Bij de installatie van antennesystemen wordt veelvuldig gewerkt met decibels (dB). Dit concept, dat eigenlijk neerkomt op het werken met exponenten, vereenvoudigt berekeningen van signaalsterkte. Vermenigvuldiging van getallen, zoals bij signaalversterking, wordt bij decibels een optelling. Omgekeerd wordt delen, wat bij signaalverliezen optreedt, een aftrekking. Essentieel om te begrijpen is dat een decibel een verhouding is; zonder kennis van de referentiewaarde (0 dB) zegt het getal op zichzelf weinig.
De Werking van Coaxkabel Splitters
Een 2-weg splitter verdeelt het binnenkomende signaal over twee uitgangen, waarbij elk aangesloten apparaat de helft van het totale signaal ontvangt. In decibel uitgedrukt, staat de helft van het vermogen gelijk aan een verlies van -3 dB. Dit principe wordt uitgebreid bij splitters met meer uitgangen.
Verschillende Soorten Splitters en Hun Verliezen
Een 4-weg splitter kan worden gezien als de combinatie van twee 2-weg splitters achter elkaar (feitelijk drie splitters). Het theoretische signaalverlies naar elke uitgang, zonder rekening te houden met interne verliezen van de splitter zelf, bedraagt hierdoor ongeveer -6 dB.
Het correct functioneren van een splitter is afhankelijk van de karakteristieke impedantie van de aangesloten apparaten. Wanneer alle uitgangen correct zijn afgesloten met de juiste impedantie, ondervindt het systeem geen problemen. Echter, als een uitgang niet correct is afgesloten, ontstaat er kabelreflectie. Deze reflecties keren terug in het systeem en kunnen leiden tot signaalvervorming.
Het is daarom cruciaal om splitters correct toe te passen. Het aansluiten van een splitter op een versterker of multitap is doorgaans correct. Het direct aansluiten van een splitter op een radio of televisie is echter af te raden. Wanneer de stekker van het apparaat wordt verwijderd, is de kabel niet langer correct afgesloten, wat leidt tot kabelreflecties.
Beperkingen van Splitters en Alternatieven
Bij de noodzaak om veel verdeelaansluitingen te maken, schieten splitters tekort. Het garanderen van een correcte afsluiting van alle uitgangen wordt dan onmogelijk. In dergelijke situaties bieden multitaps uitkomst. Een multitap functioneert als een richtcoupler. Dit type component is bekend bij zendamateurs, omdat het toelaat dat signalen vanuit de multitap naar een aangesloten apparaat gaan, maar niet andersom.
Multitaps kunnen onderling worden doorgeschakeld, waarbij de doorgangsdemping doorgaans rond de 0,5 tot 1 dB ligt. Normaal gesproken wordt een signaalniveau van ongeveer 60 dBuV aangeboden. Bij het aansluiten van meerdere apparaten kunnen de verliezen echter te hoog oplopen.
Versterkers en Signaalniveaus
Een versterker met een versterking van bijvoorbeeld 10 dB, die een ingangssignaal van 60 dBuV ontvangt, zal achter de versterker een signaal van circa 70 dBuV leveren. Het is belangrijk om rekening te houden met het maximale uitgangsvermogen van een versterker. Overschrijding hiervan leidt tot vervorming en de generatie van mengproducten, wat storingen veroorzaakt.
Als een versterker maximaal 105 dBuV kan uitsturen en een versterking van 28 dB heeft, mag het ingangssignaal niet hoger zijn dan 77 dBuV om vervorming te voorkomen.
Internet over Coax (MoCA)
Het moderne antennesysteem wordt vaak ook gebruikt voor internettoepassingen, die een duplexverbinding vereisen. Dit betekent dat data zowel van als naar de gebruiker moet kunnen worden verzonden. Het frequentiebereik van 5 tot 65 MHz wordt specifiek gereserveerd voor het zogenaamde "retourkanaal", essentieel voor deze tweerichtingscommunicatie.
Specifieke Toepassingen en Problemen
Er zijn situaties waarin men overweegt een router te verplaatsen en hiervoor een UTP-kabel door een bestaande coaxbuis te trekken. Dit is vaak mogelijk, mits de buis ruim genoeg is. De mogelijkheid om een radiokabel te vervangen door een UTP-kabel hangt af van de specifieke situatie en de aanwezigheid van aparte leidingen. In veel gevallen is een aparte coaxkabel naar de wandcontactdoos voor TV en radio voldoende voor apparatuur zoals de Horizon Box.
Een Radio & TV splitter is voornamelijk nuttig voor oudere, analoge radio's. Voor moderne digitale toepassingen is het splitsen van de coaxkabel vaak niet meer nodig, en volstaat één uitgang.
Het combineren van telefoonkabels en coaxkabels in dezelfde buis, die op verschillende locaties uitkomen, kan enigszins ongebruikelijk lijken. Het is raadzaam om de muurplaten en de doorvoeren goed te inspecteren om de exacte leidingloop te achterhalen. Bij het trekken van nieuwe kabels kan overwogen worden om een Coax-UTP combikabel te gebruiken.
