Je haar zelf knippen, of dat van je partner, kan een uitdagende maar lonende ervaring zijn. Deze gids biedt een uitgebreide handleiding om thuis een professionele knipbeurt te realiseren, met tips van barbiers en ervaren mannen die hun eigen kapsel onderhouden.
Het wordt aangeraden om deze gids eerst volledig door te lezen voordat je begint. Daarnaast zijn er stap-voor-stap videogidsen beschikbaar:
- Thuis haren knippen met schaar
- Thuis haren knippen met tondeuse
Waarom zelf thuis knippen?
Het gevoel na een bezoek aan de kapper of barbier, met een fris geknipt kapsel dat je zelfvertrouwen verhoogt, is herkenbaar. De gekozen uitstraling accentueert de gewenste eigenschappen. Juist daarom hechten velen waarde aan de expertise van een professional voor hun haarstijl.
Momenteel (april 2020) is de belangrijkste drijfveer om thuis te knippen de 1,5 meter social-distancing-regel en het verbod op contactberoepen. Echter, er is ook een aanzienlijke groep mannen die al jarenlang zelf thuis hun kapsel knipt of dit door hun partner laat doen. De redenen hiervoor variëren:
- Kostenbesparing: Gemiddeld €25 per 4-5 weken.
- Onderhoudsgemak: Gemillimeterde herenkapsels zijn makkelijker bij te werken met een goede tondeuse.
- Regelmatigheid: Korte herenkapsels vereisen frequente salonbezoeken (elke 2-3 weken).
- Experimenteerdrift: Mannen die het leuk vinden om zelf te experimenteren met hun kapsel.
Een andere intrinsieke reden is het gevoel van controle. In een onzekere wereld biedt het nemen van een rustig moment voor jezelf, om jezelf een bevredigende haarstijl te geven, voldoening. Je leert een praktische vaardigheid waar je direct profijt van hebt, of je leert van je fouten om jezelf de volgende keer te corrigeren.
Voorbereiding
Een goede voorbereiding is cruciaal, zeker bij het zelf knippen van je haar, wat gepaard kan gaan met enige spanning. Ongeacht je motivatie, een grondige voorbereiding is noodzakelijk.
Er zijn diverse kniptechnieken voor mannen. Sommige haarstijlen zijn eenvoudiger zelf te creëren, andere vereisen de hulp van een tondeuse of trimmer. Lees de volgende stappen rustig door en maak aantekeningen waar nodig.
Let op: De kans dat het zelf knippen van je haar meteen perfect lukt, is klein. Het vereist onwennen handelingen en precisiewerk. Oefening baart kunst, en mettertijd zul je steeds beter worden.
1. Kies een haarstijl
Net als bij een bezoek aan de salon, is het belangrijk om van tevoren te weten welk kapsel je wilt. Het wijzigen van strategie tijdens het knippen kan tot fouten leiden. Een heldere afspraak met jezelf en het vasthouden daaraan tot het einde maken het proces aangenamer.
Het is aan te raden om van tevoren te beslissen welke haarstijl je wilt bereiken. Hoewel in principe elke haarstijl zelf te realiseren is, focust deze gids op stijlen die makkelijker zijn dan complexere varianten (zoals Pompadour, gelaagde kapsels, pony's, ingeschoren motieven), omdat deze voor de meesten te moeilijk zijn en tot frustratie kunnen leiden. Dit betekent automatisch een focus op kortere kapsels, aangezien de lengte de moeilijkheidsgraad bepaalt.
Als je toch wilt afwijken van de onderstaande inspiratie, is dat natuurlijk mogelijk. De basis begint immers altijd bij de zijkanten, vaak met een tondeuse. Zorg er daarom voor dat je daar altijd mee begint en vanuit de zijkanten verder werkt.
Er zijn veel verschillende stijlen om zelf thuis te knippen, en het is onmogelijk om voor elke stijl een specifieke gids te schrijven. Daarom is gekozen voor een stappenplan dat een goede basis biedt voor de meeste kapsels en haartypes. Zo kun je zelf bepalen wanneer je tevreden bent en of je verder wilt knippen.
Inspiratie voor makkelijke kapsels:
- Buzz cut: Lengte 1-2 mm. Eén van de makkelijkste kapsels om zelf thuis te creëren. Zijkanten, achterkant en bovenkant op 1-2 mm. Geen overgang aan de bovenkant. Oren vrij. Bakkebaarden aansluitend of 'disconnected' met de baard. Must haves: tondeuse met opzetstuk.
- Gemillimeterde herenkapsels: Lengte 1-5 mm. Makkelijk thuis zelf bij te werken. Zijkanten, achterkant en bovenkant op 1-5 mm. Geen overgang aan de bovenkant. Oren vrij. Bakkebaarden aansluitend of 'disconnected' met de baard. Must haves: tondeuse met opzetstuk, schaar, spiegel.
- Undercut: Zijkanten en achterkant op 2-5 mm, bovenkant op 5+ mm (langer dan de zijkant en achterkant). Overgang bovenkant t.o.v. rest: geleidelijk, door middel van opscheer. Oren vrij. Bakkebaarden aansluitend of 'disconnected' met de baard. Must haves: tondeuse met opzetstuk, schaar.
