De Viering van 50 Jaar Film in Arnhem
Dit jaar viert Focus Filmtheater haar vijftigjarig jubileum, een mijlpaal die wordt gekenmerkt door "50 jaar mooie ontmoetingen, 50 jaar maatschappelijke programma's, maar bovenal: 50 jaar grenzeloze filmliefde". Wat vandaag bekend staat als Focus Filmtheater, met een eigen filmhuis en vijf zalen, begon vijftig jaar geleden als een bescheiden, eenmalig evenement. In die tijd was Arnhem het centrum van de Nederlandse filmindustrie.
In 1973 werd, in samenwerking met de Nederlandse Bioscoopbond, een alternatief bijprogramma georganiseerd tijdens de Filmweek onder de naam ‘Arnhem Alternatief’. Dit initiatief vertoonde ook maatschappelijk geëngageerde films en bleek een groot succes. Het succes van ‘Arnhem Alternatief’ leidde tot de oprichting van de landelijke vereniging ‘Het Vrije Circuit’, een voorloper van het huidige Cineville, en in Arnhem zelf tot de oprichting van Focus.
De Vroege Jaren: Willemeen en de Zoektocht naar een Locatie
Vanaf december 1973 werden in Willemeen steeds vaker voorstellingen uit het ‘vrije circuit’ vertoond. Met een capaciteit van 86 bezoekers werden aanvankelijk ieder weekend drie verschillende films getoond in de bovenzaal. De huisvesting in Willemeen voldeed echter niet, aangezien de zaal daar ook voor andere doeleinden werd gebruikt. De gemeente Arnhem erkende de behoefte aan een betere locatie, maar wilde eerst zien of het filmhuis zichzelf kon bewijzen.
De bezoekersaantallen groeiden gestaag: in 1974 bezochten 2.427 mensen de films in Willemeen, en in 1976 was dit aantal gestegen tot 6.346 filmbezoekers. In 1977 werd Focus een officiële stichting en begon de serieuze zoektocht naar een geschiktere ruimte.
Verhuizing naar de Korenbeurs en Verdere Groei
Aanvankelijk was het de bedoeling dat het filmhuis zou verhuizen naar de leegstaande zaal van het Theater aan de Rijn. Uiteindelijk bleek de Korenbeurs op de Korenmarkt echter een betere optie. Vanaf 1979 werd de Korenbeurs de eerste ‘vaste’ locatie van het filmhuis. Hier werden zes avonden per week voorstellingen vertoond met twee of drie verschillende films per week. Het filmhuis begon met een 16 mm projector, een los scherm en een capaciteit van 140 stoelen op een vlakke vloer.
Tijdens een verbouwing in 1982 werd de vloer oplopend gemaakt, werden er betere stoelen geplaatst en kwam er een betere projector. In de jaren die volgden groeide het filmhuis gestaag door met meer films, meer bezoekers en een extra zaal. Het ‘vrije circuit’ van de jaren zeventig ontwikkelde zich tot een breed spectrum van voornamelijk Europese films. Focus Filmtheater kreeg ook een steeds grotere rol met scholenprojecten, themaweken en speciale voorstellingen.
Uitdagingen en de Weg naar het Kerkplein
De Korenmarkt was in die tijd een populair uitgaansgebied, wat voor veel filmhuisbezoekers tot irritatie leidde vanwege geluidsoverlast van terrassen, vooral in de zomer. Vanaf het einde van de jaren negentig werd duidelijk dat een verhuizing van het filmhuis naar een andere locatie wenselijk was, maar de bestemming bleef lange tijd onduidelijk.
Een tijdlang was de oude Dansacademie in de Weverstraat in beeld als nieuwe locatie. Beloften van de gemeente Arnhem aan Focus werden echter gedaan en verbroken. Ondertussen stopte de gemeente met het onderhoud van het pand aan de Korenmarkt, in de verwachting dat het filmhuis toch zou verhuizen. De staat van het pand verslechterde hierdoor.
De impasse werd in 2016 doorbroken toen SP-wethouder Gerrie Elfrink besloot een nieuw onderkomen voor Focus te realiseren op het Kerkplein. Dit nieuwe filmtheater zou vijf zalen en 420 stoelen omvatten, waarmee Arnhem een volwaardig filmhuis zou krijgen.
