De discussie rondom het betalen van Buma en Sena voor muziekgebruik, met name via online platforms zoals PayPal, is complex. Het centrale punt van zorg is dat de huidige betalingen voor webcasting niet altijd de rechtmatige rechthebbenden bereiken, ondanks dat deze gelden volgens een verdeelsleutel worden uitgekeerd. Dit roept vragen op over de efficiëntie en rechtvaardigheid van het huidige systeem.
Waarom betalen voor muziek?
Ondernemers die muziek in hun bedrijf ten gehore brengen, ongeacht of dit uitsluitend voor werknemers of ook voor klanten is, zijn wettelijk verplicht om aan Buma en Sena te betalen. Dit geldt ook voor online radiozenders en live-streams. De vergoedingen die worden geïnd, komen ten goede aan componisten, tekstschrijvers en muziekuitgeverijen.
Het is belangrijk te beseffen dat de betalingen voor cd's en streamingabonnementen uitsluitend recht geven op privégebruik. Zodra muziek hoorbaar is voor anderen, zoals werknemers, klanten of bezoekers, is er sprake van openbaar gebruik en is een muzieklicentie vereist. Diensten zoals Spotify, Apple Music en andere consumenten-streamingdiensten zijn volgens hun eigen voorwaarden uitsluitend bedoeld voor privégebruik en mogen niet voor bedrijfsmatige of openbare doeleinden binnen een organisatie worden gebruikt.
Licentiekosten en Tarieven
De kosten voor een muzieklicentie variëren en zijn afhankelijk van het specifieke gebruik. Voor niet-commerciële online radiostations bedragen de kosten bijvoorbeeld 52 euro per maand voor maximaal 100 slots, met de mogelijkheid om de muziekrechten per maand, kwartaal of jaar te betalen.
Voor live-streaming waarbij inkomsten worden gegenereerd en de omzet naar verwachting meer dan 6.500 euro bedraagt, kan een andere licentie nodig zijn. De kosten voor een licentie bedragen doorgaans 130 euro per jaar, of een proportioneel deel daarvan indien de licentie korter nodig is.
De tarieven voor 'kleinverbruik' zijn afhankelijk van de omzet en het aantal streams per jaar. Bij een hogere omzet, meer streams of beschikbaarheid in het buitenland, kan een licentie voor 'grootverbruik' vereist zijn. Bij het aanvragen van een licentie wordt een inschatting gemaakt van de verwachte omzet en streams, waarna aan het einde van het jaar een nacalculatie plaatsvindt op basis van de daadwerkelijke cijfers.
Het is belangrijk te weten dat BumaStemra alleen opkomt voor de belangen van haar leden. Als een muziekmaker geen lid is, kan BumaStemra niets betekenen voor de muziekgebruiker die met een claim van die maker wordt geconfronteerd.
Hoe krijg je toestemming om een nummer te gebruiken in een film of video? - Vragen en antwoorden over entertainmentrecht
Buma en Sena: Een Uitleg van de Rollen
Buma behartigt de belangen van componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers. Zij incasseren vergoedingen voor het openbaar maken van muziek, ook wel bekend als 'performing rights'.
Sena (Sociëteit van Exploitatie en Naburige Rechten) vertegenwoordigt de belangen van uitvoerende artiesten, zoals zangers en bands, en platenmaatschappijen die de muziek hebben opgenomen. Sena int vergoedingen voor het 'naburige recht', wat betrekking heeft op de exploitatie van opnames.
Voor muziekgebruik wordt vaak een gecombineerde licentie verstrekt die zowel de rechten van Buma als die van Sena dekt. Dit geldt met name voor online muziekdiensten, waarbij de nadruk ligt op het openbaar maken van muziek (performing rights).
Omzeilen van Verplichtingen en Alternatieven
Het is niet toegestaan om de betalingsverplichtingen aan Buma en Sena te omzeilen. Het aanhouden van een domeinnaam met een ongebruikelijke extensie of het gebruik van Engelse teksten verandert niets aan de plicht tot betaling.
