Bij het aanleggen van een bekabeld netwerk komt men vaak voor de keuze te staan tussen coax- en UTP-bekabeling. Hoewel beide typen kabels signalen kunnen transporteren, hebben ze verschillende toepassingen en eigenschappen. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van coax- en UTP-bekabeling, leggen we de verschillen uit en geven we advies over het aanleggen en kiezen van de juiste kabel voor uw situatie.
Verschillen tussen Coax en UTP
Een Coax-kabel, ook wel bekend als een CAI-kabel, wordt traditioneel gebruikt voor het transport van televisiesignalen en internet via kabeltelevisieproviders zoals Ziggo. Het signaal wordt via glasvezel tot aan de straatkast getransporteerd, waarna de coax-kabel de verbinding naar de woning verzorgt. Een coax-aansluiting is herkenbaar aan een ronde, metalen ingang met een klein pinnetje in het midden.
Een UTP-kabel (Unshielded Twisted Pair) is een netwerkkabel die gebruikt wordt voor computernetwerken en telefonie. Deze kabels zorgen voor een internetverbinding binnen de woning. Een UTP-aansluiting ziet eruit als een rechthoekige wandcontactdoos met één of meerdere netwerkaansluitingen (RJ45-poorten). Voor een 100% glasvezelverbinding is een UTP-aansluiting vereist, waarbij het glasvezelsignaal via een glasvezelmodem (ONT) binnenkomt en vervolgens via een UTP-kabel door de woning wordt verspreid.

Toepassingen en Keuze van Bekabeling
In de meeste nieuwbouwhuizen is de standaardaansluiting voor internet tegenwoordig UTP. Toch kan een coax-aansluiting nuttig blijven, met name voor tv-kijken via kabeltelevisie. Als u flexibel wilt blijven met betrekking tot uw internetprovider, is het verstandig om voor beide aansluitingstypes te kiezen en loze leidingen te laten aanleggen.
Voor het kijken van televisie via de kabel is een CAI/Coax-aansluiting nodig. Bij de aanschaf van een coax-kabel is het belangrijk te letten op de frequentie; minimaal 900 Mhz wordt aangeraden om blokvorming op het televisiescherm te voorkomen. Voor tv-kijken via glasvezel is een UTP-aansluiting vereist.
Een UTP-kabel zorgt voor een internetverbinding binnen de woning. Tv-kijken via een UTP-aansluiting betekent in feite tv-kijken via de internetaansluiting. Voor een stabiele internetverbinding, met name in een thuiskantoor of voor smart-tv's, wordt een vaste internetkabel aangeraden boven een draadloze verbinding.
Soorten UTP-kabels en Afscherming
Een UTP-kabel bestaat uit vier aderparen en wordt ook wel netwerkkabel genoemd. De snelheid van een internetkabel wordt bepaald door de categorieaanduiding; hoe hoger de categorie, hoe sneller de kabel. Voor woningen wordt vaak een CAT6 of CAT5e UTP-kabel aanbevolen, terwijl voor professionele serveromgevingen CAT7 of zelfs CAT7 S/FTP wordt geadviseerd voor optimale prestaties en toekomstbestendigheid.
Een normale, niet-afgeschermde UTP-kabel kan storingen ondervinden wanneer deze in de buurt komt te liggen van elektromagnetische velden, zoals stroom- of coaxkabels. Dit komt door interferentie, wat een storing veroorzaakt door de samen- of tegenwerking van meerdere golven. Een afgeschermde kabel verkleint de kans op interferentie aanzienlijk. Veelvoorkomende typen afgeschermde kabels zijn U/FTP, F/UTP, S/FTP en SF/UTP. De afscherming, vaak in de vorm van een gevlochten koperdraad, houdt signalen van buitenaf tegen.

Aanleggen van Bekabeling
Bij het aanleggen van UTP-bekabeling is het raadzaam gebruik te maken van bestaande (loze) leidingen, gaten in muren en plafonds. Het is aan te raden om netwerkbekabeling en stroomkabels zoveel mogelijk van elkaar te scheiden om storingen te voorkomen. Voorkomen is beter dan achteraf problemen oplossen.
Coax vervangen door UTP
Indien er reeds een coax-kabel door een buis of goot loopt, kan deze soms gebruikt worden om een UTP-kabel door te trekken. Dit kan door de coax-kabel direct als trekdraad te gebruiken. Het is cruciaal om de kabels zeer goed en stevig aan elkaar te verbinden, met zo min mogelijk uitsteeksels, om te voorkomen dat ze halverwege loslaten.
Een methode is om de blanke koperkern van de coax-kabel in een lus te haken en daar de UTP-paren in te haken, lichtjes rond elkaar gedraaid. Om een vlotte doorvoer te garanderen, kan de verbinding worden afgedekt met gladde tape. Het is aan te raden om vooraf de buis met perslucht schoon te blazen en tijdens het trekken PTFE (teflon) in de flexbuis te spuiten.
Belangrijk: Het gebruik van tape om kabels aan elkaar te verbinden wordt afgeraden, omdat dit vast kan komen te zitten in de buis. Een alternatief is om een trekveer te gebruiken en deze aan de coax-kabel te bevestigen. De coax-kabel wordt vervolgens uit de muur getrokken, waardoor de trekveer in de buis achterblijft. Dit verkleint de kans op breuk van de coax-kern.

Combineren van Kabels in Kabelgoten
Wanneer kabels door kabelgoten lopen, is het belangrijk om rekening te houden met de bochten. Haakse bochten kunnen het trekken van kabels bemoeilijken. Het is vaak eenvoudiger om het deksel van de kabelgoot te openen en de netwerkkabel erin te leggen, in plaats van deze door de goot te trekken.
Coax- en UTP-aansluitingen Herkennen
Een COAX-aansluiting herken je aan een ronde, metalen ingang met een klein pinnetje in het midden. Deze vind je meestal op de wandcontactdoos in de woonkamer of meterkast.
Een UTP-aansluiting ziet eruit als een rechthoekige wandcontactdoos met één of meerdere netwerkaansluitingen (RJ45-poorten).
Nieuwbouwwoningen en Kabelkeuze
Bij de aankoop van een nieuwbouwwoning is het cruciaal om tijdig na te denken over de benodigde bekabeling voor internet en televisie. Het aanleggen van loze leidingen op strategische plekken biedt flexibiliteit voor toekomstige aanpassingen of uitbreidingen, zoals extra internetpunten of tv-aansluitingen, zonder hak- en breekwerk.
Voor nieuwbouwwoningen die worden aangesloten op 100% glasvezel, is een UTP-aansluiting de standaard. Voor woningen die gebruikmaken van het hybride netwerk van providers als Ziggo, waarbij de verbinding tot aan de woning via een coax-kabel loopt, is een CAI-/COAX-aansluiting nodig.
Het is raadzaam om de opties te bespreken met de aannemer tijdens de meerwerkfase. Het plaatsen van meerdere UTP-aansluitingen op strategische plekken, bijvoorbeeld voor een thuiskantoor of smart-tv's, kan later veel gemak bieden. Het combineren van bekabelde verbindingen met wifi-versterkers (zoals SmartWifi pods) zorgt voor een optimale wifi-dekking door de gehele woning.