De tafel van Frits Barend en Henk van Dorp was het toneel waar politiek, cultuur en sport, kortom alle facetten van het leven, aan bod kwamen. In deze late night talkshow, die van 1999 tot en met 2006 op de Nederlandse televisie te zien was, ontvingen de presentatoren twee tot vier gasten per avond uit de wereld van (meestal) politiek, cultuur en sport. Altijd bijgestaan door oud-voetballer en columnist Jan Mulder, die fungeerde als side-kick en elke aflevering aanwezig was. Naast Jan Mulder waren schrijver Boudewijn Büch en politiek verslaggever Frits Wester vaste gasten; zij schoven regelmatig aan de tafel aan.
De Ontstaansgeschiedenis: Van EK tot Dagelijkse Talkshow
Het idee voor een talkshow ontstond in 1996, tijdens het EK voetbal in Engeland. Henk van Dorp en Frits Barend bedachten een programma rondom het toernooi, waarbij ze met een rode dubbeldekker achter het Nederlands elftal aan reden. Eindredacteur Erik de Vries herinnert zich dat de gesprekken in de bus met allerlei gasten, soms met een speler, leidden tot de vaste rol van Jan Mulder. Er was meteen een klik.
Na deze zomeruitzendingen ontstond het idee om een dagelijks programma te maken. Ze vroegen Guus Hiddink, destijds bondscoach van het Nederlands elftal, of hij en zijn spelers zouden meewerken aan een dagelijks programma rond het WK van 1998. Hiddink stemde toe.
Bert van der Veer, destijds programmadirecteur van RTL 4, trof bij zijn aantreden een project aan genaamd 'Villa BVD'. Dit was een dagelijkse talkshow rond het WK voetbal in Frankrijk, opgenomen op locatie in het dorpje Roquebrune, maar zonder wedstrijdbeelden en met een minimale kans op de komst van voetballers van Oranje. Van der Veer omschreef het als een project dat afgeblazen moest worden, zonde van het geld.
Frits Barend en Henk van Dorp presenteerden hun plan echter aan Pieter Porsius, topman van de Holland Media Groep. Porsius zag potentie en maakte budget vrij voor 'Villa BVD'. Het programma werd een hype, mede doordat het Nederlands elftal ver kwam en het programma toegankelijk was voor niet-voetbalfans. Barend benadrukte dat ze bewust gasten van buiten de sport, waaronder politici, aan tafel wilden hebben. Zo introduceerden ze cultuurhistoricus Herman Pleij en zanger André Hazes.
Door het succes van 'Villa BVD' groeide het gevoel dat een dagelijks programma ook over meer dan één onderwerp kon gaan. Terug in Nederland stelden Barend en Van Dorp aan Pieter Porsius voor om een dagelijkse late night talkshow te beginnen: journalistiek onafhankelijk, niet gebonden aan adverteerders, met zowel soapseries als zwaar toneel, maar met politiek als uitgangspunt. Porsius zag dit zitten.
Maarten Spanjer anekdote over René van der Gijp en Rinus Michels RTL4
De Start van Barend & Van Dorp op RTL 4
De weg naar een dagelijkse late night talkshow op RTL 4 was niet zonder slag of stoot. De druk van Barend en Van Dorp om deze kans te krijgen was groot. In 1999 bestond er nog geen traditie om een soapster met een politicus aan tafel te zetten. De afdeling Nieuws van RTL uitte hun twijfels, maar uiteindelijk werd het een waagstuk.
Er vond een "enorme knokpartij" plaats met de afdeling Nieuws over de programmering. Het compromis was dat het RTL-Nieuws om elf uur mocht beginnen, gevolgd door een reclameblok, waarna de talkshow kon starten. De uitzendingen begonnen aanvankelijk vanuit café Gooiland in Eemnes, een bruin café dat makkelijk gevuld kon worden met het team en twintig tot dertig man publiek.
De eerste uitzending vond plaats op maandag 22 februari 1999. Het programma was tot eind mei elke maandag, woensdag en vrijdag te zien op RTL 4 om 23.15 uur. De eerste drie maanden waren een "ploetertocht". Het programma had nog niet de gezochte sfeer, de rol van Jan Mulder was nog niet optimaal en gasten moesten vaak nog naar Hilversum reizen na afloop van de uitzending.
Frits Wester werd gevraagd om politieke commentaren te geven, aanvankelijk voor eenmalige optredens, maar al snel werd hij gevraagd om elke vrijdag de politieke week door te nemen. Hij merkte dat het programma een behoefte vervulde en dat de nazorg van Barend en Van Dorp uitstekend was. Ze belden gasten na om te vragen hoe het met ze ging, wat voor Wester als politiek commentator ook handig was.