Als alternatief voor directe samenwerking met Buma/Sena, kan men overwegen om muzieklicenties af te sluiten via andere, internationale organisaties die eveneens de belangen van artiesten en componisten behartigen. Het is hierbij wel essentieel om na te gaan of deze organisaties ook de rechten voor Nederland afdekken.
Juridische Procedures en Geschillen
Stichting BREIN, hoewel niet bevoegd om NAW-gegevens op te vragen, kan wel degelijk juridische stappen ondernemen en zo alsnog achter deze gegevens komen via legale wegen. Dit illustreert dat het omzeilen van de wetgeving rondom auteursrechten risico's met zich meebrengt.
In geval van onenigheid over een factuur, bijvoorbeeld door een verkeerd tarief of een incorrect bedrag, kan contact worden opgenomen met de interne klachtenprocedure van BumaStemra. Indien er geen oplossing wordt bereikt, kan men zich wenden tot de Geschillencommissie Auteursrechten, mits het factuurbedrag niet hoger is dan 100.000 euro. Voor het indienen van een klacht bij deze commissie is klachtengeld verschuldigd, dat wordt terugbetaald indien de klager in het gelijk wordt gesteld.
Tegen de uitspraak van de Geschillencommissie Auteursrechten kan binnen drie maanden beroep worden aangetekend bij de rechter.
Specifieke Situaties en Gebruiksgevallen
Achtergrondmuziek in Bedrijven
Ondernemers die muziek afspelen in hun bedrijf, zelfs als het 'rechtenvrije' muziek betreft van minder bekende artiesten, moeten vanaf 2024 mogelijk toch auteursrechten afdragen aan Sena. Dit is gebaseerd op een arrest van de Hoge Raad, waarbij Sena zich beroept op een exclusieve bevoegdheid voor het innen van vergoedingen voor openbaarmaking van muziek.
Bedrijfsmatig Gebruik van Streamingdiensten
Het Gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat het niet is toegestaan om bedrijfsmatig gebruik te maken van streamingdiensten die voor privégebruik bedoeld zijn. Dit betekent dat platforms zoals Spotify, Apple Music en vergelijkbare diensten niet ingezet mogen worden voor zakelijke doeleinden.
Muziekgebruik op Sociale Media
Bij commercieel gebruik van muziek op social media, bijvoorbeeld door merken, bedrijven of influencers, is een aanvullende synchronisatielicentie (sync-licentie) van BumaStemra vereist. De bestaande platformlicenties dekken dergelijk gebruik waarbij muziek wordt gekoppeld aan commerciële content niet.
Live-Streams en Online Radio
Voor live-streams en online radiozenders met een Icecast of SHOUTcast account, is het helaas niet mogelijk om muzieklicenties direct via deze platforms te verkrijgen. Desondanks wordt er wel een licentie voor muziekgebruik gevraagd, met kosten die afhankelijk zijn van het aantal slots en het type station (commercieel of niet-commercieel).
Evenementen en Feesten
Bij het organiseren van feesten zoals bruiloften, verjaardagen of bedrijfsfeesten, mag muziek worden afgespeeld mits hiervoor toestemming is verkregen. Een uitzondering geldt voor feesten waarbij alle gasten onderling een (vriendschappelijke) band hebben, zoals een verjaardag of bruiloft, en er geen toegangsprijs wordt geheven.
Internationaal Muziekgebruik en Vergoedingen
BumaStemra heeft afspraken met internationale zusterorganisaties, waardoor zij ook in het buitenland de belangen van aangesloten muziekmakers kan behartigen. Omgekeerd regelt BumaStemra in Nederland het muziekgebruik voor buitenlandse muziekmakers die lid zijn van zusterorganisaties.
