VPRO Boeken: Een Seizoen Vol Literaire Gesprekken en Ontdekkingen

Introductie tot VPRO Boeken

VPRO Boeken is een gerenommeerd boekenprogramma waarin wisselende gasten worden ontvangen voor gesprekken over literatuur. De focus ligt op boeken, discussies naar aanleiding van literaire werken en interviews met auteurs. Het programma, dat begon in het najaar van 2005 als Boeken&cetera in samenwerking met NRC Handelsblad, ging in 2006 zelfstandig verder onder de naam VPRO Boeken.

Het programma bestaat uit korte interviews met schrijvers van recent gepubliceerde boeken, waarbij de auteurs of andere betrokkenen centraal staan. De gesprekken gaan doorgaans over de inhoud van nieuwe publicaties, maar kunnen, afhankelijk van het genre (zoals biografieën, vertalingen of in memoriam), ook over de auteur zelf gaan.

Met vaak meer dan 200.000 kijkers is VPRO Boeken een van de best bekeken programma's op zondagochtend. Een herhaling van de uitzending is doorgaans de zaterdag daarop te zien. Afleveringen van VPRO Boeken zijn direct te streamen via NPO Start, waar kijkers zelfs vooruit kunnen kijken. Gemiste uitzendingen kunnen ook via andere streamingdiensten worden teruggekeken.

Gastoptredens en Nieuwe Romans

Herman Koch en 'Luchtplaats'

Herman Koch is de eerste gast van dit seizoen van VPRO Boeken. In zijn roman Luchtplaats beschikt een geharde misdadiger over een bijzonder schrijftalent. In de aftrap van dit seizoen interviewt Lotje IJzermans Herman Koch over deze nieuwe roman. Hierin blijkt een veroordeelde misdadiger over een bijzonder schrijftalent te beschikken. Zijn ontdekker, een gerenommeerde bestsellerauteur, biedt hem onderdak tijdens zijn weekendverlof.

Koch heeft overigens geen moeite met slechte recensies, zolang de kritiek maar gerechtvaardigd is. “Ik lees negatieve recensies altijd goed, en meerdere keren”, zo vertelde hij in De Groene Amsterdammer.

Wanda Reisel en 'De Krenking'

In de roman De Krenking beschrijft Wanda Reisel het verhaal van een plaatsvervangend huisarts die op een nacht van zijn bed wordt gelicht, geboeid en beschuldigd van moord op een patiënt. Het boek behandelt de aanval op zijn integriteit, een beschuldiging die alles ontwricht. Wat volgt is een nachtmerrie van reputatieschade, machtsspel en zelfverlies.

Maaike Neuville en 'De Stormen'

Maaike Neuville vertelt over haar roman De stormen, waarin een actrice de rol speelt van een Ierse schrijver uit de vroege twintigste eeuw. Tijdens de draaiperiode raken de levens van de actrice en de schrijver steeds meer met elkaar verstrengeld.

Donald Niedekker en 'Nevenwezen'

In de roman Nevenwezen keert Donald Niedekker terug naar de streek waar hij in de jaren zeventig opgroeide. Tegen die achtergrond vertelt hij het verhaal van twee jongens wier levens met elkaar verbonden zijn. De een woont onder de rook van een cacaofabriek in de Zaanstreek, de ander werkt op een plantage in West-Afrika. Dit verhaal wordt in het programma verder uitgediept.

Rob van Essen en 'De Grote Schoonmaak'

In Rob van Essens roman De grote schoonmaak volgen we Thomas, die zonder duidelijke reden stopt met school en gaat werken in een supermarkt.

Hasna El Maroudi en de Marathon des Sables

Hasna El Maroudi is een andere gast in het programma. Zij liep de Marathon des Sables: de zwaarste hardloopwedstrijd ter wereld, een ultraloop van 250 kilometer door de Sahara in Zuid-Marokko. Haar ervaringen worden gedeeld.

Mina Etemad en haar vlucht

Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. Haar verhaal wordt belicht.

Marjoleine de Vos en haar broer

Twee mensen konden niet meer van elkaar verschillen dan Marjoleine de Vos en haar jongste broer. Maar wanneer hij terminaal ziek wordt, voelt ze een nabijheid die ze lang niet heeft ervaren. Dit persoonlijke verhaal staat centraal.

Jacky Kuiper en 'Feniks'

Feniks, het romandebuut van Jacky Kuiper, speelt zich af tegen de achtergrond van de Amsterdamse onderwereld van de jaren negentig. Het verhaal volgt Eva, die opgroeit onder de terreur van haar vader, die vaker wel dan niet in de gevangenis zit.

Richard Osinga en 'Bunker'

In Bunker, de roman van Richard Osinga, wordt een extreem scenario geschetst waarin de superrijken zich indekken terwijl de rest van de wereld met lege handen achterblijft. Dit thema van economische ongelijkheid wordt verkend.

Han van Wieringen en 'Niet Zonder Mijn Broer'

De roman Niet zonder mijn broer van Han van Wieringen beschrijft de reis van twee broers, samen met een bij elkaar gescharreld gezelschap, naar een bijzondere opgraving in Canada. Het mysterie van het verleden staat centraal.

