De Impact van PTSS op Politieagenten
Politieagenten worden dagelijks geconfronteerd met potentieel traumatische gebeurtenissen. Deze ervaringen kunnen leiden tot posttraumatische stressstoornis (PTSS), een aandoening die diep ingrijpt op het leven van agenten, hun werk en hun privéleven. PTSS treft veel politieagenten en zorgt ervoor dat zij thuis komen te zitten. Getraumatiseerde politieagenten moeten soms jaren vechten voor erkenning bij hun werkgever.
Elk jaar raken 3500 agenten gewond tijdens hun werk; driehonderd daarvan lopen PTSS op. Mentale blessures zijn de belangrijkste oorzaak van ziekte en uitval binnen de politie. PTSS is een psychische reactie op een schokkende gebeurtenis, waarbij de nare herinnering blijft ‘hangen’ en steeds terugkomt in je hoofd.
Persoonlijke Ervaringen met PTSS
Oud-rechercheur John Pel, die 35 jaar bij de politie werkte, waarvan 25 jaar bij de forensische opsporing, heeft uit eerste hand ervaren wat PTSS inhoudt. Hij schat dat hij zo’n 1500 doden heeft gezien en bij de meest afschuwelijke zaken betrokken is geweest. Voor Pel was de ramp met MH17 de druppel die de emmer deed overlopen. Door zijn chronische PTSS ontwikkelde hij hartklachten.
Pel heeft zich de afgelopen twee jaar intensief verdiept in de wereld van PTSS en schrijft een boek om collega's die met deze stoornis kampen, een stem te geven. Hij constateert dat een aanzienlijke groep van zo’n 200 politiemensen nog steeds vastzit in juridische procedures om erkenning en smartengeld, wat soms wel twaalf jaar kan duren. Dit benadrukt het langdurige gevecht dat veel agenten moeten voeren.
Politieagent Dick Klein werkte bijna veertig jaar op straat voordat PTSS zijn werk onmogelijk maakte. In 1999 werd hij geconfronteerd met een traumatische arrestatie waarbij hij bijna stikte door een arrestant. Hij vertelt dat het tonen van emoties vroeger niet geaccepteerd werd binnen het korps. Verdriet werd onderdrukt, en wie huilde, werd buitengesloten. Deze druk om ‘stoer’ te zijn, maakte de interne worsteling met zichzelf des te zwaarder.
Interview Maarten over PTSS
Verbeteringen en Uitdagingen in de Hulpverlening
Er zijn pogingen gedaan om de hulpverlening aan agenten met PTSS te verbeteren. Volgens Roos Gerritsen van Het Misdaadbureau zou het nieuwe zorgstelsel, in tegenstelling tot het oude, sneller hulp bieden. In het oude stelsel moest eerst juridisch worden aangetoond dat er sprake was van PTSS, wat het proces vertraagde.
Hans van Dolderen, programmadirecteur voor Specifieke Aandacht en Zorg namens de politie, erkent dat het in het verleden niet goed is gegaan met de omgang met PTSS. Hij geeft aan dat er lering is getrokken uit klachten van collega's en oud-collega's, wat heeft geleid tot een nieuw stelsel dat snellere hulp en adequatere behandeling mogelijk maakt.
Echter, Nine Kooiman van de Politievakbond wijst op de blijvende nadelen. Zij benadrukt dat juridisering niet de oplossing is en dat het eerder signaleren van mentale problemen cruciaal is. Kooiman stelt dat 'mental check-ups', die verplicht zouden moeten zijn, nauwelijks plaatsvinden. Ze uit ook zorg over secundaire traumatisering bij collega's die elkaar opvangen na heftige incidenten, wat kan leiden tot aanzienlijke psychische belasting.
Statistieken en Officiële Erkenning
De Nationale Politie houdt er rekening mee dat zich ieder jaar 1500 tot 2500 politiemensen zullen melden met signalen van PTSS. Korpschef Gerard Bouman erkent dat het aantal agenten dat last heeft van PTSS veel groter is dan tot nu toe gedacht. De politie erkent de stoornis sinds 2012 officieel als beroepsziekte, wat later is dan bij het leger.
Naar schatting hebben zo’n 4000 politiemensen op dit moment PTSS, waarbij een aanzienlijk deel nog steeds doorwerkt. Uit onderzoek blijkt dat een derde van de politiemensen met PTSS medicatie gebruikt voor hun psychische klachten.
Medicatie en Behandelingsachterstanden
Emeritus hoogleraar psychiatrie Berthold Gersons waarschuwt voor het medicijngebruik bij agenten met PTSS, omdat dit de rijvaardigheid en het reactievermogen kan beïnvloeden en verslavend kan werken. Hij is van mening dat de politie het probleem bagatelliseert. Korpschef Bouman stelt daarentegen dat het medicijngebruik vergelijkbaar is met dat in andere beroepsgroepen in dezelfde branche.
Sinds 1 juli 2013 is er een speciale commissie binnen de politie die PTSS-gevallen beoordeelt. Tot nu toe zijn echter slechts enkele van de ruim driehonderd ingediende dossiers behandeld, met een beperkte capaciteit van anderhalve dag per week. Commissievoorzitter Marten la Haye kan niet aangeven wanneer de eerste dossiers zijn afgehandeld. Korpschef Bouman erkent dat de aanpak van PTSS vertraging heeft opgelopen en dat nog niet alle aanbevelingen uit de richtlijn Blauwdruk Mentale Zorglijn uit februari 2013 zijn doorgevoerd, mede door de reorganisatie van de Nationale Politie.