Folkinfluencer Mariëlle ondergaat een ware metamorfose wanneer ze haar Hongaarse klederdracht aantrekt. Op social media deelt en verkoopt ze haar traditionele kledingcollectie. Ze benadrukt dat het een ritueel is waarbij de kleding de drager niet bepaalt, maar de drager de kleding op de juiste manier moet dragen.
Mariëlle had als tiener al een romantisch beeld van Hongarije en vond Nederlandse klederdracht "spuuglelijk". Dit groeide uit tot een collectie van honderden Hongaarse klederdrachtstukken. In een koude, lavendelgeurende kamer beschermt ze eeuwenoude rokken, jurken en blouses tegen motten en schimmel. Ze vertelt in de documentaire "Een Hongaars Sprookje" dat ze hiermee "een stukje geschiedenis koopt".
In Nederland kon Mariëlle zorgeloos verzamelen. Toen haar kamer echter te krap werd, verhuisde ze naar Hongarije, waar ze ook klederdracht verhandelt. Daar krijgt haar werk echter een heel andere betekenis. Ze ontdekte al snel dat klederdracht in Hongarije niet zomaar erfgoed is. Haar liefde voor oude kleding raakt verstrengeld met de politieke verdeeldheid van het hedendaagse Hongarije.
Klederdracht als Spiegel van de Samenleving
In de Hongaarse media wordt Mariëlle voornamelijk gepresenteerd als getrouwde moeder, en minder als antiekhandelaar en muzikant. Links-liberale stedelingen zien haar collectie als steun voor de nationalistische koers van premier Viktor Orbán, die traditionele cultuur gebruikt om een eenduidige Hongaarse identiteit te promoten. Aan de andere kant omarmt rechts haar werk juist als bevestiging van traditionele vrouwenrollen.
Mariëlle verzet zich tegen beide interpretaties. Ze stelt dat het haar primair gaat om de schoonheid van de kleding zelf. De kledingstukken vertellen echter ook een complex verhaal. Zo waren dochters het uithangbord van een familie en fungeerden de jurken als statussymbool. Families konden zich diep in de schulden steken voor een feestjurk. Soms leidde deze sociale druk zelfs tot risicovolle abortussen, omdat een tweede dochter onbetaalbaar werd.
Ondanks de historische context, blijft voor Mariëlle de schoonheid vooropgesteld. Ze benadrukt: "Ook al hou ik van oude kleding, dat betekent niet dat ik ook alle normen en waarden uit die tijd onderschrijf."
Levende Klederdracht in Nederland: Een Verdwijnende Traditie
De documentaire "Levende Klederdracht" portretteert twaalf vrouwen die geen andere kleding bezitten dan klederdracht. Zij behoren tot de laatste generatie die deze traditie in leven houdt. Klederdracht wordt tegenwoordig nog maar in een paar plaatsen in Nederland dagelijks gedragen.
In dorpen als Staphorst en Bunschoten-Spakenburg zijn de meeste vrouwen nog in dracht te vinden. In Marken, Scheveningen, Urk, Volendam en op Walcheren zijn het er nog maar tientallen. Voor zover bekend gaat er nog maar één man in Nederland in klederdracht gekleed.
De traditionele kleding is een onlosmakelijk deel van het leven van deze dames. Hoewel ze vaak als levende monumenten worden gezien, met alle bijbehorende ongemakken, zou geen van hen vrijwillig overstappen op "burgerkleding". De documentaire is een ode aan deze verdwijnende Nederlandse traditie.
tags: #levende #klederdracht #uitzending #gemist