In 2018 werd herdacht dat het exact 30 jaar geleden was dat een nieuwe muziekstroming in Nederland aan een opmars begon die zijn gelijke niet kent: Dutch Dance. Niemand kon toen vermoeden dat deze muziek zou uitgroeien tot één van Nederlands grootste exportproducten. De driedelige documentaire '30 Jaar Dutch Dance' van VPRO, in samenwerking met Mary Go Wild, blikt terug op de beginjaren en de periode die daarop volgde. Hoofdrolspelers uit deze geschiedenis delen hun verhalen, ondersteund door uniek archiefmateriaal.
De Vroege Jaren: Van Onbekendheid naar de RoXY
In de beginjaren werd housemuziek, die in de vroege jaren tachtig in Chicago ontstond, in Nederland met scepsis ontvangen. Eddy de Clercq, die de muziek vanuit de VS naar Amsterdam wilde brengen, begon met een vaste house-avond in club RoXY. Dit initiatief kende een moeizame start; veel mensen begrepen de muziek niet en DJ's werden bekogeld met bier. House werd destijds bestempeld als 'opdringerig, doorzeurend, afstompend en nihilistische non-muziek'. Zelfs Maartje van Weegen, die XTC destijds breed uitmeet in het nieuws, gaf aan het spoor bijster te zijn met deze muziekstijl.
Pas in 1988, tijdens de 'tweede Summer of Love', kwam de house scene pas echt los. De RoXY raakte ieder weekend vol, en later werd ook club iT geopend. Tegelijkertijd ontstond in Rotterdam een vernieuwende scene, waar op dat moment hardstyle nog domineerde. De opkomende populariteit van het genre op Ibiza speelde hierin een belangrijke rol.
De Amsterdamse club RoXY, een van de eerste plekken die het house-genre omarmde, werd een vrijplaats waar alles kon en waar de nacht nooit leek te eindigen. Echter, na het overlijden van mede-oprichter Peter Giele, brandde de club op de dag van zijn begrafenis tot de grond toe af.
Roxy Tape 31/12/1989
De Opkomst van Gabber en Festivals
Eind jaren negentig bereikte de gabbercultuur een gigantisch hoogtepunt. ID&T organiseerde in Antwerpen het feest Global Hardcore Nation, waarvoor meer dan honderd touringcars vanuit heel Nederland duizenden fans vervoerden. Dit feest wordt door velen beschouwd als het beste hardcorefeest ooit.
De ontwikkeling van de Nederlandse dance scene ging gepaard met de opkomst van festivals zoals Thunderdome en Dance Valley. Deze evenementen markeerden de commercialisering van de sector en droegen bij aan de ongekende stijging van de populariteit van dance.
Nieuwe Stromingen en Commercialisering
Na jaren van pionieren en groeien, ontstonden er nieuwe stromingen binnen de dance, zoals Dirty Dutch. De commercialisering zette door, en de populariteit van dance bereikte een ongekende hoogte. DJ Tiësto begon eind jaren '90 zijn eerste tracks te maken op zijn zolderkamer, wat later zou leiden tot wereldwijde successen.
In navolging van de documentaire serie, presenteerde 3voor12 de interactieve encyclopedie '30 Jaar Dutch Dance'. Dit platform biedt een chronologische tijdlijn met een groeiende verzameling verhalen, filmmateriaal, foto's en classic sets. Het archief reist met de documentaireserie mee door de tijd, waarbij na elke aflevering meer materiaal wordt toegevoegd.
Sleutelmomenten in de Dutch Dance Geschiedenis: Podcasts Rewind
De VPRO 3voor12 presenteerde in het kader van '30 Jaar Dutch Dance' de 5-delige podcastserie Rewind. Elke aflevering zoomt in op een specifieke dag en vertelt zo het verhaal van drie decennia dance van binnenuit.
Belangrijke momenten uit de podcastserie:
- 15 mei 1993: Operatie Staartjes - De inval van de politie bij party-organisator Multigroove, die een einde maakte aan een reeks feesten cruciaal voor de ontwikkeling van de harde stijlen, maar ook een broeinest van drugs was.
- 18 oktober 1997: Global Hardcore Nation - Het hoogtepunt van de gabbercultuur, waarbij 11.000 fans naar Antwerpen trokken voor een legendarisch hardcorefeest.
- 21 juni 1999: De RoXY brandt af - De dag dat de beroemde club RoXY, geboortegrond van house in Nederland, na een extravagant feest tot de grond toe afbrandde.
- 22 oktober 2013: Verkoop van ID&T - De grootste deal in de Nederlandse dancegeschiedenis, waarbij het promotorbedrijf ID&T werd verkocht aan SFX.
- 2 januari 2015: De sluiting van Trouw - Het definitieve einde van club Trouw, dat werd gemarkeerd met een non-stop feest van drie dagen.
De Impact en Erfenis van Dutch Dance
Regisseur Sacha Vermeulen beschrijft de 30-jarige geschiedenis van Dutch Dance als een 'waanzinnig mooi verhaal' vol mooie verhalen en anekdotes over feesten, saamhorigheid, drugs en de gekkigheid van de scene. Nederlanders waren en zijn pioniers, met wereldwijd succes. Vermeulen wilde dit verhaal vertellen aan de hand van persoonlijke verhalen van pioniers, met een rauwe en pure cinematografische blik.
Dance in Nederland werd snel groot, maar bleef volgens Vermeulen altijd een beetje het 'ondergeschoven kindje', ondanks dat het één van Nederlands meest succesvolle culturele exportproducten werd. 'Het bleef altijd iets aanhangen van 'ach, house - leuk.''
Vandaag de dag is dance & house muziek niet meer weg te denken. Met 7 van de 10 plekken in de DJ MAG top 100 en Martin Garrix op #1, is Dance muziek een van Nederlands grootste exportproducten. Amsterdam was recentelijk het toneel van het Amsterdam Dance Event (ADE), een van de grootste dance events wereldwijd, met een recordaantal van ruim 400.000 bezoekers.
Het interactieve archief van 30 Jaar Dutch Dance, te vinden op vpro.nl/30jaarDutchDance, biedt bezoekers op een interactieve tijdlijn de belangrijkste DJ's, clubs, festivals en momenten. Ook zijn alle interviews met de hoofdrolspelers uit de televisieserie in hun geheel terug te beluisteren, evenals legendarische VPRO-uitzendingen en opnames uit het 3voor12-archief.