De radiowereld ondergaat een transformatie, waarbij de traditionele FM-radio steeds vaker wordt vergeleken met de opkomende digitale variant, DAB+. Met radiospotjes die de luisteraar prikkelen met de vraag "Ben jij al om?", wordt de overstap naar digitale radio aangemoedigd. Dit initiatief komt van Digital Radio NL, een samenwerkingsverband van diverse commerciële radiozenders, de NPO en het ministerie van Economische Zaken (EZ). Het ministerie verklaart dat digitale radio in opkomst is en dat DAB+ de toekomstige standaard zal worden.
De woordvoerder van EZ benadrukt dat er geen sprake is van "zachte dwang" richting DAB+. Het betreft een geleidelijke overgang van analoge radio (AM en FM) naar digitale radio via de ether. Deze transitie wordt vergeleken met de evolutie van televisie, waarbij de antenne op het dak plaatsmaakte voor digitale ontvangst via een settopbox.
Wat is het Verschil tussen FM en DAB+?
Om de overstap te begrijpen, is het essentieel om de verschillen tussen FM en DAB+ te kennen.
FM-radio
FM-radio, of Frequentiemodulatie, is een technologie die al decennia bestaat. Het analoge signaal wordt via radiogolven door de ether verstuurd en kan met een antenneradio worden opgevangen. Hoewel bekend en wijdverbreid, kan FM-ontvangst gevoelig zijn voor ruis en storing, wat resulteert in kraken of wegvallen van het geluid.
DAB-radio
DAB staat voor Digital Audio Broadcasting en werd in de jaren '80 ontwikkeld. De latere toevoeging van de '+' duidt op verdere doorontwikkeling van de techniek. DAB+ is, net als FM, een etherische uitzendmethode, maar dan in digitale vorm. Dit brengt verschillende voordelen met zich mee.
Voordelen en Nadelen van DAB+
De overstap naar DAB+ biedt diverse voordelen, maar kent ook enkele nadelen.
Voordelen
- Geen Ruis: Een significant voordeel van DAB+ is de afwezigheid van ruis. In tegenstelling tot FM, waar storingen de geluidskwaliteit kunnen aantasten, levert DAB+ een helder en storingsvrij signaal.
- Extra Informatie: Digitale radiozenders kunnen via DAB+ eenvoudig tekstuele informatie meesturen. Luisteraars kunnen deze informatie, zoals songtitels, artiesten of nieuwsberichten, aflezen op het display van hun radio, met name handig in autoradio's.
Nadelen
Een potentieel nadeel van DAB+ is dat bij slecht bereik het geluid volledig wegvalt, in tegenstelling tot FM waar het geluid vaak nog vervormd hoorbaar blijft. Bepaalde elementen in woningen of appartementen, zoals staalconstructies, kunnen de DAB+-ontvangst negatief beïnvloeden.
Speciale Radio Nodig voor DAB+
Om DAB+-zenders te kunnen ontvangen, is een speciale radio met een ingebouwde DAB+-ontvanger vereist. Veel nieuwe auto's zijn reeds uitgerust met dergelijke radio's. Voor thuisgebruik is eveneens een DAB+-compatibele radio noodzakelijk. De woordvoerder van EZ verzekert echter dat de FM-uitzendingen nog geruime tijd zullen voortduren, en dat de overgang naar DAB+ niet gehaast hoeft te worden. Landen als Noorwegen hebben digitale radio al als standaard omarmd, maar Nederland bevindt zich nog in de beginfase van deze transitie.
Het Einde van FM Nog Niet in Zicht
Er is nog geen definitieve datum vastgesteld voor het stoppen van de analoge FM-uitzendingen ten gunste van DAB+. Zowel luisteraars als radiozenders tonen nog steeds aanzienlijke interesse in FM. Hierdoor is een precieze einddatum voor FM in de Nederlandse ether op dit moment niet te noemen.
Meer Opties voor Digitaal Luisteren
Naast DAB+ zijn er diverse andere mogelijkheden om digitaal naar radio te luisteren:
Internetradio
De meeste radiostations bieden hun programma's ook via internet aan. Dit opent een wereld aan luistermogelijkheden met duizenden zenders van over de hele wereld, toegankelijk via pc, laptop of smartphone. Een voorbeeld van een geavanceerd internetradio-apparaat is de T-audio MP-101. Dit apparaat combineert een internetradio, tuner en mediaspeler met functies als Wi-Fi, Bluetooth, en de mogelijkheid om meer dan 20.000 zenders te ontvangen, uitzendingen en podcasts terug te luisteren, en tot tien voorkeurszenders te onthouden. Het ondersteunt diverse muziekbestandsformaten en biedt navigatie via tags zoals artiest, album en genre. De MP-101 beschikt ook over DAB/DAB+-functionaliteit en FM met Radio Data System (RDS), met de mogelijkheid om tien voorkeurszenders per functie te onthouden. Het apparaat is voorzien van een 2.7-inch LCD-scherm, een installatiewizard voor eenvoudige configuratie, en een uitgebreid menu met ondersteuning voor dertien talen.
