Uniek inkijkje in PI Haaglanden
Vanaf dinsdag geven RTL 5 en Videoland een uniek inkijkje in PI Haaglanden, een gevangenis waar zowel patiënten als gedetineerden verblijven. Deze bijzondere instelling huisvest enkele van de gevaarlijkste criminelen van Nederland, die echter ook speciale medische en psychische zorg nodig hebben.
De Rol van Zorgverleners
RTL Nieuws sprak met justitieel verpleegkundige Rik en bewaarder Frank, die in de serie worden gevolgd. Rik werkt al jaren in de gevangenis en heeft zich lang ingezet om uit te leggen waarom iedereen recht heeft op zorg. Hij is daarmee gestopt, maar werkt mee aan de serie om te laten zien dat deze gedetineerden "ook patiënten zijn die hulp nodig hebben, op wat voor vlak dan ook." Zijn doel is om mensen beter de gevangenis te laten verlaten dan hoe ze binnenkwamen.
Heftige Zaken en Bijzondere Zorg
PI Haaglanden in Scheveningen is de enige gevangenis in Nederland met speciale afdelingen voor lichamelijke en psychische zorgproblemen. Voor het eerst werd er langere tijd een cameraploeg toegelaten om dit unieke aspect van de gevangenis te documenteren. "Als je in Groningen een schietpartij hebt, word je geopereerd en kom je daarna hierheen. Dat kunnen heftige zaken zijn. Maar het kan ook iemand zijn die al langere tijd vastzit en een verslaving heeft", aldus Rik.
Gedetineerde weigert cel te verlaten en blijft hard schreeuwen: ‘Rot op!’ | PI Haaglanden
De Realiteit Binnen de Muren
De serie toont een realiteit die snel duidelijk maakt dat dit geen gewone gevangenis is. Hier verblijven patiënten die kampen met drugspsychoses of in een alcoholdelier verkeren. Sommige gedetineerden vertonen gedrag dat varieert van naakt door de cel lopen tot plassen tegen de muur. "Die zijn helemaal van het padje. Daar moest ik in het begin wel een beetje aan wennen", deelt Rik. De serie focust echter op de medewerkers, waarbij de gedetineerden geblurd worden en niet geïnterviewd.
De Dunne Scheidslijn Tussen Goed en Kwaad
Het werk van de medewerkers vereist een bijzondere aanpak, waarbij energie gestoken wordt in mensen die mogelijk ernstige misdrijven hebben gepleegd. Rik spreekt in de serie over de dunne scheidslijn tussen goed en kwaad. Hij legt uit dat een jongere van 19 door één verkeerde beslissing een verkeerd pad kan inslaan, vaak door omstandigheden zoals een slechte woonomgeving, verkeerde vrienden of een gewelddadige vader. Dit inzicht heeft hij door de jaren heen geleerd: "Zij hebben vaak niet zo'n makkelijk leven gehad als ik."
Bewaarder Frank: Boosheid de Baas
Ook bewaarder Frank is een van de hoofdpersonen in de serie. Hij probeert boosheid bij gedetineerden in de kiem te smoren, soms met poëtische zinnen zoals: "Als je het verleden niet laat doodgaan, kun je in het heden niet leven." Frank is verantwoordelijk voor 12 gedetineerden met een ernstige psychiatrische stoornis en begeleidt hen tijdens verschillende activiteiten. Hij staat altijd op scherp, wetende dat een ogenschijnlijk rustige situatie plotseling kan escaleren.
Veiligheid en Risico's
In een fragment zien we hoe Frank een gedetineerde tegenhoudt bij het maken van soep, omdat hij merkt dat de man zich plotseling heeft teruggetrokken. "Wat daar gebeurt, daarin zie je alle kenmerken van mijn werk", legt Frank uit. Hij benadrukt het belang van kleine signalen en het herkennen van risico's, zelfs bij iets eenvoudigs als heet water. Zijn aanpak is gericht op het eerst achterhalen wat er aan de hand is.
Verandering van Beeld over Gevangenissen
Frank werkt al 25 jaar in het gevangeniswezen en kan, net als Rik, nog steeds moeilijk uitleggen wat zijn werk inhoudt. Hij hoopt met de serie het beeld te veranderen dat vooral gevormd wordt door Amerikaanse speelfilms. "Ik hoop dat ik dat beeld kan veranderen", zegt hij, verwijzend naar de vaak onrealistische weergave van gevangenissen.
Het 'Mes Snijdt aan Twee Kanten'
De serie benadrukt dat PI Haaglanden geen normale gevangenis is; gedetineerden verblijven hier juist vanwege hun behoefte aan speciale behandeling. "Wij proberen hier het ziektebeeld onder controle te krijgen. Dat is veiliger voor ons, en prettiger voor de gedetineerde, die minder achterdochtig wordt. Het mes snijdt aan twee kanten." Een uitdaging hierbij is het gebrek aan ziektebesef bij de gedetineerden, die vaak de schuld buiten zichzelf leggen. Wanneer er wel openheid voor behandeling is, kan de gedetineerde transformeren van "kwelgeest" naar een coöperatief individu.
Meer dan Fysieke Zorg
Rik, ook wel 'bajesbroeder' genoemd, legt uit dat zijn werk als verpleegkundige verder gaat dan het fysieke. Hij richt zich op het beter maken van mensen, zelfs na zware fouten. Hij vertelt over een oudere man die hij aanspoorde contact te zoeken met zijn dochter na 25 jaar. De emotionele impact van dit contact, waarbij de man begon te huilen na het telefoongesprek, illustreert hoe zijn werk "zoveel verder gaat dan het fysieke, het is niet alleen maar wonden verbinden."
Vergelijking met Internationale Gevangenissen
De serie PI Haaglanden biedt een contrast met programma's als 'Ewout: Gevaarlijke Gevangenissen', waarin Ewout Genemans toegang krijgt tot gevangenissen in het buitenland, zoals El Salvador en Paraguay. In deze programma's worden de extreme omstandigheden, overbevolking, en het gebrek aan hygiëne getoond, wat sterk afwijkt van de situatie in Nederland. Ewout Genemans ervaart daar de rauwe realiteit van leven tussen moordenaars en verkrachters, en deelt indringende verhalen van gedetineerden.
EO's 'Hel of hotel': Bekende Nederlanders in de Gevangenis
Een ander recent programma, 'Hel of hotel' van de EO, laat zes bekende Nederlanders, waaronder politicus Joost Eerdmans en presentator Dennis Weening, ervaren hoe het is om in de gevangenis te zitten. Dit programma daagt deelnemers en kijkers uit om dieper na te denken over het strafrechtsysteem, tweede kansen en gelijke kansen, en wil een maatschappelijk gesprek op gang brengen over rechtvaardigheid en straf.
tags: #nieuw #programma #rtl #gevangenis