Tragische rellen en branden in Hondurese gevangenissen: een overzicht

Bij rellen in een vrouwengevangenis in Honduras zijn op 21 juni 2023 zeker 41 vrouwen om het leven gekomen. De meesten van hen zijn levend verbrand. Het geweld zou te maken hebben met rivaliserende bendes, aldus de autoriteiten. De rellen vonden plaats in het Women's Centre for Social Adaptation (Cefas) in de plaats Tamara, ongeveer 30 kilometer ten noordwesten van de Hondurese hoofdstad Tegucigalpa.

rookpluimen boven de gevangenis in Tamara

Vechtpartij escaleert met dodelijke afloop

Volgens een woordvoerder van het Openbaar Ministerie kan er door de verkoolde lichamen niet gesproken worden over een exact aantal doden. "Dan is het moeilijker om de lijken te herkennen. Maar het gebeurt met DNA, tanden of als er een spoor is dat kan worden gelezen." De rellen ontstonden na een vechtpartij die helemaal uit de hand liep. Ten minste zeven vrouwelijke gevangenen werden in een ziekenhuis in Tegucigalpa behandeld voor schot- en meswonden, zeiden medewerkers daar.

Julissa Villanueva, hoofd van het gevangeniswezen van het land, noemde het geweld een reactie op maatregelen die 'we nemen tegen de georganiseerde misdaad'. "We zullen niet terugdeinzen", zei Villanueva in een televisietoespraak na de rel.

Rookpluimen en oplopend dodental

Inwoners van de plaats Tamara meldden al vroeg wanhoopskreten en schoten gehoord te hebben vanuit de gevangenis. Ook werden op sociale media beelden gedeeld van grote rookpluimen die boven de gevangenis opstegen. De autoriteiten houden er rekening mee dat het dodental nog kan oplopen.

Historische context: eerdere tragedies in detentiecentra

De recente rel lijkt de ergste tragedie te zijn in een detentiecentrum voor vrouwen in de regio sinds 2017. Toen kwamen 41 meisjes om het leven bij een brand in een opvangcentrum voor probleemjongeren in Guatemala. De brand ontstond nadat meisjes matrassen in brand staken uit protest tegen verkrachtingen en andere vormen van mishandeling in de zwaar overbevolkte instelling.

Geschiedenis van dodelijke incidenten in Honduras

Honduras kent een geschiedenis van dodelijke incidenten in gevangenissen. In 2019 kwamen 18 gevangenen om bij gevechten in een penitentiaire inrichting. In 2012 stierven meer dan 350 gevangenen bij een brand in de gevangenis van Comayagua, ongeveer 60 kilometer van de hoofdstad Tegucigalpa. De meeste slachtoffers kwamen toen door verstikking om het leven. Tientallen mensen raakten gewond, waarvan ongeveer 30 met zeer ernstige brandwonden. Volgens ooggetuigen sprongen gevangenen van het daken om aan het vuur te ontkomen, en een aantal gedetineerden zou nog op de vlucht zijn geweest.

nabestaanden in tranen na gevangenisbrand

In het complex in Comayagua verbleven circa 850 gedetineerden. Gevangenissen in arme landen in Zuid- en Midden-Amerika zijn meestal overvol. Bij branden in penitentiaire centra vallen daardoor meestal veel slachtoffers. In mei 2004 kwamen in Honduras nog 100 gevangenen om door een brand in de gevangenis in San Pedro Sula.

Meedogenloze bendes en overvolle gevangenissen

Meedogenloze drugsbendes maken het arme Honduras tot een van de meest criminele landen ter wereld. Overvolle gevangenissen vormen een broedplaats voor geweldsincidenten, waarbij bendes strijden om de controle. Ook buiten de gevangenismuren is er sprake van veel bendegeweld in het Midden-Amerikaanse land.

Noodtoestand en machtsovername

Op woensdag riep de overheid nog de noodtoestand uit vanwege de veiligheidssituatie in meerdere gevangenissen. Veiligheidsdiensten zouden de macht overnemen in de gevangenissen, maar volgens een politiebron was dat nog niet gebeurd. Pas na het gevecht gingen er beter bewapende beveiligers naar binnen.

De meest gevreesde gevangenis ter wereld | El Salvador: Megabendefort | Gratis documentaire

Bekende Programma's over Gevaarlijke Gevangenissen

Misdaadjournalist Paul Connolly heeft zich in het verleden vrijwillig laten opsluiten in diverse gevaarlijke gevangenissen om het leven achter de tralies te documenteren. Zo bracht hij een week door in de Danli-gevangenis in Honduras, waar geldgebrek leidt tot een tekort aan personeel en gevangenen zelf verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse gang van zaken. Dit brengt echter ook risico's met zich mee door het gebrek aan camera's en bewaarders.

Ook Ewout Genemans dook in het leven van gevaarlijke gevangenissen wereldwijd voor zijn programma "Ewout: Gevaarlijke Gevangenissen". Hij kreeg toegang tot plekken waar camera's normaal gesproken niet welkom zijn, en reisde onder meer af naar Nigeria, Paraguay, de Filipijnen en El Salvador. De opnames verliepen niet altijd even soepel en werden soms zelfs gevaarlijk. Het programma werd vanaf woensdag 8 oktober uitgezonden op RTL 5 en Videoland.

tags: #honduras #verschrikkelijke #gevangenis #rtl