Over Luxor Cinemas
Luxor Cinemas werd opgericht in 1992 door Albert Jan Vos. De eerste bioscoop van deze keten was het Luxor Theater in Hoogeveen. Na dit initiële succes volgden er nog vele andere locaties. Momenteel vormen Luxor Cinemas Meppel en Luxor Cinemas Steenwijk de kern van de organisatie.
Uitzonderlijk Comfort in de Filmzaal
Elke zaal bij Luxor Cinemas is uitgerust met uitsluitend luxe ligstoelen, waarvoor geen extra kosten in rekening worden gebracht. Dit zorgt voor de meest optimale omstandigheden om van een film te genieten. U kunt zich heerlijk nestelen in de zachte, leren kussens en via de verlichte knopjes de rug- en voetenleuning van de recliner bedienen. Liggend filmkijken is bij Luxor Cinemas volledig toegestaan, wat van een bezoek aan de bioscoop een ultiem moment van ontspanning maakt.
De Evolutie van Geluid in de Bioscoop
De Pioniers van Geluid: Van Stomme Film tot Geluidsfilm
De uitvinding van de loudspeaker door AT&T in 1910 markeerde het begin van een nieuw tijdperk. Zestien jaar later, in 1926, slaagde Sam Warner erin om de destijds "stomme" film "Don Juan" van geluid te voorzien. De muziek werd niet, zoals gebruikelijk, live door een orkest op het podium verzorgd, maar via een Vitaphone. Dit systeem, vergelijkbaar met een grote platenspeler, werd synchroon geschakeld met de filmprojector.
De Eerste Geluidsfilm en Technologische Uitdagingen
De allereerste volwaardige geluidsfilm was "The Jazzsinger" uit 1927, met de legendarische Al Jolson in de hoofdrol. De iconische woorden die het publiek voor het eerst hoorde waren: "Say Ma, listen to this…". Deze film werd in twee versies uitgebracht: "Sound on Disc" en het door AT&T ontwikkelde fotografische geluid op film. Het "Sound on Disc"-systeem kende echter een significant nadeel: bij het repareren van een filmbreuk, waarbij beeldjes uit de kopie geknipt moesten worden, moest ook de naald van de platenspeler handmatig worden aangepast. Uiteindelijk koos de industrie voor het tweede systeem: fotografisch geluid op film. Een treffend voorbeeld van hoe geluidsfilms in die tijd werden geproduceerd, is te zien in de musical "Singin' in the Rain".
Stereofonisch Geluid: Disney's "Fantasia"
Dertien jaar later, in 1940, introduceerden de Disney Studio's een innovatie genaamd "Fanta Sound". Bij de première van de film "Fantasia" werd gebruik gemaakt van een aparte 35 mm. geluidsfilm met drie kanalen, wat resulteerde in de eerste stereofonische film. De initiële release was beperkt tot slechts 14 bioscopen en het Fanta Sound-systeem maakte gebruik van maar liefst 30 luidsprekers. Vanwege de complexiteit, de hoge kosten en de moeilijkheid bij het verkrijgen van onderdelen, werd het geluid later teruggemixed naar een gangbaarder systeem. De film kwam pas na de oorlog in Nederland uit en werd destijds met "normaal" geluid vertoond. Pas bij een latere heruitgave kreeg de film de stereofonische geluidsband, middels nieuwe technieken op de kopie geprint. Ook werd de film in de oorspronkelijke lengte van 120 minuten hersteld.
How Hearing Works Video - Process of Hearing Animation. Function & Parts of Human Ear. Sound Pathway
Breedbeeld en Geavanceerd Geluid: CinemaScope en TODD-AO
In 1953 introduceerde 20th Century Fox de eerste CinemaScope film, "The Robe". Dit nieuwe breedbeeld projectiesysteem werd ingezet als antwoord op de opkomende televisie. Om het publiek meer te bieden dan enkel een breed beeld, werd de film van stereofonisch geluid voorzien. Deze filmkopie bevatte vier magnetische sporen in plaats van één enkel optisch geluidsspoor: een linker-, midden- en rechterkanaal, plus een effectkanaal. Het geluid werd weergegeven door drie speakers achter het filmdoek en een groot aantal speakers in de zaal werden gevoed door het effectkanaal. Omdat niet alle bioscopen over dit geluidssysteem beschikten, werden de kopieën uitgebracht in zogenaamde "magnopticals".