De vergoedingen voor muziekgebruik worden bepaald op basis van specifieke rekenmethoden per groep muziekgebruikers. Buma bepaalt de prijs voor het openbaar maken van muziek. Betaling is verschuldigd wanneer muziek in een openbare ruimte hoorbaar is voor anderen.
Spotify en Andere Streamingdiensten
Het verdienmodel achter streamingdiensten zoals Spotify is complex. Er is geen vaste waarde per stream; de opbrengsten worden verdeeld op basis van het marktaandeel van de rechthebbenden. BumaStemra verwerkt maandelijks miljarden streams om zo de royalty's te kunnen innen en uitbetalen.
Belangrijke metadata, zoals titel, componist en uitvoerende artiest, zijn cruciaal voor het correct matchen van streams en het garanderen van de juiste uitbetalingen. Conflicten in registratiegegevens kunnen leiden tot vertragingen in de betaling.
YouTube en Sociale Media
Voor muziekgebruik op YouTube wordt onderscheid gemaakt tussen 'muziekvideo's' en 'General Entertainment' video's. De vergoedingen voor laatstgenoemde zijn lager, omdat de data over de gebruikte muziek minder gedetailleerd is.
Met de grootste sociale mediaplatforms zijn deals gesloten voor muziekgebruik, waarbij wordt afgerekend op basis van het aantal views. Bedrijven die muziek willen gebruiken, hebben echter aanvullende toestemming nodig voor synchronisatierechten.
Video-on-Demand (VOD)
Bij Video-on-Demand diensten zoals Netflix, Disney+ en Videoland wordt gefactureerd op basis van streams en aankopen van Nederlandse gebruikers, evenals voor muziek van buitenlandse auteurs. De royalty's worden berekend op basis van een secondewaarde van muziekgebruik.
Verenigde Staten en Azië
In de Verenigde Staten zijn uitvoeringsrechten en mechanische rechten gescheiden, met verschillende organisaties die deze rechten vertegenwoordigen. BumaStemra werkt samen met deze organisaties om royalty's te innen. Voor online muziekgebruik in Azië is er een samenwerking via een 'Pan Asian Multi-Territory Licensing (PAL) hub'.
Veelgestelde Vragen en Praktische Tips
Is het mogelijk om Buma/Sena te omzeilen via PayPal? Nee, het gebruik van PayPal verandert niets aan de wettelijke verplichtingen tot betaling van muzieklicenties. PayPal is gekoppeld aan bankrekeningen, en Buma/Sena kunnen, indien nodig via gerechtelijke procedures, toegang krijgen tot de benodigde gegevens.
Moet ik betalen als ik mijn eigen muziek gebruik? Ja, auteursrechten zijn niet hetzelfde als het uitvoeren van een muziekwerk. Ook op eigen nummers kunnen meerdere rechthebbenden zijn, zoals medeauteurs of uitgevers, waarvoor BumaStemra de belangen behartigt.
Wat als ik al betaal aan BumaStemra en/of Sena? Het kan voorkomen dat er schijnbaar dubbele betalingen zijn, omdat verschillende rechthebbenden (bijvoorbeeld componist en uitvoerend artiest) afzonderlijk worden vertegenwoordigd. BumaStemra regelt de auteursrechten van componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers, terwijl Sena de rechten van uitvoerende artiesten en platenmaatschappijen behartigt.
Wanneer heb ik geen muzieklicentie nodig? Als de muziek uitsluitend voor privégebruik wordt afgespeeld, bijvoorbeeld op een persoonlijk apparaat, is een licentie niet nodig. Ook als de muziek wordt afgespeeld in een besloten werkruimte zonder toegang voor gasten of klanten, en er minder dan drie fulltime werknemers in dienst zijn, kan een licentie achterwege blijven.
Hoe vraag ik een licentie aan? Via MyBumaStemra kunt u online licenties aanvragen en beheren. Voor specifieke vragen of klachten kunt u contact opnemen met de betreffende afdelingen van BumaStemra.