Bij de installatie van een satellietontvangstinstallatie, met name wanneer meerdere satellietposities ontvangen moeten worden, speelt de keuze en montage van de LNB houder een cruciale rol. Dit artikel biedt een gedetailleerde handleiding voor de installatie en het gebruik van multi LNB houders, met specifieke aandacht voor de Triax 78 schotel en verschillende LNB-types.
Het Belang van de Juiste LNB Houder
Wanneer u meerdere satellietposities wilt ontvangen, is het gebruik van een voor dit doel geschikte LNB-beugel aan te raden. Een multi LNB houder maakt het mogelijk om meerdere LNB's op één schotel te monteren, waardoor u toegang krijgt tot een breder scala aan zenders en satellieten.
LNB's en Beperkende Regelingen
Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van mogelijke beperkende regelingen met betrekking tot de plaatsing van schotels. Deze kunnen betrekking hebben op de locatie (voorterf, zijerf, balkon), de afmeting van de schotel, en of u zich in een beschermd dorps- of stadsgezicht bevindt.
Positionering van de Schotel
Voor een optimale ontvangst dient u een plek te zoeken met een vrij en onbelemmerd zicht naar het zuiden. De specifieke satellietposities, zoals Astra-1 (19.2 graden oost), vereisen een nauwkeurige uitrichting.
Stapsgewijze Installatieprocedure
Het installeren van een schotel en LNB's kan complex lijken, maar met een systematische aanpak is het goed zelf te doen. Volg onderstaande stappen voor een succesvolle installatie.
Stap 1: Voorbereiding en Materiaalcheck
Zorg ervoor dat u alle benodigde materialen bij de hand hebt. Dit omvat, maar is niet beperkt tot: ophangbeugels, gereedschap, een satfinder (bij voorkeur met audiosignaal), een kompas, een digitale ontvanger, een (klein) televisietoestel, voldoende coaxkabel en connectoren, en een ladder.
Stap 2: Montage van de Ophangbeugels
Bevestig de ophangbeugels stevig aan de muur met geschikte keilbouten of muurpluggen. Het is essentieel dat de beugels perfect waterpas worden gemonteerd om een stabiele basis te garanderen.
Stap 3: Bepaling van Elevatie en Azimuth
Om een schotel optimaal op een satellietpositie te richten, zijn twee instellingen cruciaal: azimuth en elevatie.
- Azimuth: Dit is de horizontale afstelling en gerelateerd aan de kompasrichting van de satellietpositie. Voor de Astra-1 satellieten (19.2 graden oost) is het azimuth ongeveer 161 graden.
- Elevatie: Dit is de verticale hoek waarbij de schotel ten opzichte van de horizon naar boven kijkt om de satelliet te kunnen ontvangen.
Stap 4: Initiële Afstelling van Azimuth en Elevatie
Begin met het instellen van het juiste azimuth, gevolgd door de elevatie. Een simpel kompas en een satfinder zijn hierbij onmisbare hulpmiddelen.
Stap 5: Uitrichten op de Astra 1 Satelliet
De Astra 1 satelliet (19.2 graden oost) dient als startpunt voor de installatie. Richt de schotel iets links van het zuiden (19 graden oost) en zet deze voorzichtig vast. Beweeg de schotel langzaam omhoog/omlaag en naar links/rechts totdat de satfinder een signaal detecteert (piept en de wijzer uitslaat).
Stap 6: Verfijnen van de Elevatie
Nadat een eerste signaal is gedetecteerd, beweegt u de schotel alleen nog maar omhoog of omlaag totdat het signaal optimaal is. Herhaal dit proces totdat de satfinder constant piept.
Stap 7: Verificatie via de Digitale Ontvanger
Schakel alle apparatuur in. Raadpleeg de handleiding van uw digitale ontvanger om naar het hoofdmenu en installatiemenu te navigeren. Blader door de satellietenlijst en wacht enkele seconden per satelliet om te zien of u ontvangst heeft en op welke satellietgroep en frequentie.
Als het gradengetal van de ontvangen satelliet afwijkt van de gewenste positie, moet u de schotel bijstellen. Zet de digitale ontvanger eerst op de gewenste satellietpositie en draai vervolgens voorzichtig de schotel totdat het juiste ontvangstsignaal op het scherm zichtbaar is.
Stap 8: Fijnafstelling van de Schotel
Tijdens de fijnafstelling zult u op het scherm zien hoe het signaal toeneemt of afneemt. Zorg ervoor dat u de schroeven op de schotel vastzet bij het sterkste signaal, zowel voor de hoogte- als de links-rechts beweging.
Stap 9: Ontvangen van Meerdere Satellietposities
Als u een LNB-beugel met meerdere LNB's of een monoblock LNB gebruikt, ontvangt u automatisch andere satellietposities. Sluit de andere LNB's aan en stel de ontvanger in op de juiste satellietpositie. Bij een LNB beugel met losse LNB's kunt u de buitenste LNB's iets heen en weer schuiven voor het sterkste signaal. Het kantelen van de LNB (rechtsom draaien) kan ook helpen bij de fijnafstelling.
