In een steeds drukker wordende markt van muziekstreamingdiensten, waar naast het vertrouwde Spotify ook nieuwkomers als Tidal, Apple Music, YouTube Music, Amazon Music, Tencent Music en MS Music strijden om de aandacht van de luisteraar, blijft de vraag naar de beste optie bestaan. Dit artikel vergelijkt de meest prominente spelers, met een focus op hun interfaces, geluidskwaliteit, functionaliteiten en abonnementsmodellen. Hoewel veel diensten uit de Verenigde Staten komen, blijft het Europese Spotify een belangrijke speler in dit landschap.
Interface en Gebruiksgemak
De gebruikerservaring varieert aanzienlijk tussen de verschillende streamingdiensten. Spotify wordt geprezen om zijn soepele, stabiele en snelle werking, met een aantrekkelijke interface. Echter, de uitgebreide functionaliteit kan soms overweldigend aanvoelen.
Tidal en Amazon Music bieden interfaces die sterk lijken op die van Spotify, maar worden als matige kopieën beschouwd. In het begin werd Apple Music zelfs als een verliezer op het gebied van design en interface gezien, met veel klachten over een onduidelijke structuur waar zowel streamen als kopen mogelijk was. Hoewel dit in de loop der jaren is verbeterd, blijft de interface van YouTube Music dramatisch slecht. Ook Qobuz wordt bekritiseerd vanwege een matige interface waarbij details ontbreken.
Muziekfans waarderen diverse functies, zoals informatie over de artiest, beeldmateriaal, volgopties, concertagenda's, gedetailleerde trackinformatie (componisten, muzikanten), videoclips, songteksten, populariteitsstatistieken en ontdekking van vergelijkbare artiesten. Spotify innoveert voortdurend met functies als de Mixing Tool voor DJ-mixen op de telefoon, integratie met DJ-software zoals DJay Pro, persoonlijke luisterstatistieken en de AI-gestuurde AI-DJ, die fungeert als een gepersonaliseerd radiostation met een virtuele presentator.
Geluidskwaliteit en Audioformaten
De geluidskwaliteit is een cruciaal aspect voor veel luisteraars. Na uitgebreide vergelijkingen met geluidsexperts op diverse audiosets, waaronder high-end apparatuur zoals B&W 802 luidsprekers en planar koptelefoons, is gebleken dat moderne masters vaak van matige kwaliteit zijn, ongeacht de streamer. Zelfs de Tidal 24-bit FLAC-versie van nummers kan slecht klinken.
Tijdens de tests werd de hoogste kwaliteit gebruikt, niet de gratis versies. De playback gebeurde via een MacBook Pro met verschillende top-DAC's. Tidal kan soms beter klinken door compressie, vergelijkbaar met radio-uitzendingen. Het is belangrijk om de Normalisatie-instelling in Spotify (Instellingen > Afspelen > Volume) uit te schakelen, omdat deze luide nummers terugdraait. Dit geldt echter niet wanneer er compressie, enhancing of limiting wordt toegepast, wat het geluid aantast. Tidal maakt hier, net als radiostations, gebruik van, wat op het eerste gehoor aantrekkelijker kan klinken, maar niet het origineel is.
Dolby Atmos klinkt vaak mooier, maar is vaak al aanwezig op smartphones. Apple heeft zijn eigen variant, Spatial Audio. Zowel bij Apple als Tidal kunnen de masters echter van slechte kwaliteit zijn, wat te zien is aan de "dode" dynamiek in de audiogrammen van nieuwe muziek.
Qobuz, Apple Music, Tidal en Spotify bieden 24-bit HD Audio aan. Echter, slechts ongeveer 20% van de muziek is daadwerkelijk 24-bit. Muziek geproduceerd tussen 1984 en 2000 was doorgaans 16-bit, waardoor 24-bit geen meerwaarde biedt. De voordelen van 24-bit audio vereisen ook een systeem dat daarop is ingesteld en een goede DAC. Via Bluetooth is 24-bit audio eveneens zinloos, aangezien dit meestal beperkt is tot 16-bit en geen lossless FLAC is.