De redactie van Barend & Van Dorp werd omschreven als een familie, een hecht clubje dat gecultiveerd werd door Frits en Henk. De drive van de presentatoren was enorm; ze waren dag en nacht met het programma bezig. Henk van Dorp had een faxapparaat vol achtergrondinformatie en vraagsuggesties, die hij 's avonds meebracht naar de redactie. Frits Barend kwam met de auto.
De Doorbraak en het Succes
Het doorbraakseizoen was 1999-2000. De talkshow zat aan het "infuus van de actualiteit" en had ook geluk. De start van Big Brother in september 1999 leverde veel kijkers op, doordat afvallers uit de realitysoap te gast waren. Ook de opkomst en ondergang van Pim Fortuyn en het circus van de LPF werden goed gecoverd.
De combinatie van de "cockerspanielachtige Frits Barend, de golden retrieverachtige Henk van Dorp en pitbull Jan Mulder" bleek aan te slaan. Er heerste chemie tussen de mannen en de rolverdeling was uniek. Frits en Henk hadden de bagage van hun journalistieke ervaring, terwijl Jan Mulder fungeerde als een geïnteresseerde lezer die spontaan kon reageren. Hij wist vaak pas kort voor de uitzending wie de gasten waren, wat bijdroeg aan zijn spontaniteit.
De mannen werden als personages gezien, en kijkers raakten benieuwd naar hun interacties en de onderwerpen die ze aansneden. Er was geen formule; het was simpelweg Frits, Henk en Jan. Het programma werd een merk, zozeer dat gasten die werden uitgenodigd, het programma herkenden en er niet nerveus van werden, maar het gevoel hadden in een gewoon gesprek te zitten.
Spraakmakende gasten, emotionele onderwerpen en opvallende uitspraken maakten dat Barend & Van Dorp gezien moest worden. Een anekdote is de aflevering die het duo zelf niet licht zal vergeten, waarin zij vlak voor de uitzending bezoek kregen van de Hell's Angels.
Het programma groeide uit tot de best bekeken dagelijkse late night show en was een ware concurrent voor de actualiteiten van NOVA. De erkenning vanuit de journalistiek kwam in 2002, toen de talkshow de Zilveren Nipkowschijf won. Dit was de eerste keer dat deze onderscheiding werd toegekend aan een programma van de commerciële omroep.
Verhuizing en het Einde van een Tijdperk
In 2002 trachtte de TROS het populaire duo bij de Holland Media Groep weg te kopen, echter tevergeefs. Een paar jaar later lukte het Talpa wel om het programma over te nemen. Helaas deed de show het bij Talpa lang niet zo goed als bij RTL.
Het seizoen 2005/2006 werd daarmee het laatste seizoen uit de reeks. De kijkcijfers daalden behoorlijk en net als Talpa zelf, is de talkshow ter ziele gegaan. Henk van Dorp ging met pensioen en mijdt de media, terwijl Frits Barend nog regelmatig op televisie te zien is, onder andere met het sportprogramma Barend en Barend met zijn dochter Barbara, en als een van de oprichters van de televisiezender Het Gesprek.
RTL programmadirecteur Bert van der Veer zag het programma Barend & Van Dorp als de Nederlandse oplossing voor late night televisie. Het programma werd geprogrammeerd tegenover Morgen gebeurt het, het als vlaggeschip bedoelde programma van de nieuwe zender NET 5.
De vaste onderdelen van het programma, zoals het nieuws van de dag waarover elke gast aan het begin van de uitzending werd gevraagd, waren een sterke opener. Aan het slot gingen Frits en Henk naar buiten om na te praten, waarbij de zichtbare kliko's waarschijnlijk slechts een decorstuk waren met een lampje erop.
In de loop der jaren werden er ook specifieke formats toegepast. Met politici die te gast waren, werd wel eens een ja/nee-spel gespeeld. Frits of Henk stelden een vraag waar alleen met ja of nee op geantwoord mocht worden. Dit kon leiden tot humoristische situaties, waarbij Henk van Dorp streng kon zijn of juist vrolijk kon lachen om gasten die moeite hadden zich uit te spreken.
De oorspronkelijke opnames vonden plaats in een gezellige sfeer, met nootjes op tafel. Later verschoof de locatie en werd het programma meer gestroomlijnd. Toch bleef de kern van het programma behouden: de dynamiek tussen de presentatoren, de gasten en de actuele onderwerpen die op een boeiende manier werden besproken.