- Opscheer (fade): Varianten: laag, midden en hoog. Dit is een stijl waarbij de onderste lengte geleidelijk overloopt naar een langere lengte door de tondeuse telkens op een hogere stand te zetten. Zijkanten, achterkant op 1-5 mm, bovenkant op 5+ mm. Overgang bovenkant t.o.v. rest: geleidelijk. Oren vrij. Bakkebaarden aansluitend of 'disconnected' met de baard. Must haves: tondeuse met opzetstukken, schaar.
- Kuif: Makkelijk te combineren met een undercut of opscheer. Vrije keuze in de lengte van de zijkant en achterkant. Zijkanten op 2+ mm, achterkant op 2+ mm, bovenkant op 5+ mm. Overgang bovenkant t.o.v. rest: overlopend, geleidelijk of strak, afhankelijk van de combinatie met opscheer of undercut. Oren vrij. Bakkebaarden aansluitend of 'disconnected' met de baard. Must haves: tondeuse met opzetstukken, schaar, open scheermes.
- Kaal: Wat nodig: double-edge scheermes en scheerschuim. Vergeet zonnebrand niet!
2. Creëer een goede plek
Kies een plek in huis waar je in alle rust aan je kapsel kunt werken. Een goede lichtbron is essentieel. Kies een plek bij een raam met natuurlijk zonlicht, zodat je altijd goed kunt zien wat je aan het doen bent. Als de zon niet schijnt, kies dan een plek waar je een felle lamp makkelijk kunt bewegen en mee kunt bijschijnen.
Verder is een goede spiegel verstandig. De badkamerspiegel is geschikt voor het vooraanzicht, maar je hebt ook een handspiegel nodig om de zijkanten en achterkant goed te kunnen zien. Tot slot adviseren we het gebruik van een zeil of doek om haarresten makkelijk op te vegen of schoon te maken. Als dit niet beschikbaar is, zorg dan minimaal dat de stofzuiger functioneert.
Samengevat:
- Natuurlijke lichtbron of felle lamp
- Vaste spiegel + handspiegel
- Zeil, doek of stofzuiger om op te ruimen
3. Shopping list voor must haves
Zelf thuis haren knippen vereist professioneel gereedschap. Je zult een initiële investering moeten doen in goed materiaal om achteraf kosten uit te sparen. Minimaal kost een tondeuse, schaar en spiegel zo'n €75. Gemiddeld betaal je voor een bezoek aan de kapper of barbier €25, dus na 3-4 keer thuis knippen heb je de investering uitgespaard.
Standaard gereedschap omvat een tondeuse met opzetstukken, een goede knipschaar en eventueel een effileerschaar om uit te dunnen. Praktische extra's zijn een kam om haarlengtes zichtbaar te maken, een kappersmantel om haren op te vangen en een verstuiver om het haar vochtig te maken.
Om jezelf een complete knipbeurt te geven, investeer je tevens in een shavette of open scheermes (single-edge scheermes) voor de nekharen en een föhn om je coupe te ontdoen van overgebleven haren.
Shopping list:
- Professionele tondeuse met opzetstuk
- Knipschaar
- Effileerschaar of effileermes om uit te dunnen
- Kappersmantel (waterdicht)
- Handspiegel om achterkant en zijkanten te bekijken
- Kapperskam / reguliere haarkam
- Open scheermes / shavette voor de neklijn
- Sprayfles / verstuiver om het haar vochtig te maken
4. Haren wassen
Het is essentieel om te beginnen met schoon haar, bij voorkeur zelfs met aanvullend gebruik van een conditioner. Twee keer per week je haar wassen is meer dan voldoende, zelfs als je regelmatig haarstylingproducten gebruikt.
Schoon haar laat zich makkelijker in model brengen en het is prettiger om mee te werken. Tijdens het knippen zul je regelmatig haren moeten samenpakken om te meten, en op dat moment wil je niet dat haren blijven plakken of niet goed meepakt worden. Schoon haar kun je tevens makkelijker kammen, waarmee je na de knipbeurt bijvoorbeeld moeiteloos een kuif in model brengt. De tondeuse en schaar hebben door minder vuil ook minder weerstand, waardoor ze makkelijker te gebruiken zijn.
Er zijn dus genoeg overtuigende redenen om je haar even te wassen! Let op: zorg dat je haar na het wassen (handdoek)droog is alvorens je begint met knippen, omdat drijfnat haar langer lijkt en niet werkbaar is. Je maakt het haar tijdens het knippen vervolgens weer vochtig met een spray.
5. Beginnen met zelf knippen
De voorgaande stappen zijn goed doorgenomen. De haarstijl heb je voor ogen, de nodige tools liggen binnen handbereik en je haar voelt fris aan na de wasbeurt. De stoel waar je comfortabel in zit, heeft voldoende (natuurlijk) licht om alles goed te kunnen zien. Je kunt beginnen!
