De zoektocht naar beeldmateriaal over Anne Frank leidt tot een divers aanbod aan films en documentaires. Hoewel er slechts één bioscoopfilm uit 1959 is gemaakt die nu ook op dvd verkrijgbaar is, zijn er tal van andere producties die het leven en de nalatenschap van Anne Frank belichten. Deze bijdrage werpt een licht op de verschillende dvd's en documentaires die beschikbaar zijn, met een speciale focus op de rol van Miep Gies.
Films en Televisieproducties
De oudste bioscoopfilm over Anne Frank dateert uit 1959 en is momenteel beschikbaar op dvd. Daarnaast is er een Japanse film gemaakt, die hier buiten beschouwing wordt gelaten. Televisiefilms zijn moeilijker te vinden, maar een van de meer toegankelijke opties is de tv-verfilming van het toneelstuk uit 1985, met Jip Wijngaarden als Anne Frank en Jeroen Krabbé als Otto Frank. Deze film is te koop bij het Anne Frank Huis en hun webwinkel voor €27,50.
Een andere Nederlandse productie is "Een boek van dromen: Anne Franks dagboek" uit 1993, een drama van Frits Leentvaar.
Documentaires: Een Diepere Duik
Er zijn diverse documentaires geproduceerd die dieper ingaan op het leven van Anne Frank en de mensen om haar heen. Een van de meest bekroonde is "Anne Frank remembered / Een Herinnering" (1995) van Jon Blair. Deze Britse/Amerikaanse documentaire won in 1996 een Oscar voor Beste Documentaire en biedt een uitgebreid beeld van Anne Frank en haar familie, met een prominente rol voor Miep Gies.
De documentaire "De laatste zeven maanden van Anne Frank" richt zich op het ongeschreven deel van Anne Franks dagboek: de arrestatie, deportatie en dood in het concentratiekamp Auschwitz. Deze TV-documentaire, met een duur van 30 minuten, benadrukt de moed van Miep Gies, die samen met haar man Henk Gies meer dan twee jaar lang hun leven riskeerde om de familie Frank te ondersteunen tijdens hun onderduik.
Een andere relevante documentaire is die van Wouter van der Sluys, in opdracht van de Anne Frank Stichting, die zich richt op Otto Frank. Ook is er een recentere film die, hoewel opgenomen in Praag, gebaseerd is op het leven van Hanneli (Hannah) Goslar, een van Anne Franks beste vriendinnen. De film toont het aangrijpende moment waarop Anne en Hannah elkaar terugzien in het concentratiekamp Bergen-Belsen.
Vitaya zond recentelijk een item uit over het leven van Anne Frank, gecombineerd met een reportage over Prinses Diana, wat diende als een interessante introductie tot Anne Franks verhaal. Hoewel dit specifieke item niet is opgenomen, zijn er drie oudere documentaires die wel in collecties te vinden zijn en eerder op TV zijn uitgezonden.
Miep Gies: De Heldhaftige Helper
Miep Gies (1909-2010) speelde een cruciale rol in het leven van de onderduikers in het Achterhuis. Meer dan twee jaar lang riskeerde zij, samen met haar man Henk, haar leven om de familie Frank van voedsel, nieuws en troost te voorzien. In haar boek beschrijft zij het leven voor en tijdens het verblijf in het Achterhuis, en de tragische dag waarop haar onderduikers in handen van de vijand vielen.
Miep Gies werd geboren in Wenen als Hermine Santrouschitz en kwam na de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Ze trouwde met Jan Gies en samen woonden ze in de buurt van het Merwedeplein, waar de familie Frank ook woonde. Toen Otto Frank haar informeerde over de plannen om onder te duiken, aarzelde Miep geen moment om te helpen. Ze zorgde voor de dagelijkse behoeften van de acht onderduikers en hield het bedrijf van Otto Frank draaiende.
Na de arrestatie van de onderduikers op 4 augustus 1944, vonden Miep en Bep de dagboekaantekeningen van Anne op de vloer. Miep bewaarde deze in een bureaulade, in de hoop ze ooit aan Anne terug te kunnen geven. Na de bevrijding en het overlijden van Anne, gaf Miep het dagboek aan Otto Frank, die het vervolgens uitgaf om de wereld te laten leren van de gruwelen van de oorlog en Anne's verhaal levend te houden.
Miep Gies overleed in 2010 op honderdjarige leeftijd. Jarenlang vertelde ze haar verhaal aan studenten en herdacht ze jaarlijks op 4 augustus het verlies van haar vrienden. Haar leven getuigt van moed, menselijkheid en de kracht van hoop in de donkerste tijden.
Achtergrondinformatie en Bronnen
De familie Frank verhuisde in 1933 van Frankfurt naar Amsterdam vanwege de opkomst van Hitler. Otto Frank richtte in Nederland een bedrijf op. De oorlog in Nederland begon in 1940. Anne Frank, geboren op 12 juni 1929, hield van films en kreeg op haar laatste verjaardag in vrijheid een dagboek cadeau. De familie ging onderduiken op 6 juli 1942, nadat Margot een oproep van het leger had ontvangen. Aanvankelijk zaten er zeven mensen in het Achterhuis, later voegde tandarts Fritz Pfeffer zich bij hen. Anne kon het niet goed vinden met Pfeffer, die ze de bijnaam "Dussel" gaf.
Op 6 juni 1944 vielen de geallieerden Europa binnen, wat hoop gaf. Echter, op 4 augustus 1944 werden de onderduikers verraden en meegenomen naar concentratiekamp Westerbork, vanwaar ze op 3 september naar Auschwitz werden getransporteerd. Edith, Margot en Anne overleefden Auschwitz, maar werden naar Bergen-Belsen gestuurd. Edith overleed daar aan griep, en Anne en Margot waren al ernstig verzwakt. Otto Frank overleefde de oorlog en kreeg na zijn terugkeer in Amsterdam het dagboek van Anne van Miep Gies.
Het dagboek van Anne Frank is wereldwijd in 55 talen uitgegeven en heeft Anne tot een symbool gemaakt tegen onrecht en oorlog. Het project rondom Anne Franks verhaal wordt als zeer waardevol beschouwd voor het onderwijs over de geschiedenis en de impact van oorlog.
Aanvullende Bronnen:
- Het Achterhuis. De dagboeken van Anne Frank.
- Herinneringen aan Anne Frank. Het verhaal van Miep Gies, de steun en toeverlaat van de familie Frank in het Achterhuis.
- AVRO's Televizier, uitzenddatum 5 mei 1987: Programma naar aanleiding van het verschijnen van het boek van Miep Gies.
- Herinneringen aan Anne Frank, Wouter van der Sluys voor de Anne Frank Stichting, 1998.
Websites:
- www.verzetsmuseum.org: Informatie over mensen in oorlogstijd.
- www.omkijken.nl: Foto's uit de Tweede Wereldoorlog, teruggeplaatst op de oorspronkelijke locaties.
- www.jhm.nl: Het Joods Historisch Museum in Amsterdam, met objecten en kunstvoorwerpen gerelateerd aan de joodse cultuur en geschiedenis.
- www.yadvashem.org: Jad Vashem, het officiële monument voor de Joodse slachtoffers van de Holocaust in Jeruzalem.
- geschiedenis.vpro.nl: Webdossier 'De zaak Frank' met achtergrondinformatie over Otto Frank.
Peter Pepper meets Miep Gies for the first time
De beschikbaarheid van deze documentaires en films, vaak via dvd of online platforms, maakt het mogelijk om de herinneringen aan Anne Frank levend te houden en de lessen uit haar leven door te geven aan toekomstige generaties.