Specifieke Instructies voor Triax Schotels en LNB's
De Triax 78 schotel vereist specifieke aandachtspunten, met name wat betreft de hart-op-hart afstand tussen de LNB's.
Hart-op-Hart Afstand
Voor een Triax 78 schotel in midden Nederland (Utrecht) is de berekende hart-op-hart afstand tussen twee koppen 43 mm. Het bereiken van deze afstand met twee losse LNB's op een rail vereist smalle LNB's, wat niet altijd aan te raden is als er alternatieven zijn. Bij een duo-LNB voor een 80-85 cm schotel kan deze afstand tot 10 mm afwijken.
Montage van de Duo LNB
Voor de ontvangst van Astra 3 (23.5 graden) en Astra 1 (19.2 graden oost) met een duo LNB op een Triax schotel, dient de kop voor Astra 3 in de LNB houder gemonteerd te worden. Dit is de linker "poot" van de duo LNB wanneer u van achter de schotel kijkt. De linker kop is voor Astra 3, de rechter voor Astra 1.
De twee delen van de LNB houder van Triax zet u in elkaar door deze om de linker buis te klemmen. Een verloopring van 23 mm naar 40 mm wordt bij de LNB meegeleverd en is nodig voor de montage. Draai de LNB helemaal naar rechts, tegen de arm van de schotel aan.
Skew Instelling
De skew instelling, de draaiing van de LNB, is per locatie verschillend maar komt in Nederland al snel uit op ongeveer 10 graden. Nadat de skew is ingesteld, draait u het boutje van de zwarte LNB houder vast.
Kabeldoorvoer en Connectoren
Bij een Triax schotel kan de kabel, indien gewenst, door de LNB arm worden geleid. Zorg voor een waterdichte connector met dubbele rubberen ring. Maak een boogje in de coaxkabel om beschadiging te voorkomen.
Alle connectoren moeten buiten goed waterdicht worden gemaakt, bij voorkeur met siliconenkit of speciale teflon tules.
Regenkappen en Onderhoud
Een regenkap op de LNB kan signaalverlies door druppels op de LNB-doppen voorkomen, wat vooral bij sneeuw voordelig is. Bij schotels die veel wind vangen, wordt een regenkappe echter afgeraden. Een tip voor onderhoud is om de voorzijde van de schotel tweemaal per jaar in te wrijven met autowas, zodat regendruppels beter afparelen.
Praktische Tips en Veelvoorkomende Problemen
Hoewel de installatie van een schotel niet per se specialistisch werk is, kan het vooral de eerste keer uitdagend zijn.
Signaalmeting en Kwaliteit
Signaalsterkte kan worden gemeten met een goedkope satfinder of de signaalfunctie op uw satellietontvanger. Geavanceerdere ontvangers met een netwerkaansluiting kunnen ook PC-software zoals Enigma Satfinder gebruiken. Bij een Triax 78 met een Quad Monoblock 4:3 (80) dient het signaal op NPO1 ongeveer 15 tot 16 dB te zijn.
Als er wel signaal is, maar geen kwaliteit (zichtbaar als een rode balk op Canal+ ontvangers), betekent dit dat de schotel is uitgericht op een satelliet, maar niet op de juiste. In dat geval moet u de schotel bijstellen, bijvoorbeeld naar links om Astra te ontvangen als u op Hotbird bent uitgericht.
Monoblock LNB Instelling
Bij een monoblock LNB stelt u eerst de Astra 3 positie optimaal af. Vervolgens stelt u de LNB in haar houder bij tot maximaal signaal wordt ontvangen op een Hotbird kanaal. De Astra 3 kant hangt dan los in de LNB. Wanneer de Astra 1 positie 100% goed is uitgericht, stelt u een Astra 3 kanaal op de ontvanger in en draait de LNB bij tot maximaal signaal op Astra 3 is bereikt.
De satellieten Astra 3 (23.5 graden oost), Astra 2 en Astra 1 staan in een specifieke volgorde ten opzichte van elkaar (vanuit de schotel gezien: Astra 2 rechts, Astra 1 links).
Foutieve Installatie en Professionele Hulp
Wanneer u er niet in slaagt de schotel correct te installeren, kunt u bemiddeling zoeken bij lokale installateurs. De kosten hiervoor variëren, maar reken op ongeveer €35,- excl. btw per uur, afhankelijk van de situatie en woonplaats.
Het is opmerkelijk dat de winstmarges voor vakhandelaars bij de installatie van niet al te ingewikkelde satellietontvangstinstallaties aanzienlijk kunnen zijn, wat voor veel mensen een reden is om het werk zelf ter hand te nemen.