Maar eerst deze tips:
- Begin altijd met een langere lengte van het opzetstuk van de tondeuse. Je kunt altijd korter, niet langer.
- Maak denkbeeldige gebieden op het hoofd en werk telkens elk gebied af voordat je verder gaat met een nieuw gebied. Controleer daarbij altijd of de lengte (binnen het gebied) gelijk is aan de lengte van de aansluitende gebieden.
- Dubbelcheck dat het opzetstuk van de tondeuse goed is bevestigd.
- Gebruik een kam + tondeuse om een geleidelijke overgang aan de zijkant en achterkant te creëren.
- Het open scheermes gebruik je om de nekharen weg te snijden (en eventueel de nek/baardlijn bij te werken).
- Gebruik van schaar: maak het haar vochtig met de verstuiver alvorens je begint.
- Gebruik van tondeuse: maak het haar droog.
- Scheer altijd tegen de richting van de haargroei in.
- Als het echt verkeerd gaat, kun je altijd nog kiezen voor een gemillimeterde look of buzz cut. Geen zorgen dus.
Zoals aangegeven zijn er veel verschillende haarstijlen en het is niet mogelijk om een stap-voor-stap gids te schrijven voor elke stijl. De volgende stappen zijn daarom zo opgebouwd dat je een goede basis hebt voor de meeste haarstijlen. Vanuit daar kun je zelf verder werken en beslissen of je na een bepaalde stap wel of niet tevreden bent.
5.1 Begin met de zijkanten
Bevestig het opzetstuk van de tondeuse op 3-4 mm om mee te beginnen, ook al is de gewenste lengte 1-2 mm. Gebruik eventueel een föhn om nat haar droger te maken. Het is de bedoeling dat het haar handdoekdroog is (lees: "een beetje vochtig").
Begin vanaf de onderkant en werk met finesse naar boven, tegen de groeirichting van het haar in. Maak een geleidelijke beweging met de tondeuse en voel aan of er teveel of te weinig weerstand is. Maak dezelfde beweging nogmaals zodat je zeker weet dat je alle haren hebt afgeschoren / meegenomen.
Ga je voor een buzz cut / gemillimeterd: scheer alle haren op dezelfde lengte.
Als je voor opscheer / undercut gaat: begin onderaan met 1 mm en eindig bovenaan met 2-3 mm, waardoor de geleidelijke overgang van onder naar boven ontstaat.
Als je voor een kuif gaat: combineer met opscheer of undercut, of laat het langer.
5.2 De achterkant
Begin vervolgens aan de achterkant. Voor een buzz cut / gemillimeteerd: de tondeuse blijft op dezelfde lengte staan (1 mm of 2 mm). Voor opscheer of undercut: zet de tondeuse terug op dezelfde stand die je gebruikt hebt voor de onderkant, midden en bovenkant van de zijkanten. Houd de spiegel in de ene hand terwijl je met de tondeuse in de andere hand vanaf onderaan begint en geleidelijk naar boven scheert.
Let op dat de achterkant verbindt met de zijkanten en dat de lengtes van onder naar boven gelijk zijn.
5.3 Opscheer creëren
Opscheer ("fade" genoemd) is het effect van een geleidelijke overgang tussen kort naar iets langer, meestal met een verschil van 1 á 2 mm. Optisch ziet dit eruit als vervagen, oftewel "faden". 1 mm onderaan loopt geleidelijk over naar 2 of 3 mm bovenaan. De fade-lijn moet over de zijkanten en achterkant helemaal gelijk lopen, zodat het vervagende effect optisch mooi overloopt / in elkaar vloeit.
Er zijn drie varianten opscheer / fades:
- Lage opscheer (low fade): de overgang begint bij de onderkant, vanaf de nek.
5.4 De bovenkant
Haarstijlen die langer zijn dan een paar millimeter vereisen een schaar om bij te werken. Zorg dat het haar vochtig is en begin aan de bovenkant. Verdeel de bovenkant denkbeeldig in gebieden en pak telkens het haar binnen een gebied bij elkaar. Knip vervolgens altijd in een rechte lijn en bijvoorbeeld 1 of 2 vingers breed / hoog. Ga op deze manier elk gebied af.
Zoals afgesproken, ben je met een korte lengte begonnen om eerst goed gevoel te krijgen bij het knippen. Je kunt nu beslissen of je nogmaals de gebieden bijknipt, ditmaal met een kortere lengte.
Buzz cut / gemillimeteerd: de tondeuse blijft op dezelfde lengte staan (1 mm of 2 mm). Scheer de bovenkant in gelijke banen van zijkant naar zijkant. Werk als laatste de 'bangs' bij, oftewel het haar dat over het voorhoofd valt.
Opscheer of undercut: als je een harde overgang wilt, zorg je dat het haar bovenop langer blijft. Voor een geleidelijke overgang zorg je dat de lengte bovenop langer of gelijk aan de langste lengte bovenaan de opscheer is.
5.5 De kruin en achterkant
De vorm van je hoofd maakt het gebied van de kruin lastig om bij te werken. Als je voor een langere haarstijl b...