Idols, Jensen! en de Nederlandse televisiecultuur in 2006

In 2006 was de Nederlandse televisie het toneel van diverse populaire programma's die de kijkers aan zich wisten te binden. Twee prominente voorbeelden hiervan waren de populaire talentenjacht Idols en het spraakmakende praatprogramma Jensen!.

Jensen!

Het programma Jensen!, gepresenteerd door Robert Jensen, begon op 15 maart 2002 op Yorin (nu RTL 7) en stond bekend om zijn scherpe, soms confronterende stijl. Robert Jensen gold als een echte shock-jock, wat bijdroeg aan de populariteit en de soms controversiële lading van het programma. Later, vanaf 5 september 2005, verhuisde het programma naar RTL 5 en werd dagelijks uitgezonden van 22:30 tot 23:15 uur. De sfeer werd gematigder en er waren regelmatig internationale gasten te gast.

Infographic met de evolutie van het programma Jensen! door de jaren heen, inclusief zenderwisselingen en tijdsblokken.

De opzet van Jensen! varieerde, maar doorgaans waren er twee tot drie gasten per avond. Het programma begon vaak met Jensen Breaking News, een onderdeel waarin lachwekkende mediamomenten werden getoond, vaak op humoristische wijze gemonteerd. Tot het nieuwe seizoen van 2007 was er op vrijdagen ook het roulettespel met een bekende gast, waarbij Jan Paparazzi de croupier was. Dit onderdeel stond bekend om de gewaagde "groene vraag", die de geïnterviewde regelmatig in verlegenheid bracht.

Opvallend was de toegenomen aanwezigheid van politici in Jensen!. Onder andere Wouter Bos, Mark Rutte, Jan Marijnissen en Hilbrand Nawijn waren te gast. Het enige kabinetslid dat ooit verscheen, was Rita Verdonk. Het programma had ook de twijfelachtige eer om een van de meest memorabele momenten uit de politieke opmars van Pim Fortuyn uit te zenden.

Op 5 maart 2007 werd bekend dat Jan Paparazzi het programma verliet per 2 april 2007 om terug te keren naar Radio Veronica voor de ochtendshow. In Jensen! Breaking News werden grappige videofragmenten en afbeeldingen getoond. Dit konden echte bloopers of fouten zijn, maar ook opvallende fragmenten die met geluidseffecten en commentaar werden bewerkt. Dit gebeurde ook vaak met afbeeldingen van bekende Nederlanders, waarbij de montage vaak door Jensen zelf werd gedaan zonder dit toe te geven. In 2006 zond Jensen een filmpje van Bureau Renkema uit zonder bronvermelding, wat leidde tot een inzamelingsactie door Buro Renkema om Jensen aan een eigen redactie te helpen.

Een specifiek item in 2006 was "Hup Herman Hup", waarin Herman Berghuis, bekend van Idols, iets bijzonders ging doen.

Idols

Idols was een populaire televisie show op de Nederlandse commerciële zender RTL 4, gebaseerd op de Britse show Pop Idol. Het programma ging van start in het najaar van 2002 en liep tot 2008. Het was tussen 2002 en 2010 de best bekeken talentenjacht in Nederland, en overtrof daarmee latere programma's als X Factor en Popstars.

Collage van iconische momenten uit Idols Nederland, met de juryleden en winnaars van verschillende seizoenen.

Het programma had als doel nieuw zangtalent te ontdekken, waarbij het publiek via televoting kon stemmen op hun favorieten. De kandidaten werden geselecteerd door een panel van juryleden, die de performances bekritiseerden. De vier oorspronkelijke juryleden waren talentscout en producer Henkjan Smits, songwriter en producer Eric van Tijn, zangeres Jerney Kaagman en artiestenmanager Edwin Jansen. Later namen onder anderen John Ewbank en Gordon Heuckeroth plaats in de jury. De presentatie was in handen van Tooske Breugem, Reinout Oerlemans, Chantal Janzen, Martijn Krabbé en Wendy van Dijk.

De audities begonnen in 2002 en vonden plaats op diverse locaties in Nederland, waaronder Zeist, Eindhoven, Hoofddorp, Rotterdam en Assen. Succesvolle kandidaten gingen door naar de theaterronde, waar ze opnieuw moesten auditeren voor de jury. Vanaf seizoen 3 waren er twee nieuwe presentatoren en bestond de jury uit drie leden in plaats van vier. De audities voor latere seizoenen, zoals die in 2016, vonden plaats op andere locaties en met andere nummers.

