiermee te stoppen, schakelde Grönloh een advocaat in, waarna de NCRV de uitzendingen stopzette.

In 2004 overleed haar echtgenoot Wim-Jaap van der Laan. In 2006 trad Anneke Grönloh op als gastvedette bij de cabaretgroep Purper.

In 2009 maakte Omroep MAX een tv-registratie van haar 50-jarig artiestenjubileum, gevierd met een gala in de Koninklijke Schouwburg. De dvd van dit concert bereikte de top 20 van de dvd-verkooplijst.

In 2012 ontving Grönloh een Triple Diamond Award voor de meer dan 3,5 miljoen verkochte exemplaren van haar lied "Brandend Zand". Ze speelde ook de rol van Oma Toetie in de NTR-dramaserie "Zusjes" en ontving samen met actrice Ellen Vogel de "Gouden eeuw award" voor haar bijdrage aan het Nederlandse cultuurgoed.

In 2014 vierde ze haar 55-jarig artiestenjubileum met een gala-avond op het SS Rotterdam, begeleid door de Dutch Swing College Band, Louis van Dijk en Candy Dulfer.

De zin van...Anneke Grönloh

Ziekte en Overlijden

In 2016 werd Anneke Grönloh getroffen door een zware longembolie, waardoor ze afhankelijk werd van een zuurstofapparaat. Ondanks haar ziekte bleef ze optreden, maar begin juni 2017 besloot ze op de dag voor haar 75ste verjaardag een punt te zetten achter haar carrière vanwege de fysieke belasting en ademhalingsproblemen.

Op 14 september 2018 overleed ze op 76-jarige leeftijd in haar huis in Frankrijk aan de gevolgen van haar longziekte. Haar begrafenis vond plaats in strikt besloten kring.

Nalatenschap en Erkenning

Op 14 september 2019 verscheen "Anneke Grönloh - de biografie", waaraan ze ruim 20 jaar had gewerkt met haar manager Bart Peeters. Het eerste exemplaar werd uitgereikt door Willeke Alberti.

Grönloh scoorde in 1962 en 1963 vier nummer 1-hits op rij in Nederland: "Brandend zand", "Paradiso", "Soerabaja" en "Cimeroni/Het leven kan mooi zijn". Ze verkocht internationaal meer dan dertig miljoen singles, wat haar tot de meest succesvolle Nederlandse zangeres ooit maakt.

Haar hitsucces reikte tot in België, Duitsland, Scandinavië, het voormalige Joegoslavië, Spanje, Japan en het gehele Verre Oosten. In 2000 werd ze uitgeroepen tot "zangeres van de eeuw" vanwege de recordverkoop van haar single "Brandend Zand".

Anneke Grönloh wordt herinnerd als Nederlands eerste popidool en een artiest die zich meer dan 50 jaar wist te handhaven in een veeleisende branche. Haar veelzijdigheid, internationale allure en unieke stem hebben een blijvende impact gehad op de Nederlandse muziekgeschiedenis.

Boekcover van de biografie van Anneke Grönloh

tags: #als #anneke #npo