De MBO Cultuurkaart, sinds 2016 een initiatief dat mbo-studenten en docenten toegang biedt tot kunst en cultuur, ondergaat een belangrijke ontwikkeling met de introductie van een cultuurbudget. Dit initiatief, gefaciliteerd door CJP en ondersteund door het ministerie van OCW, heeft als doel kunst- en cultuurdeelname te stimuleren en te integreren in het curriculum van het middelbaar beroepsonderwijs.
Wat is de MBO Cultuurkaart?
De MBO Cultuurkaart is oorspronkelijk geïntroduceerd in januari 2016 als een gratis culturele kortingspas, een samenwerking tussen JOB en CJP. Het bood mbo-studenten de mogelijkheid om gratis of met korting culturele activiteiten bij te wonen, zoals museumbezoeken, filmvoorstellingen of musicals. Sinds september 2022 is hier een nieuwe dimensie aan toegevoegd: de pilot 'MBO Cultuurkaart met budget'.
Het Cultuurbudget: Integratie en Financiële Ondersteuning
Met ingang van 2022 stelt het ministerie van OCW jaarlijks vijf miljoen euro beschikbaar voor het mbo, wat neerkomt op €10,50 per student. Dit budget is bedoeld om docenten in staat te stellen aanbod van culturele organisaties te integreren in hun lessen, bijvoorbeeld voor vakken als Burgerschap. De school bepaalt zelf voor welk vak culturele activiteiten worden ingekocht.
Deelname aan de Pilot: Flexibiliteit en Voordelen
Deelname aan de pilot 'MBO Cultuurkaart met budget' is toegankelijk voor mbo-scholen en biedt aanzienlijke voordelen. CJP faciliteert de pilot met een gebruiksvriendelijk online systeem, vergelijkbaar met het systeem dat reeds sinds 2008 in het voortgezet onderwijs wordt gebruikt. Dit systeem maakt het mogelijk om met minimale administratieve belasting activiteiten te zoeken en te betalen.
Financiële Modellen voor Deelname
Er zijn twee hoofdmanieren waarop scholen kunnen deelnemen aan de pilot:
- Optie 1: Verdubbeling van het budget: De school legt €10,50 per student in, waarna de MBO Cultuurkaart dit bedrag verdubbelt. Hierdoor is er €21,- per student beschikbaar voor culturele activiteiten.
- Optie 2: Subsidie van OCW: Indien de school niet in staat is om €10,50 per student in te leggen, is er €5,25 per student beschikbaar vanuit OCW.
Dit budget is vrij te besteden aan klassikale en/of individuele culturele activiteiten, zowel binnen als buiten de school, tot en met het einde van het schooljaar 2023/2024.
De MBO Cultuurkaart Dossier: Digitale Begeleiding en Reflectie
Een innovatieve toevoeging aan de MBO Cultuurkaart is het dossier dat aan de kaart is gekoppeld. Dit dossier stelt studenten in staat om hun culturele ervaringen vast te leggen, erop te reflecteren en hen digitaal te begeleiden. Dit draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van studenten.
Het Belang van Kunst en Cultuur voor MBO-Studenten
Diverse factoren benadrukken het belang van de MBO Cultuurkaart, met name het cultuurbudget, voor mbo-studenten:
- Vergroten van Zelfvertrouwen en Maatschappelijke Bewustwording: Kunst en cultuur kunnen bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling, het vergroten van zelfvertrouwen en het gevoel deel uit te maken van de samenleving.
- Compensatie voor Gebrek aan CKV: In tegenstelling tot leerlingen in het havo en vwo, volgen mbo-studenten geen CKV (Culturele en Kunstzinnige Vorming) als specifiek vak. Een cultuurbudget kan dit gat opvullen.
- Inclusiviteit: Door activiteiten via de opleiding aan te bieden, wordt kunst en cultuur toegankelijker gemaakt voor studenten die mogelijk minder mogelijkheden hebben om dit buiten school te ervaren.
- Voorbereiding op de Arbeidsmarkt: Persoonsvorming via kunst en cultuur is een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op de arbeidsmarkt, omdat het bijdraagt aan een breder perspectief en communicatieve vaardigheden.
Uitdagingen en Kansen
Ondanks de positieve ontwikkelingen zijn er ook uitdagingen:
- Perceptie van MBO-studenten: Er bestaat soms het idee dat mbo-studenten niet openstaan voor kunst en cultuur, een perceptie die ook bij studenten zelf kan leven.
- Regionaal Aanbod: In sommige regio's, zoals de Achterhoek, is het aanbod van culturele instellingen gericht op mbo-studenten beperkt.
- Maatwerk Vereist: Culturele instellingen zullen zich moeten aanpassen aan de specifieke behoeften van mbo-studenten, wat vaak maatwerk vereist in hun programma's.
Desondanks zijn er grote kansen voor duurzame relaties tussen mbo-instellingen en culturele instellingen, mits er programma's worden ontwikkeld die aansluiten bij de doelgroep. Het enthousiasme van alle medewerkers binnen een mbo-instelling, van docenten tot facilitair personeel, is cruciaal om onderwijs 'te laten bruisen' door kunst en cultuur.
Conclusie: Een Stimulans voor Culturele Ontwikkeling
De MBO Cultuurkaart met budget vertegenwoordigt een significante stap voorwaarts in het bevorderen van kunst- en cultuurdeelname binnen het middelbaar beroepsonderwijs. Het biedt studenten niet alleen toegang tot culturele ervaringen, maar integreert deze ook in hun leerproces, wat bijdraagt aan hun persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling en hen beter voorbereidt op de toekomst.