Pauline Slot en de romans van Simon Vestdijk

Na de dood van haar vader besloot Pauline Slot houvast te zoeken bij een oude leesliefde: Simon Vestdijk, ooit een gevierd schrijver, nu grotendeels vergeten. In één jaar zal ze zijn 52 romans gaan lezen. Het resultaat is het boek Een jaar met Simon, dat Vestdijk op een sprankelende en originele manier belicht.

Emma Doude van Troostwijk en 'Mensen van de Dag'

Het romandebuut Mensen van de dag van de in Frankrijk opgegroeide Emma Doude van Troostwijk gaat over een familie van Nederlandse predikanten in de Elzas. Het boek onderzoekt thema's als geloof en familiebanden.

Teddy Tops en 'Egelskop'

In haar debuutroman Egelskop herschrijft Teddy Tops de geschiedenis van twee vrouwen tijdens de jaren van de wederopbouw. Het boek biedt een nieuwe kijk op het verleden.

Mirjam van Hengel en 'Ganzentijd'

Mirjam van Hengel ervoer na de dood van haar vader plots hoe het in rouw alleen om het absoluut persoonlijke gaat. Met haar boek Ganzentijd maakt ze sterk invoelbaar wat rouw en verlies is.

Linda Duits en 'Leuk!'

Plezier beleven nemen we zelden serieus; het is al snel verdacht of gaat gepaard met schuldgevoel. Waarom eigenlijk? Met het boek Leuk! schreef Linda Duits een pleidooi voor meer plezier.

Ellen Neslo en 'De Schat van de Vrijheid'

In het boek De schat van de vrijheid reconstrueert historicus Ellen Neslo het leven van haar voorouder Paulina (1768-1861). Door onderzoek ontdekte Neslo dat ze afstamt van zowel slaven als slavenhouders.

Ester Naomi Perquin en 'Tot alles in beweging komt'

Tot alles in beweging komt is de eerste roman van dichter Ester Naomi Perquin. Het boek, dat als autofictie kan worden gezien, verhaalt over haar persoonlijke ervaringen met mannen, misdaad en moederschap.

Nisrine Mbarki Ben Ayad en 'Kookpunt'

De zeven verhalen in Nisrine Mbarki Ben Ayads debuut Kookpunt omspannen een eeuw en spelen in verschillende steden over de hele wereld. Het bundelt diverse levens en locaties.

Arnon Grunberg en 'Het Aanwezige Been'

In de verhalenbundel Het aanwezige been onderzoekt Arnon Grunberg de mens die telkens weer vatbaar blijkt te zijn voor allerlei soorten verleidingen.

Gaea Schoeter en 'Het Geschenk'

In Gaea Schoeters roman Het geschenk lopen plots 20.000 olifanten door Berlijn. Ze zijn gestuurd door de president van Botswana, als reactie op een nieuwe wet die de ivoorexport aan banden legt.

Cobi van Baars en 'Vacht!'

Vacht! van Cobi van Baars gaat over een vrouw die aansluiting probeert te vinden bij haar collega's op kantoor.

Alara Adilow en 'Kijk es naar al dat licht'

Alara Adilow beschrijft in Kijk es naar al dat licht het leven van twee geliefden.

Gerbrand Bakker en 'Aan mij heb je niks'

Gerbrand Bakker confronteert zichzelf in Aan mij heb je niks, het vierde deel van zijn dagboeken, met een traumatische gebeurtenis uit zijn jeugd: de dood van zijn tweejarig broertje in 1969.

Peter Buwalda en 'De Jaknikker'

Peter Buwalda spreekt over zijn jarenlang aangekondigde derde roman De jaknikker.

Hanna Bervoets en 'Geld Verdienen'

Lotje IJzermans spreekt met Hanna Bervoets over Geld verdienen, een roman waarin twee vriendinnen via een beleggingsapp rijk willen worden, en waarmee hun vriendschap op de proef wordt gesteld.

Literaire Achtergronden en Recensies

De Invloed van Wim Brands

Veelgehoord weerwoord tegenover kritiek op het programma is echter dat Wim Brands via scherpe vragen vaak het onderwerp van het boek naar een hedendaagse en bredere context wist te brengen.

Boekengids en Recente Publicaties

De VPRO Boekengids biedt diverse tips en achtergrondinformatie. Zo worden bijvoorbeeld de 25 non-fictieboeken uit 2025 die je gelezen moet hebben uitgelicht, met tips van gespecialiseerde recensenten op het gebied van geschiedenis, biografieën, natuur, wetenschap en filosofie. Ook worden trends in het Boekenjaar 2025 belicht, van herontdekte klassiekers tot dierenboeken. De achtergrond van de nieuwe roman Mist van Wilfried de Jong, die drijft op toevallige ontmoetingen in een wolkenkrabber, wordt ook behandeld. De Jong is op zondag 25 januari te gast in VPRO Boeken.

tags: #boekenprogramma #vpro #tv #programma