Catalogus en Beschikbaarheid
Alle grote streamingdiensten beschikken over een enorme catalogus van meer dan 100 miljoen nummers. YouTube Music (Google) spant de kroon met een nog groter aanbod. Vroeger waren bepaalde artiesten exclusief beschikbaar op specifieke platforms, maar tegenwoordig staat vrijwel iedereen op alle streamers, inclusief artiesten die destijds kritisch stonden tegenover streaming, zoals Neil Young, Joni Mitchell, Tool, Radiohead en Taylor Swift.
Er wordt een schatting gemaakt dat momenteel 100.000 nieuwe tracks per dag worden geüpload naar de streamingplatforms, een getal dat in de loop der jaren exponentieel is gestegen. Dit stelt artiesten voor de uitdaging om op te vallen in een overvloed aan nieuwe muziek. De vraag rijst of de gemiddelde muziekliefhebber nog de weg kan vinden in zo'n gigantisch aanbod.
Ondanks de enorme databases missen nog steeds talloze (oude) nummers op de streamingdiensten. De regel lijkt te zijn dat een track niet op Spotify mag staan. Desondanks blijven er wekelijks nieuwe nummers en artiesten worden ontdekt.
Abonnementsprijzen en Modellen
De prijsstructuur van streamingdiensten varieert. Vroeger was Spotify Family met €15 per maand voor 6 personen de goedkoopste optie. Nu is dit €18 voor Family Basic (zonder luisterboeken), terwijl Apple Music en Tidal Family-abonnementen rond de €17 kosten. Spotify Family Premium is verhoogd naar €22, maar is inclusief luisterboeken. Spotify biedt ook een gratis versie met reclame, lagere kwaliteit en beperkte functionaliteit.
Bij Apple en Amazon kan korting worden verkregen door andere diensten af te nemen. Apple One Family kost €26 per maand voor 6 personen en omvat Apple Music, Apple TV+ en Arcade, wat het de goedkoopste optie maakt binnen dit pakket.
Het marktaandeel speelt een rol in de uitbetalingen per stream. Een dienst als Qobuz, met ongeveer 300.000 gebruikers, betaalt €1 per 100 streams. Spotify, met ongeveer 600 miljoen gebruikers, zou bij een vergelijkbare populariteit 200.000 streams opleveren. Dit suggereert dat Spotify, ondanks lagere uitbetalingen per stream, financieel aantrekkelijker kan zijn voor artiesten door het grotere aantal gebruikers.
De uitbetalingsstructuur is complex. Streamingdiensten houden doorgaans 30% in voor exploitatiekosten. De resterende 70% wordt verdeeld over rechthebbenden. Ongeveer 15% van de opbrengsten gaat naar auteursrechtenorganisaties (zoals Buma). De overige 55% wordt gedeeld door het aantal streams. De uiteindelijke uitbetaling aan de artiest of platenmaatschappij is afhankelijk van contracten en investeringen.
Diensten met alleen betaalde aanbod kunnen doorgaans een hoger bedrag per stream uitkeren dan diensten met een gratis account, aangezien reclame-inkomsten lager zijn dan abonnementsinkomsten. Ook de prijs van abonnementen verschilt per land, wat de opbrengsten per stream beïnvloedt.
Nieuwe Regels en Innovaties
Spotify heeft nieuwe regels ingevoerd: streams van nummers die in de afgelopen 12 maanden minder dan 1000 keer zijn afgespeeld, worden niet meer vergoed. Tevens is de drempel voor een geldige stream verhoogd van 30 seconden naar minimaal 2 minuten. Deezer hanteert een ander systeem waarbij streams van artiesten die boven bepaalde grenzen uitkomen dubbel worden beloond, en streams die voortkomen uit actieve zoekopdrachten ('Lean Forward') zelfs vier keer tellen. Deze regeling geldt echter alleen voor artiesten van Universal Music.