Twee jaar later ontwikkelde Michael Todd het naar hem vernoemde TODD-AO systeem. Hierbij werd de film opgenomen op 65 mm. negatief. De daarvan gemaakte 70 mm. bioscoopkopieën bevatten zes kanalen magnetisch geluid. Achter het projectiescherm stonden geen drie, maar vijf speaker-combinaties. Het zesde kanaal zorgde, net als bij CinemaScope, voor het effect. De weergavekwaliteit van dit systeem is zelfs naar huidige maatstaven ronduit subliem. De eerste grote filmproductie op dit systeem was "Oklahoma" uit 1955. Andere beroemde 70 mm. films zijn onder meer "Ben Hur", "West Side Story", "My Fair Lady" en "The Sound of Music".
Speciale Geluidseffecten en de Opkomst van Dolby
Begin jaren zeventig verscheen een nieuw geluidssysteem: Sensurround. Door speciaal geconstrueerde speakers, die zeer lage frequenties konden weergeven, in de bioscoopzaal te plaatsen, werd de illusie gewekt dat het hele bioscooptheater op zijn grondvesten stond te schudden. Het publiek stond in rijen voor films als "Earthquake", "Battle of Midway", "Battlestar Galactica" en "Rollercoaster". Hoewel effectief voor spektakelfilms, bleek dit systeem onbruikbaar voor reguliere speelfilms.
In 1975 begon de firma Dolby zich te roeren. Zij herontwikkelden het oorspronkelijk door Sansui ontwikkelde matrixsysteem en integreerden dit in één unit met hun wereldberoemde Dolby A noise reduction systeem, equalizers en een speciaal ontwikkelde voorversterker. Het standaard geluidsspoor werd vervangen door twee optische Dolby A-sporen. Een voordeel van dit systeem was dat de filmkopieën ook op conventionele apparatuur konden worden afgespeeld met een sterk verbeterde geluidskwaliteit. Wanneer de film via een Dolby-processor werd afgespeeld, decodeerde de matrix een midden- en surroundkanaal, terwijl links en rechts rechtstreeks werden weergegeven. Een van de eerste films die volgens deze techniek in de bioscopen verscheen, was de rockopera "Tommy" van en met The Who.
Digitale Geluidssystemen: Dolby Digital en DTS
Dolby introduceerde ook het eerste digitale geluidssysteem: Dolby Digital. Een van de eerste films met Dolby Digital geluid was "Batman Returns" uit 1992. Dankzij extreme data reductie slaagden technici erin digitale informatie te plaatsen tussen de perforatiegaatjes van de filmkopie. Met behulp van een speciale CCD-camera werd de informatie afgelezen en doorgestuurd naar de DA10-processor, die de gegevens omzette in zes analoge signalen.
Met de komst van de film "Jurassic Park" verscheen een geheel nieuw digitaal geluidssysteem voor films: DTS (Digital Theatre Sound). De filmkopie bevatte een optische 'time code' tussen het beeld en het analoge Dolby A-spoor. Deze time code werd gelezen door een aparte reader die de code doorgaf aan de DTS-processor, waarin zich twee CD-ROM disc drives bevonden. Het geluid van de film stond niet alleen op de gebruikelijke plaats van de filmkopie, maar ook op twee CD-ROM-schijven. De timecode was zo geplaatst dat de computer de positie van de reader in de film kon bepalen. Hiermee zijn we, 80 jaar later, weer terug bij het begin van de eerste geluidsfilm uit 1927.