Nieuwbouw op het Kerkplein: Controverses en Realisatie
De plannen van Elfrink stuitten op veel weerstand. Marktlui, Vereniging Stadsschoon en veel stadsbewoners waren tegen de bouw op deze locatie. Er werd geopperd dat een verhuizing naar de leegstaande bioscoop Rembrandt, die net vrijkwam door de nieuwbouw van Pathé, een goedkoper alternatief zou zijn. Binnen het filmhuis zelf waren er ook zorgen over de kostendekkende exploitatie van een nieuw, groter pand.
Ondanks de weerstand zette Elfrink zijn plannen door. Het filmhuis werd gebouwd en begin 2018 werd het gebouw opgeleverd. Bij de opening koos Focus, met gevoel voor symboliek, voor het vertonen van de film 'La Sortie de l’usine Lumière à Lyon' uit 1895, het oudste bestaande filmfragment. In juni 2018 opende Focus Filmtheater officieel haar deuren.
Het Moderne Focus Filmtheater: Architectuur en Functionaliteit
Het nieuwe Focus Filmtheater, gerealiseerd op het Kerkplein in de gemeente Arnhem, is gebouwd ten behoeve van Stichting Focus Filmtheater Arnhem (SFF). Het doel van de stichting is het stimuleren van de belangstelling voor film- en beeldcultuur bij een breed en divers publiek. BINX Smartility verzorgde in opdracht van de Gemeente Arnhem de engineering en uitvoering van alle bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden.
Het theater bestaat uit vijf filmzalen met in totaal 400 stoelen, een foyer en een filmcafé. Ten opzichte van de oude situatie zijn er twee zalen bijgekomen. Naast filmvertoningen biedt het filmtheater nu ook ruimte voor tentoonstellingen en lezingen. De horeca is uitgebreid met een gezellig filmcafé en een professionele grootkeuken.
Het ontwerp van architectenbureau DP6 legt een link naar het verleden. Voor de oorlog lag op de plek van het nieuwe Focus Filmtheater een steeg, de Torensteeg. Architect DP6 heeft deze historische Torensteeg teruggebracht als structurerend element in het ontwerp, de ‘Nieuwe Torensteeg’. Dit element zorgt ervoor dat het uitzicht op de markante Eusebiuskerk, die naast het filmtheater ligt, behouden blijft. De gemetselde gevels zijn voorzien van typisch Arnhemse ornamentiek, zoals diagonale lijnen en ronde rollagen om de ronde ramen, waardoor het gebouw perfect in de stedenbouwkundige structuur past.
Het zicht op de Eusebiuskerk speelt ook een belangrijke rol in het gebouw zelf. Vanaf de grote publiekstrap die naar de zalen leidt, is de toren door het glasdak steeds zichtbaar. De ruime entreehal met kaartverkoop en doorzicht naar het grand café, gekoppeld aan de foyer op de eerste verdieping, creëren een levendige en gastvrije ontmoetingsplek.
Technische Specificaties en Faciliteiten
Alle zalen van het nieuwe filmtheater zijn rolstoeltoegankelijk en gelijkvloers te bereiken via een lift. De openingstijden zijn dagelijks vanaf 15 minuten voor aanvang van de eerste voorstelling.
IMAX Ervaring
Met IMAX wordt de filmervaring naar een hoger niveau getild. Bezoekers ervaren explosies alsof ze de hitte kunnen voelen en helden op het witte doek alsof ze er zelf bij zijn. IMAX maakt het verschil tussen een film zien en een film ervaren.
Dolby Atmos Geluid
Dolby Atmos zorgt voor geluid dat zo realistisch is dat je tijdens actiescènes de adrenaline voelt stromen en je hart sneller gaat kloppen. Tijdens rustige scènes is het geluid zo levensecht en helder dat je ademhaling vertraagd wordt en je volledig tot rust komt.
Parkeren
Parkeergarage Arnhem Centraal is beschikbaar met een tarief van €4,20 per uur tussen 06:00 uur en 18:00 uur.
Een Nieuwe Fase: Van Evenement naar Stadsicoon
Ruim vijf jaar na de opening is het rumoer over de nieuwbouw van het filmhuis verstomd. Arnhem is gewend geraakt aan de nieuwe locatie van Focus Filmtheater. En vijftig jaar na de eerste filmvertoning in Willemeen kan gesteld worden dat Focus Filmtheater een onmisbare plek in Arnhem is geworden, die zowel overdag als 's avonds cultuur, ontspanning en horeca biedt.