Apple Music zet in op muziek in Dolby Atmos-formaat en biedt naast de muziekdienst ook radiozenders zoals Apple Music 1 met bekende dj's en liveshows. De dienst integreert nauw met andere Apple-producten, zoals de HomePod. Gebruikers hebben een Apple Account en een compatibel toestel nodig. Er zijn proefperiodes van één tot zes maanden beschikbaar. Apple One biedt een voordelige bundel met Apple Music, Apple TV, Arcade en extra iCloud-opslag.
iTunes Match, een dienst die gekochte iTunes-nummers combineert met eigen muziekcollecties via iCloud, blijft naast Apple Music bestaan. Dit maakt het mogelijk om muziek op oudere apparaten af te spelen, waarvoor Apple Music nieuwere apparatuur vereist.
Apple Music maakt gebruik van menselijke curatoren, muziekkenners die selecties maken uit het enorme aanbod, en werkt samen met redacteuren van diverse muziektijdschriften. Slimme afspeellijsten kunnen automatisch worden samengesteld op basis van criteria zoals speelfrequentie en datum van toevoeging.
Apple Music streamt in lossless-kwaliteit tot 24-bit/48 kHz via de ALAC-codec, wat iets hoger is dan de 24-bit/44.1 kHz FLAC-optie van Spotify. Gebruikers kunnen hun luistervoorkeuren aangeven om gepersonaliseerde aanbevelingen te ontvangen.
Apple Music viert zijn tienjarig bestaan met nieuwe functies zoals Replay All Time, een playlist met de meest gedraaide nummers gedurende de gehele abonnementsperiode. Het digitale radiostation Apple Music Radio zendt een lijst uit van de meest gestreamde nummers van de afgelopen tien jaar, resulterend in een Top 500.
De dienst opent ook een gloednieuwe studio in Los Angeles, uitgerust voor het opnemen en mixen van live muziekoptredens in Spatial Audio.
Marktaandeel en Europese Positie
Hoewel Spotify wereldwijd de grootste muziekdienst blijft, met een marktaandeel van ongeveer 36% in de VS, waar Apple Music meer dan 30% heeft, is Spotify in de EU nog steeds dominant met een marktaandeel van ruim 50%, tegenover zo'n 25% voor Apple Music. Spotify is een van de weinige Europese tech-bedrijven die succesvol concurreert met de Amerikaanse giganten.
De bewering dat Spotify weinig uitbetaalt, wordt genuanceerd door het feit dat platenlabels vaak 80% inhouden. Spotify heeft de platenmaatschappijen juist gered, aangezien hun grootste inkomsten nu uit streaming komen. In totaal heeft Spotify al 70 miljard euro aan labels uitbetaald. Het marktaandeel van Spotify betekent ook dat artiesten, zelfs bij een lagere uitbetaling per stream, meer kunnen verdienen door het grotere bereik.
Apple's beleid om 30% in te houden op alle app-inkomsten via de App Store, belemmert andere streamers. De aanwezigheid van AI-muziek op alle streamers, waaronder Spotify, is een groeiend fenomeen. Spotify heeft al 75 miljoen AI-gegenereerde tracks verwijderd.
De shuffle-functie in Spotify werkt met algoritmes die tracks kunnen voor- of overslaan. Om meer controle te hebben, sorteren gebruikers vaak op titel, album, artiest, lengte of datum.
De algemene voorwaarden van Apple beschrijven gedetailleerd het gebruik van hun diensten, betalingen, accounts, privacy, gebruiksregels, beëindiging en opschorting van services, downloads, abonnementen, beschikbaarheid van content en apparaten. Het gebruik van de diensten is beperkt tot persoonlijke, niet-commerciële doeleinden, en content mag op maximaal vijf verschillende Apple Accounts en tien apparaten tegelijkertijd worden gebruikt. Manipulatie van afspeelaantallen, downloads of beoordelingen is niet toegestaan.