Nederland heeft er een nieuwe, omvangrijke gevangenis bijgekregen in Zaanstad. Dit Justitieel Complex, verspreid over 60.000 vierkante meter, biedt plaats aan duizend gedetineerden. De eerste achthonderd bewoners worden eind 2016 verwacht.
Angeline van Dijk, hoofd van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), benadrukt de noodzaak van deze ontwikkeling: "Zo gaan we met onze tijd mee en kunnen we innovaties doorvoeren." Ze voegt eraan toe dat de opening van een nieuwe gevangenis essentieel is, ondanks de bezuinigingen en sluitingen van andere inrichtingen die dit pijnlijk maken.

Innovaties en Verantwoordelijkheden
Een opvallend aspect bij een bezoek aan de gevangenis in Zaanstad is de minimale rol van traditionele sleutels. Het gebruik van pasjes domineert de beveiliging en toegangssystemen.
Zelfstandigheid voor Gedetineerden
Gedetineerden ontvangen pasjes voor hun eigen cel. Dit stelt hen in staat om zelf hun wekker te zetten en naar hun werk te gaan. Van Dijk ziet dit als een aanpassing aan de huidige tijd, waarbij de instelling ondanks de vernieuwingen een authentieke gevangenis blijft. "De vrijheid zoals wij die in de samenleving ervaren is daar absoluut niet."
Hoewel gedetineerden meer verantwoordelijkheden krijgen, benadrukt Van Dijk: "maar we gaan niet alles voor ze doen, dat kan straks buiten de gevangenismuren ook niet."
Efficiëntie en Kostenbesparing
Het nieuwe gebouw biedt niet alleen nieuwe mogelijkheden voor de omgang met gedetineerden, maar is per gedetineerde ook kostenefficiënter dan oudere gevangenissen. In plaats van grote investeringen in verouderde locaties, is gekozen voor een compleet nieuw pand.

Voorbereiding en Praktische Uitdagingen
De opening van de gevangenis ging gepaard met uitgebreide voorbereidingen, waaronder tests met proefgedetineerden. Deze tests brachten soms onverwachte, praktische problemen aan het licht.
De Douche-Test
"De douche bijvoorbeeld, die ziet er prachtig uit maar spuit alle kanten uit. Je hebt wel een schone cel, maar je moet het wel elke keer opruimen. Daar kom je pas achter op het moment dat die proefgedetineerde zegt: 'Leuk die douche, maar die toiletrol die ik van jou heb gekregen is helemaal doorweekt'", aldus een medewerker.
Persoonsgerichte Aanpak en Veiligheid
Van Dijk is ervan overtuigd dat de grootschaligheid van de gevangenis een positieve bijdrage kan leveren aan de daling van recidivecijfers. Ze vergelijkt het complex met vier kleine gevangenissen binnen één gebouw.
Verbeterd Contact tussen Personeel en Gedetineerden
Zij stelt dat de persoonsgerichte aanpak in deze gevangenis zorgt voor een beter contact tussen bewakers en gedetineerden, wat kan bijdragen aan een effectievere rehabilitatie.
Het echte leven in de gevangenis?! Volg de bewaarders van een P.I. Zaanstad en hoor hun gedachten!
Incidenten en Beveiligingsprotocollen
In augustus 2019 kwam de gevangenis in het nieuws naar aanleiding van een incident waarbij twee medewerkers naar huis werden gestuurd. Dit gebeurde nadat een luchtdrukwapen door de beveiliging was gekomen.
Luchtdrukwapen door de Scanner
Een medewerker, lid van een schietvereniging, bracht per ongeluk een airsoft-wapen mee naar binnen. Hoewel de tas met het wapen door een beveiligingsscanner ging, werd het aanvankelijk niet opgemerkt door de portier. De medewerker meldde het wapen vervolgens zelf bij de portier nadat hij het in de lunchruimte had ontdekt.
De DJI startte een onderzoek naar het incident. De medewerker die het wapen bij zich had, mocht de gevangenis gedurende het onderzoek niet meer betreden. De ingehuurde portier werd niet meer ingezet in Zaanstad.
Eerdere Incidenten
Eerder was de inrichting in het nieuws na het uitlekken van beelden van gevangenen die feest vierden onder invloed van binnengesmokkelde drugs. Een daaropvolgende zoekactie in de gevangenis leidde tot de vondst van drugs en telefoons.
Procedures voor Invoer en Uitvoer van Goederen
Voor het invoeren of uitvoeren van kleding of andere artikelen voor een gedetineerde, dient de gedetineerde dit zelf aan te vragen via een invoer/uitvoerformulier. Familie of andere relaties kunnen op doordeweekse dagen, tijdens bezoekuren, goederen afgeven.
Afleveren van Goederen
De persoon die de goederen aflevert, moet zich legitimeren met een geldig identificatiebewijs. Uit te voeren goederen worden na het bezoekmoment uitgereikt aan familie of een andere relatie van de gedetineerde.

tags: #pi #zaanstad #uitzending #gemist