Internet over Coax Verdeler
Een viervoudige Internet over Coax verdeler splitst het signaal op de ingang naar zes uitgangen en lijkt op een reguliere zesvoudige verdeler. Het cruciale verschil is echter het brede frequentiegebied waarin deze verdeler werkt, tot wel 1825 MHz. Dit is noodzakelijk omdat het Internet over Coax signaal zich niet in de traditionele kabeltelevisieband bevindt.
Belang van Afsluitweerstanden en Retourgeschiktheid
Bij gebruik van een splitter zonder versterking ontstaat altijd een signaalverzwakking, ook wel demping genoemd. Deze demping wordt uitgedrukt in decibel. Een splitter met een demping van 10 dB per poort kan, in combinatie met lange kabels, leiden tot te veel signaalverlies. In dergelijke gevallen is een tv-versterker noodzakelijk.
Het correct afsluiten van alle F-connector poorten met een afsluitweerstand is van groot belang. Ongebruikte poorten zonder afsluitweerstand veroorzaken signaalreflecties, wat resulteert in vervormde signalen op de gebruikte poorten.
Een 6-wegs splitter die retourgeschikt is, kan worden gebruikt voor moderne toepassingen zoals digitale televisie en internet. Retourgeschiktheid betekent dat signalen niet alleen van de provider naar de klant gaan, maar ook van de klant naar de provider kunnen worden verzonden.
Coaxkabels: Kwaliteit en Problemen
Een coaxkabel, ook wel coaxiale kabel genoemd, is een tweepolige kabel die wordt gebruikt voor de overdracht van beeld en geluid. De kabel bestaat uit een centrale koperen kern, omgeven door een isolator (diëlektricum) en een buitenste geleider (afscherming). De centrale geleider transporteert de signalen, terwijl de buitenste geleider zorgt voor de afscherming tegen externe interferentie.
Opbouw en Kwaliteit van Coaxkabels
Een goede coaxkabel is voorzien van een verlijmde aluminium afschermfolie rond het diëlektricum. De dichtheid van het vlechtwerk en de aanwezigheid van een dubbele folielaag verbeteren de afscherming, wat cruciaal is om storende signalen van buitenaf te weren.
Verschillende Soorten en Hun Eigenschappen
Er bestaan diverse soorten coaxkabels, variërend in dikte, afscherming en demping. Dunne kabels bieden doorgaans een mindere afscherming en hogere demping, waardoor ze gevoeliger zijn voor storingen en het signaal op kortere afstanden sneller verzwakt. Dikke kabels daarentegen hebben een betere afscherming en minder signaaldemping, waardoor ze geschikt zijn voor langere afstanden. Echter, te dikke kabels zijn niet altijd praktisch voor gebruik binnenshuis vanwege compatibiliteitsproblemen met standaard buizen en connectoren.
Gangbare coaxkabels voor thuisgebruik hebben een buitendiameter van 7 mm, een impedantie van 75 Ohm, een demping van 9 of 12 dB per 100 meter bij 230 MHz, en een afscherming van 90 dB of meer. Kabels met een Kabel Keur of Ziggo Geschikt label voldoen aan deze specificaties en garanderen een beperkt risico op storingen.
Storingen en Interferentie
Storingen op een coaxkabel kunnen ontstaan door onvoldoende afscherming. Signalen van buitenaf, zoals mobiele telefoonnetwerken (bijvoorbeeld 4G), kunnen interfereren met het televisiesignaal. Dit fenomeen, bekend als interferentie, kan leiden tot slechte beeld- of geluidskwaliteit op specifieke zenders, terwijl andere zenders naar behoren functioneren.
Een adequate afscherming van de binnenhuisinstallatie voorkomt dat externe signalen het coaxiale signaal beïnvloeden. Bij het optreden van storingen is het controleren van de coaxkabel en connectoren essentieel, aangezien de provider doorgaans niet verantwoordelijk is voor de binnenhuisinstallatie.
Tips voor het Controleren van de Kabel
- Controleer of alle connectoren correct zijn aangesloten op de ontvanger en de wandcontactdoos.
- Verifieer of de juiste connectoren zijn gebruikt.
- Zorg ervoor dat de coaxkabel van de juiste kwaliteit is.
Het Kiezen van de Juiste Kabel
Bij het aanschaffen van coaxkabels voor Ziggo is het Ziggo Geschikt label een goede indicatie. Voor andere kabelaanbieders biedt het Kabel Keur label een vergelijkbare garantie. Producten met dit keurmerk zijn getest en goedgekeurd voor de doorgifte van het signaal.
Kabels Wegwerken en Lengte
Coaxkabels kunnen gevoelig zijn voor vocht, met name wanneer ze in vochtige ruimtes worden gelegd. Voor gebruik in kruipruimtes is een groene grondkabel aan te raden, omdat deze beter bestand is tegen vocht. Het maken van scherpe bochten in de kabel kan leiden tot interne breuken en signaalverlies; een buigradius van minimaal 7 cm wordt aanbevolen.
In de regel kan tot 10 meter coaxkabel worden toegepast zonder antenneversterker vanaf het AOP (Abonnee Overname Punt) of SOP (Signaal Overname Punt). Na een splitter wordt deze afstand beperkt tot maximaal 5 meter. Langere kabels of meerdere splitters kunnen het signaal te veel verzwakken.