Coaxiale kabels, ook wel coaxkabels genoemd, zijn een essentieel onderdeel van moderne elektronische communicatie en worden voor talloze toepassingen gebruikt. Het woord 'coaxiaal' verwijst naar het principe waarbij twee of meer geleiders concentrisch om een gemeenschappelijke as zijn gerangschikt. Dit unieke ontwerp biedt een uitstekende bescherming tegen externe storingen en minimaliseert signaalverlies, wat ze ideaal maakt voor het transporteren van hoogfrequente signalen.
De basisstructuur van een coaxiale kabel bestaat uit een centrale binnengeleider, omgeven door een diëlektricum (een isolerende laag). Daaromheen bevindt zich de buitengeleider, die vaak bestaat uit een gevlochten koperen kous, aluminiumfolie of een combinatie daarvan. De gehele constructie wordt afgesloten met een beschermende mantel.
Toepassingen van Coaxiale Kabels
Coaxkabels vinden hun toepassing in diverse sectoren:
- Televisie en Radio: De meest bekende toepassing is de verbinding tussen de wandcontactdoos en uw televisie of radio-ontvanger voor kabeltelevisie en etherradio.
- Internet: Coaxkabels worden gebruikt voor kabelinternetverbindingen, waarbij ze data overbrengen van het AOP (Aansluitpunt Optisch) naar uw modem.
- Audio en Video: Ze worden ingezet voor het verbinden van audio- en videoapparatuur, zoals het transporteren van analoge en digitale audio- (S/PDIF) en videosignalen.
- Meetapparatuur: In laboratoria en technische omgevingen worden coaxkabels gebruikt voor het verbinden van meetinstrumenten zoals oscilloscopen en functiegeneratoren.
- Bewakingscamera's: Voor het doorgeven van videosignalen van bewakingscamera's naar monitors.
- Auto-antennes: De verbinding tussen een auto-antenne en de autoradio verloopt vaak via een coaxkabel.
De Belangrijkste Eigenschappen van Coaxkabels
Bij de keuze voor een coaxkabel zijn verschillende specificaties van belang:
Afscherming
Een cruciaal kenmerk van coaxkabels is hun hoge afscherming. Dit voorkomt dat externe signalen, zoals die van 4G mobiele telefoons of zendmasten, de kabel binnendringen en het televisiesignaal verstoren (ook wel 'instaling' genoemd). Dit is met name belangrijk voor digitale televisiekanalen die gevoelig zijn voor interferentie. Kabels met een zeer hoge afscherming, zoals de KOKA9 (FEKAB9), bieden uitstekende bescherming tegen LTE-instaling.
Demping
Demping, ook wel signaalverlies genoemd, is de afname van de signaalsterkte over de lengte van de kabel. Een lage demping is essentieel voor een helder en stabiel signaal, vooral over langere afstanden. De demping wordt vaak uitgedrukt in decibel (dB) per 100 meter bij een specifieke frequentie (bijvoorbeeld 230 MHz of 800 MHz). Kabels met een lagere demping, zoals Coax 9 of Coax 12, zijn geschikter voor thuisgebruik dan de dikkere Coax 3 en Coax 6 die voor buitennetwerken worden gebruikt.
Karakteristieke Impedantie
De karakteristieke impedantie (Zk) is een belangrijke elektrische eigenschap van een kabel, met name bij hoogfrequente signalen. Voor televisie en radio-toepassingen is een impedantie van 75 Ohm vereist, terwijl computernetwerken doorgaans 50 Ohm kabels gebruiken. Het correct afstemmen van de impedantie van de kabel op de impedantie van de aangesloten apparatuur is cruciaal om signaalreflecties en vervorming te voorkomen.
Kabel Keur Certificering
De Kabel Keur certificering garandeert dat een kabel voldoet aan specifieke kwaliteits- en veiligheidsnormen. Kabels met dit keurmerk zijn geschikt voor radio- en televisietoepassingen en bieden een betrouwbare prestatie.
Soorten Coaxiale Kabels en Connectoren
Er zijn diverse soorten coaxiale kabels, elk met specifieke eigenschappen:
- RG-kabels: Een reeks gestandaardiseerde coaxkabels, waarbij RG-6 en RG-59 veelvoorkomend zijn in huishoudens. RG-6 kabels hebben grotere geleiders en betere signaalkwaliteit dan RG-59. RG-11 kabels zijn dikker en moeilijker te installeren.
- Low Loss Kabels: Moderne kabels met een geschuimd diëlektricum en dubbele afscherming, die minder signaalverlies en betere bescherming tegen interferentie bieden dan traditionele RG-kabels. Voorbeelden zijn LMR-kabels en Aircell-kabels.
- Combikabels: Deze kabels combineren een coaxkabel voor televisie met een netwerkkabel (CAT6) voor internet in één platte, aan elkaar gelijmde constructie, wat de installatie vereenvoudigt.
- CCTV-kabels: Speciaal ontworpen kabels voor bewakingscamera's, die naast het videosignaal ook de benodigde voeding (bijv. 12 Vdc) kunnen transporteren.
- Professionele Kabels: Zoals Cellflex en Air Dielectric Coaxial Cables, ontworpen voor zeer hoge frequenties en vermogens, vaak gebruikt in professionele zendantennes en telecommunicatie.
De juiste connectoren zijn essentieel voor een betrouwbare verbinding. Veelgebruikte typen zijn:
- IEC-connectoren (Belling-Lee): Standaard voor het verbinden van televisies met wandcontactdozen.
- F-connectoren: Veel gebruikt voor kabelmodems en satellietinstallaties, bieden een schroefbare en betrouwbare verbinding.
- RCA (Tulp) connectoren: Vooral voor audio- en analoge videosignalen.
- BNC-connectoren: Gebruikt in professionele meetapparatuur en oudere netwerksystemen, bieden een bajonetsluiting voor een stevige verbinding.
- MCX en DIN-connectoren worden ook toegepast in specifieke apparatuur.
Coaxiale Kabels vs. Glasvezel
Hoewel coaxkabels uitstekend presteren voor veel toepassingen, wordt glasvezel steeds populairder voor dataoverdracht. Glasvezel biedt hogere snelheden, grotere bandbreedte en significant minder signaalverlies over lange afstanden, wat het ideaal maakt voor professionele netwerken en grootschalige installaties. Coaxkabels zijn echter over het algemeen eenvoudiger te installeren, robuuster en kosteneffectiever voor kortere afstanden en consumententoepassingen.
Installatie en Lengte van Coaxkabels
De maximale lengte van een coaxkabel wordt bepaald door de signaalsterkte bij de bron, de demping van de kabel en de gewenste signaalsterkte bij het eindpunt. Hoewel de karakteristieke impedantie theoretisch de lengte onafhankelijk maakt bij correcte afsluiting, treedt in de praktijk signaalverlies op. Voor optimale prestaties is het aan te raden de lengte van de kabel te beperken en, indien nodig, een antenneversterker te gebruiken om het signaalverlies te compenseren. Bij het aansluiten van apparatuur, zoals een kabelmodem, is het gebruik van een speciaal ontworpen aansluitsnoer met hoge afscherming en de juiste connectoren (bijvoorbeeld F-male connectoren) cruciaal om instaling te voorkomen en een stabiele internetverbinding te garanderen.