Woorden die eindeloos lijken te duren, komen overal ter wereld voor, van Canada tot Nieuw-Zeeland. Deze woorden zoeken de grenzen van het grammaticale gezond verstand op en bieden een fascinerende kijk op de flexibiliteit van taal.
Historische en Literaire Voorbeelden
Waarschijnlijk het langste woord dat ooit in een literair werk is gebruikt, is een Griekse term uit een komedie van Aristophanes. Deze uitdrukking, met 182 letters, beschrijft een gerecht gemaakt van verschillende ingrediënten.
In het Sanskriet is een woord bekend dat in het 16e-eeuwse boek Varadāmbikā Pariṇaya Campū voorkomt. Dit woord, een gedetailleerde beschrijving van de breking van licht, telt in het Devanagari-alfabet 195 letters. Als je het in Latijnse letters zou omzetten, zou het maar liefst 428 letters lang zijn. Dit Sanskriet woord staat ook in het Guinness Book of World Records als het langste woord ter wereld, hoewel de scheikundige naam voor titine (zie verderop) als het meetelt, het naar een tweede plaats zou verwijzen.
Lange Woorden in Verschillende Talen
De mogelijkheden voor het vormen van lange woorden zijn in principe eindeloos, en veel talen kennen indrukwekkende voorbeelden. De Duitse taal staat erom bekend zeer lange woorden te kunnen vormen. Een bekend voorbeeld is de term die ruwweg "Vereniging van ambtenaren van het hoofddepot van het elektriciteitsstoomschipverkeer op de Donau" betekent. Een ander Duits voorbeeld, gerelateerd aan wetgeving, is Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz (63 letters), een wet die verplichtte de herkomst van rundvlees op het etiket te vermelden. Deze wet werd in 1999 aangenomen en in 2013 geschrapt, waardoor het woord minder frequent wordt gebruikt.
In het Nederlands is het langste woord, met 48 letters, de term die de leden van het voorbereidingscomité voor de kindercarnavalsoptocht beschrijft: kindercarnavalsoptochtvoorbereidingswerkzaamhedencomitéleden. Dit woord werd in 2011 opgenomen in de Guinness Books of Records.
Met zijn 45 letters is pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis een echte kampioen onder de gigawoorden in het Engels. Deze medische term beschrijft een longziekte die wordt veroorzaakt door het inademen van fijn zandstof. De oorsprong van dit woord gaat terug tot 1935.
Het langste Franse woord dat officieel door de Académie française is erkend, is "anticonstitutionnellement", bestaande uit 25 letters.
In het Pools bestaat het woord dziewięćsetdziewięćdziesięciodziewięcionarodowościowego (54 letters), wat "van die ene met 999 nationaliteiten" betekent.
Ook in andere talen vinden we lange woorden:
- Afrikaans: Tweedehandsemotorverkoopsmannevakbondstakingsvergaderingsameroeperstoes-praakskrywerspersverklaringuitreikingsmediakonferensieaankondiging (136 letters) - beschrijft een persconferentie.
- Turks: Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine (70 letters) - betekent ongeveer 'alsof je behoort tot diegene die we misschien niet makkelijk kunnen opleiden tot maker van onsuccesvolle mensen'. Dit woord wordt echter niet door alle Turkse woordenboeken erkend.
- Ojibwe (Canada en VS): Miinibaashkiminasiganibiitoosijiganibadagwiingweshiganibakwezhigan (66 letters) - een beschrijving van een bosbessentaart.
- IJslands: Vaðlaheiðarvegavinnuverkfærageymsluskúraútidyralyklakippuhringur (64 letters) - beschrijft een sleutelbos voor de werkruimte van wegwerkers in een specifiek gebied.
De Scheikundige Reuzen
De scheikundige naam voor het grootste eiwit, titine, wordt vaak genoemd als het langste woord ter wereld. Dit woord telt maar liefst 189.819 letters en het uitspreken ervan kan ongeveer 3,5 uur duren. Het is in het Guinness Book of Records opgenomen als het langste woord ter wereld. Hoewel het een wetenschappelijke term is, is het een fascinerend voorbeeld van hoe complexe concepten in taal kunnen worden uitgedrukt.
Een ander bekend voorbeeld van een lange scheikundige naam, met 22 letters, is thee. Dit woord komt je zeker tegen in biologieboeken.
Animatie titel-truc (1928)
De Structuur van Lange Woorden
Lange woorden ontstaan vaak door het samenvoegen van bestaande woorden, een proces dat in veel talen voorkomt. In het Nederlands zien we dit bij woorden als 'rioolwaterzuiveringsinstallatie'. De Dikke Van Dale vermeldt 'meervoudigepersoonlijkheidsstoornis' (35 letters), maar zelf kunnen langere samenstellingen worden gevormd, zoals 'arbeidsongeschiktheidsverzekeringsmaatschappij' (46 letters) of 'aansprakelijkheidswaardevaststellingsveranderingen' (50 letters).
Talen zoals Turks, Hongaars en Fins staan bekend om hun synthetiserende aard, waarbij ze niet alleen woorden samenvoegen, maar ook lidwoorden, plaatsaanduidingen en hoeveelheden aan een woord kunnen toevoegen. Dit leidt ertoe dat talen als Chinees, Thais en Vietnamees relatief weinig lange woorden kennen, terwijl de langste woordenboekwoorden juist in talen als Turks, Hongaars, Fins en Latijn te vinden zijn.
Het is een interessante discussie of wetenschappelijke termen en plaatsnamen, die soms speciaal zijn gecreëerd om lang te zijn, wel meegeteld moeten worden bij het bepalen van het langste woord ter wereld. Een voorbeeld hiervan is de Welshe plaatsnaam Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch (58 letters), die in de 19e eeuw werd bedacht.
En dan is er nog het woord hippopotomonstrosesquippedaliofobie, een verzonnen aandoening die de panische angst voor lange woorden beschrijft. Hoe ironisch!
De vraag welke manier van lange begrippen schrijven de voorkeur heeft - de Duitse en Nederlandse samenstellingen, of juist de Engelse, of wellicht een andere aanpak - blijft een persoonlijke afweging.