Idols genereerde in 2002 aanzienlijke inkomsten door sponsorcontracten, merchandising en de mogelijkheid voor kijkers om tegen betaling te stemmen via telefoon en sms.

Ontwikkeling en veranderingen in Idols

Na het eerste seizoen werden nog drie seizoenen uitgezonden. Het programma meende het beste zangtalent van het land te kunnen ontdekken. Na het tweede seizoen besloot RTL 4, op advies van de jury, een jaar over te slaan om nieuw talent de kans te geven. Bij de voorbereidingen voor het derde seizoen viel de jury echter uiteen: Edwin Jansen vertrok en Jerney Kaagman stelde eisen aan de programmering. Uiteindelijk besloot RTL 4 door te gaan met de drie overgebleven juryleden en werd ingegaan op de wens van Kaagman om "Nederlandse muziek" en "Nederlands Product" centraal te stellen.

Na het derde seizoen nam RTL 4 opnieuw een pauze voor Idols en lanceerde X Factor, waar Henkjan Smits ook deel van uitmaakte. Na het vertrek van Smits en geruchten over het vertrek van Kaagman, werden Marianne van Wijnkoop en Gordon Heuckeroth als mogelijke vervangers genoemd. Uiteindelijk bleef Kaagman toch betrokken bij het vierde seizoen, met dezelfde eisen voor themashows.

In 2015 kwam naar buiten dat RTL 5 een vijfde seizoen van Idols zou uitzenden, met een aangepaste formule die meer op de Amerikaanse versie leek. Hoewel de oorspronkelijke juryleden positief stonden tegenover een nieuw seizoen, sloegen zij het aanbod af. Martijn Krabbé, die eerder presentator was, werd nu jurylid. Producer en dj Ronald Molendijk en zangeres Eva Simons werden ook toegevoegd aan de jury, samen met Jamai Loman, de winnaar van het eerste seizoen.

Presentatie en jury door de seizoenen heen

De eerste twee seizoenen van Idols werden gepresenteerd door Tooske Ragas en Reinout Oerlemans. Na het vertrek van Ragas en Oerlemans namen Martijn Krabbé en Chantal Janzen de presentatie over. Chantal Janzen werd later vervangen door Wendy van Dijk. Bij de terugkeer van Idols in 2016 op RTL 5 lagen de presentatie in handen van Ruben Nicolai en Lieke van Lexmond, terwijl Martijn Krabbé nu jurylid was.

De juryleden door de seizoenen heen waren:

  • Seizoen 1-2: Henkjan Smits, Eric van Tijn, Jerney Kaagman, Edwin Jansen
  • Seizoen 3: Henkjan Smits, Eric van Tijn, Jerney Kaagman
  • Seizoen 4: Henkjan Smits, Eric van Tijn, Jerney Kaagman, John Ewbank (verving Smits gedeeltelijk)
  • Seizoen 5 (RTL 5): Martijn Krabbé, Ronald Molendijk, Eva Simons, Jamai Loman

Structuur en selectieproces

Tijdens Idols moest elke kandidaat verschillende rondes doorlopen. De leeftijdslimiet varieerde: 15-28 jaar in de eerste twee seizoenen, verhoogd naar 35 jaar vanaf seizoen drie. Kandidaten moesten eerst een pre-auditie doen voor producers en zangcoaches, waarna ze auditeerden voor de jury. Twee juryleden moesten "ja" zeggen om door te mogen naar de volgende ronde.

In het theater vond de grote eliminatie plaats in diverse rondes, waaronder solo-optredens en groepssamenwerkingen. Na de workshops kregen de kandidaten zang-, dans- en kledingadvies. De liveshows vonden plaats in Studio 22 in Hilversum. Elk liveshow stond in het teken van een bepaald thema, zoals Love, Musical, Soundtrack, Top 1 Hit en Nederlandstalig. Na het optreden gaf de jury commentaar. Wanneer het aantal kandidaten was teruggebracht tot drie, zaten zij in de "Bottom 3", de drie met het minst aantal stemmen.

Deze auditie loopt compleet uit de hand - IDOLS

Het programma kende verschillende thema's, waaronder Top 40, Nederlandstalig, 80's, Love, Disco, Bigband en Nederlands Product. In latere seizoenen, wanneer er nog maar weinig kandidaten over waren, zongen zij twee nummers. Het publiek kon stemmen op hun favoriet, en de resultaten werden bekendgemaakt in een aparte show, waarbij een of meer deelnemers werden geëlimineerd.

tags: #televisie #video #en #radio #audio #collectie