Streamingdiensten voor Bibliotheken
Specifiek gericht op bibliotheken en hun leden, biedt Biblioscoop een streamingdienst met een groeiende collectie boekverfilmingen, documentaires en filmhuisfilms. Dit platform helpt bibliotheken bij het ontsluiten van digitale content en het aanspreken van een nieuwe doelgroep. Leden kunnen inloggen met hun bibliotheekaccount, waarbij voor het bekijken van films en documentaires een vergoeding van € 2,99 per titel geldt. Biblioscoop ondersteunt bibliotheken met een online toolkit voor promotie, mede gefinancierd door het CFAP subsidiebudget van SEKAM.
TuneIn
De applicatie TuneIn biedt toegang tot meer dan 100.000 AM-, FM- en internetradiozenders van over de hele wereld. Het platform is gratis beschikbaar op 200 apparaten en platforms, en biedt functies zoals live sportuitzendingen, muziekzenders beheerd door DJ's, 24/7 nieuws van wereldwijde bronnen, en een breed scala aan praatprogramma's. TuneIn Radio Premium biedt extra functies via een abonnement. Het platform verzamelt ook gebruikersdata voor marktonderzoek, in lijn met de beoordelingssoftware van Nielsen.
Podcasts: Een Groeiend Medium
De opkomst van het internet en het mp3-bestandsformaat heeft geleid tot de ontwikkeling van podcasts. Oorspronkelijk ontstaan uit de behoefte om radio-uitzendingen niet-live te verspreiden, is podcasting uitgegroeid tot een volwaardig medium voor verhalen vertellen. Het woord "podcast" is een samentrekking van "iPod" en "broadcast".
Verschil met Luisterboeken en Hoorspelen
Het is belangrijk om podcasts te onderscheiden van luisterboeken en hoorspelen. Een luisterboek is een integraal voorgelezen boek, terwijl een hoorspel een gedramatiseerde bewerking is met dialogen, stemacteurs en geluidseffecten, soms ook wel een "luisterfilm" genoemd. Het genre van het fictieve hoorspel ziet men de laatste jaren toenemen binnen de podcastwereld.
Podcasts in Bibliotheken
Ondanks de populariteit van podcasts, omarmen bibliotheken dit medium nog maar mondjesmaat. Er wordt weliswaar geëxperimenteerd met het maken van podcasts, en er zijn veel Engelstalige podcasts over het bibliotheekvak. De ambitie is echter breder: bibliotheken zouden podcasts van auteurs, zoals Paulien Cornelisse, moeten integreren in hun collectiebeheer en aanbevelingen. Informatie- en collectiespecialisten zouden als content curators de beste podcasts per onderwerp kunnen selecteren en introduceren aan het publiek, en workshops organiseren over het luisteren en maken van podcasts.
Podcasts bieden een schat aan gratis content over diverse onderwerpen zoals actualiteit, sport, geschiedenis, misdaad, film, muziek, boeken en meer. Uit onderzoek blijkt echter dat het luisteren naar podcasts in Nederland nog achterblijft bij andere landen. Slechts 18% van de Nederlanders luistert wel eens naar een podcast, wat duidt op een groot potentieel bereik.
Het beluisteren van podcasts is de laatste jaren steeds makkelijker geworden. Naast de standaard podcast-app op iOS en de Google podcast app op Android, zijn veel podcasts nu ook via Spotify te beluisteren, dat flink investeert in de podcastmarkt door de overname van Podcast uitgever Gimlet Media en het Podcastplatform Anchor.
Digitale Collecties van Bibliotheken
Bibliotheken bieden diverse digitale diensten aan:
E-books, Luisterboeken en Tijdschriften
Met een bibliotheekpas kunnen leden gratis e-books, luisterboeken en tijdschriften lenen via de Online Bibliotheek App. Leden kunnen maximaal 10 e-books, 10 luisterboeken en 5 tijdschriften tegelijkertijd op hun boekenplank hebben staan. Betaling geschiedt via iDeal, met een bedenktijd van 14 dagen om het lidmaatschap te annuleren. E-books zijn te lezen op diverse apparaten, en reserveren en verlengen kan via de Bibliotheek app.
Passend Lezen
Voor mensen met dyslexie, slechtziendheid of blindheid biedt Passend Lezen een ruime keuze aan gesproken boeken die gestreamd of gedownload kunnen worden.
Boekgerelateerde Apps
- Eregallerij app: Bevat vijfentwintig klassiekers uit de Nederlandse literatuur.
- Acceleread app: Helpt bij het oefenen van speedreading om sneller boeken te lezen.
- Wattpad: Een platform voor verhalen en boeken van amateur- en professionele schrijvers, die ook zelf verhalen kunnen toevoegen.
Bibliotheken als Digitale Hulpcentra
Bibliotheken spelen ook een rol bij het ondersteunen van burgers bij digitale zaken, met name die gerelateerd zijn aan de digitale overheid. In de bibliotheek van Hoogezand is bijvoorbeeld een medewerker aanwezig om te helpen met digitale aanvragen, zoals subsidies, DigiD-aanvragen en het navigeren door overheidswebsites. Dit werk, gericht op het bijstaan en ondersteunen van medeburgers, wordt als waardevol ervaren en breidt zich uit naar andere bibliotheken in de gemeente.
tags: #bibliotheek #streamen #naar #dabradio