Op zondag 15 maart 2020 kondigde het kabinet verregaande maatregelen aan in de strijd tegen het coronavirus. Vanaf maandag 16 maart 2020 moesten scholen en kinderopvangcentra in heel Nederland hun deuren sluiten. Daarnaast moest de horeca vanaf zondagavond de activiteiten staken. Deze beslissingen werden bekendgemaakt tijdens een persconferentie door ministers Bruno Bruins (Medische Zorg) en Arie Slob (Onderwijs).
Details van de maatregelen
Sluiting van scholen en kinderopvang
De sluiting van scholen en kinderdagverblijven gold in eerste instantie tot en met maandag 6 april 2020. Echter, voor kinderen van ouders werkzaam in cruciale beroepen, zoals de zorg, politie, openbaar vervoer en brandweer, werd specifieke opvang geregeld. Deze opvang was zonder extra kosten beschikbaar, zodat ouders in vitale sectoren konden blijven werken. Onderwijspersoneel en pedagogische medewerkers die niet ziek waren, konden in deze periode ook gewoon blijven werken om de opvang en begeleiding van deze kinderen te verzorgen.
Beperkingen voor horeca en sport
Vanaf zondagavond 15 maart 2020 moesten eet- en drinkgelegenheden, met uitzondering van hotels, hun deuren sluiten. Dit gold ook voor sport- en fitnessclubs, sauna's, seksclubs en coffeeshops. De sluiting van deze instellingen was eveneens van kracht tot en met 6 april 2020. De sportkoepel NOC*NSF riep sportclubs op om alle faciliteiten te sluiten, en fitnessketen Basic-Fit sloot preventief al zijn vestigingen.
Cruciale beroepen
De lijst met cruciale beroepen omvatte personeel in de zorg, onderwijs, openbaar vervoer, voedselketen, brandstoftransport, afvalinzameling, kinderopvang, media en communicatie, hulpverleningsdiensten en noodzakelijke overheidsprocessen. Ook vitaal geachte sectoren zoals de elektriciteits- en gassector, drinkwatervoorziening, internetsector, defensie en luchtvaartpersoneel vielen hieronder.
Maatregelen ter bestrijding van het virus
Social distancing
Het kabinet adviseerde om anderhalve meter afstand tot elkaar te bewaren, ook wel bekend als 'social distancing'. Dit moest ervoor zorgen dat mensen zo min mogelijk met elkaar in aanraking kwamen en de verspreiding van het virus werd beperkt. Vanaf 16 maart 2020 werd iedereen in Nederland dringend verzocht om waar mogelijk 1,5 meter afstand te bewaren.
Economische ondersteuning
Om ondernemers die in de problemen dreigden te komen te ondersteunen, nam het kabinet verschillende maatregelen. Hieronder vielen de regeling werktijdverkorting, de mogelijkheid voor de Belastingdienst om uitstel van betaling te verlenen, en verruiming van de borgstelling voor het midden- en kleinbedrijf door EZK. Ondernemers in de horeca en reisbranche konden hierdoor makkelijker geld lenen.
LIVE: speciale uitzending 'Feiten en fabels' over corona
Impact op het onderwijs
Voorbereidingen op sluiting
Schoolbestuurders bereidden zich voor op de aangekondigde sluitingen. Sommige scholen, zoals de Stichting Carmelcollege, besloten om vanaf maandag 16 maart 2020 alleen nog les te geven aan eindexamenklassen en de lessen voor andere leerlingen op te schorten, terwijl de scholen open bleven voor opvang. Ook ROC's zoals ROC Midden-Nederland stopten met alle lessen.
Eindexamenleerlingen
Er werd hoge prioriteit gegeven aan eindexamenleerlingen, die in de weken volgend op de aankondiging nadere informatie zouden ontvangen. Later, op 17 december 2021, werd besloten tot een aangepast eindexamen voor het schooljaar 2021/2022.
Langetermijnvisie op onderwijs
Op 15 april 2020 presenteerde het kabinet scenario's om de voorspelbaarheid van de aanpak van Covid-19 in het onderwijs te vergroten, met als doel te voorkomen dat scholen bij een opleving van de pandemie opnieuw hun deuren moesten sluiten. De Inspectie constateerde in De Staat van het Onderwijs 2022 dat de coronapandemie veel van leerlingen en onderwijspersoneel heeft gevraagd en pleitte voor meer focus op basisvaardigheden.
Ontwikkelingen en cijfers
Sterfgevallen en besmettingen
Op 15 maart 2020 meldde het RIVM dat opnieuw acht mensen waren overleden aan de gevolgen van het coronavirus, meestal ouderen met reeds bestaande gezondheidsproblemen. Het totale aantal dodelijke slachtoffers steeg naar 20. In totaal waren er 162 patiënten opgenomen in het ziekenhuis. Later, op 11 maart 2020, meldde het RIVM dat er 8 nieuwe sterfgevallen waren, en op 17 maart 2020 werden 19 sterfgevallen gemeld.
Intensive care capaciteit
Op 15 maart 2020 waren er 50 tot 60 bedden op de intensive cares bezet door coronapatiënten. Volgens Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) was de situatie "in control", mede dankzij de mogelijkheid om patiënten tussen ziekenhuizen te verplaatsen. Ziekenhuizen bekeken welke geplande operaties konden worden uitgesteld om extra capaciteit te creëren.
Internationale context
Duitsland kondigde op 15 maart 2020 aan de grenzen met Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland grotendeels te sluiten, met uitzondering van goederenvervoer en woon-werkverkeer. In Spanje werden op dezelfde dag bijna 2000 nieuwe besmettingen gemeld, met een totaal van 7750 patiënten en 288 doden. Transavia zette extra vluchten in om gestrande reizigers uit Marokko op te halen na een inreisverbod.
Media-aandacht
De coronacrisis leidde tot een aanzienlijke toename in kijkersaantallen van nieuwsprogramma's. Het NOS Journaal om 20.00 uur zag de kijkcijfers stijgen van gemiddeld ruim 2 miljoen in januari en februari naar permanent boven de 3 miljoen vanaf 14 maart. RTL Nieuws en andere programma's zoals Eenvandaag en De Wereld Draait Door (DWDD) zagen eveneens een piek in hun kijkcijfers, met name op dagen met belangrijke persconferenties zoals de aankondiging van de sluiting van scholen en horeca op 15 maart.
De mediabelangstelling was enorm, waarbij zelfs De Correspondent aandacht besteedde aan 'Corona in context' en 'De pandemie ontcijferd'. De onzekerheid over besmettingen, economische gevolgen en de algemene impact van het virus zorgde voor een grote nieuwshonger bij het publiek. Dit droeg bij aan het veelvuldige kijken van tv-programma's, zowel live als via streamingdiensten.
tags: #extra #uitzending #corona #15 #maart