De Nederlandse hiphopscene kent vele artiesten, maar slechts enkelen hebben een blijvende stempel gedrukt op de cultuur. Hiphopformatie Opgezwolle, bestaande uit Rico, Sticks en Delic, is ongetwijfeld een van die invloedrijke groepen. Hun album Eigen Wereld, uitgebracht op 23 januari 2006, wordt beschouwd als hun magnum opus en een hoogtepunt in de Nederlandse hiphopgeschiedenis. Ondanks het succes en de lofuitingen, stopte de groep op hun hoogtepunt, een beslissing die tot op de dag van vandaag vragen oproept bij fans.
De Ontstaansgeschiedenis en Vroege Jaren
Het verhaal van Opgezwolle begint vijftien jaar geleden op een zolderkamer in Zwolle, waar een paar jonge jongens samen rapliedjes begonnen te maken. Deze jochies groeiden uit tot een begrip binnen en buiten hiphopkringen. In 2001 bereikte Opgezwolle de finale van de Grote Prijs van Nederland, waar ze nipt verloren van Raymzter. In hetzelfde jaar brachten ze hun debuutalbum Spuugdingen op de mic uit, dat lovende kritieken ontving en door hiphopfans als een must-have werd beschouwd. Dit succes trok de aandacht van Nederhop-label TopNotch, waar de groep in 2002 een contract tekende voor drie albums.
De samenwerking met TopNotch, onder leiding van Kees de Koning, resulteerde in het album Opgeduveld (2002), een samenwerking met de Rotterdamse rapformatie. In 2003 volgde het ambitieuze dubbelalbum Vloeistof/Brandstof, waarbij het tweede deel een lege cd was die fans zelf konden vullen met te downloaden tracks. De jaren 2004 en 2005 stonden in het teken van de zeer succesvolle Buitenwesten tour, waarin Opgezwolle samen met artiesten als Typhoon, Jawat!, Kubus en Duvel heel Nederland aandeed.
Eigen Wereld: Een Tijdloos Meesterwerk
Op 23 januari 2006 kwam Eigen Wereld uit, het album dat de geschiedenisboeken in zou gaan als het beste en meest geroemde werk van Opgezwolle, en tevens hun laatste studioalbum. De podcast-serie Eigen Wereld: De Rest Is Geschiedenis duikt diep in de weg die het album heeft afgelegd, van de eerste opnamesessies tot de iconische status die het heeft verworven. Luisteraars kunnen genieten van de muzieknerd-praat van producer Delic, die details onthult over de creatieve processen en de evolutie van de tracks.
Het album zit vol met "producertrucjes", zoals te horen is in de oerversies van nummers als Hoedenplank, waar een compleet andere beat te horen is dan de uiteindelijke versie. Delic stond bekend om zijn eindeloze tweaking, wat resulteerde in steeds nieuwe versies van de tracks. Het verhaal achter de totstandkoming van de drums van Hoedenplank, met "distortion 2.0!", is een voorbeeld van het intense creatieve proces.
De Spanningen Binnen de Groep en het Einde
Het creatieve proces verliep echter niet altijd soepel. Rico's drugsgebruik wierp regelmatig roet in het eten, wat leidde tot verstoringen in de opnameplanning. De oudste van de twee mc's worstelde hevig met een verslaving en belandde uiteindelijk van de straat in de kliniek. Delic en Sticks gebruikten de geplande groepsessies om door te werken, wat resulteerde in het album Fakkelteit. Tussen de release van Eigen Wereld en Fakkelteit beleefde Opgezwolle een periode van grote successen. Journalisten bestempelden Eigen Wereld tot klassieker en het album bereikte hoge posities in de Album Top 100. Festivals als Lowlands, Pinkpop en Dour werden platgespeeld.
Echter, vlak voor een belangrijke show, gaf Delic aan te willen stoppen. Hij wilde de wereld zien en andere kunstvormen verkennen, zonder zich volledig te realiseren wat hij en zijn kompanen al hadden opgebouwd. Dit besluit hing als een donkere wolk boven de groep, met shows die als werk begonnen te voelen en een onzekere toekomst. Terwijl Delic aan zijn wereldreis begon, werkten Rico en Sticks aan een nieuw project: Fakkelbrigade.
De redenen voor het stoppen van Opgezwolle op hun hoogtepunt zijn tot op de dag van vandaag niet volledig duidelijk. Op de website van de groep staat nog steeds het bericht "We stoppen voorlopig!!!". Vrijwel uit het niets kondigde Opgezwolle middenin een succesvolle tour aan ermee te gaan stoppen, terwijl eerdere berichten suggereerden dat Delic slechts een jaartje vrij wilde nemen. Het afscheid bleek definitief.
De Blijvende Impact en Nalatenschap
Ondanks het einde van de groep, blijft de impact van Opgezwolle voelbaar. Zelfs negen jaar na hun stop worden hun namen nog steeds gescandeerd door het publiek, zelfs als het concert niets met Opgezwolle te maken heeft. Sticks omschrijft het soms als het zijn van een jukebox, waarbij hij gevraagd wordt nummers als Hoedenplank te spelen. Hij ervaart dit meestal als een eer, wetende dat ze vijftien jaar lang gevolgd zijn door hun fans.
Ter viering van hun vijftienjarig jubileum brachten Rico & Sticks, die tegenwoordig samen optreden onder die naam, een "carrière-omvattende" boxset uit met al hun cd's: de #OpgezwolleTotNu CD Box. Opvallend is dat slechts drie van de vijftien cd's van Opgezwolle zelf zijn; de rest zijn samenwerkingsprojecten van Rico of Sticks met andere artiesten.
De trouwe schare fans van Opgezwolle viel ook andere rappers op. Rapper Winne noemde het zelfs een "sekte", omdat fans van Opgezwolle "voor het leven" waren. Hij beschreef hoe het publiek tijdens concerten volledig opging in de muziek, op dezelfde manier. In december 2023 traden Rico & Sticks op in Ziggo Dome met Typhoon, wat een mijlpaal was voor de Nederlandse hiphop, omdat het een van de eerste grote concerten was ter viering van de bloeiende scene.
Opgezwolle wordt gezien als een van de toonaangevende hiphop-acts in Nederland sinds 2001. Hoewel ze nooit echt voor het grote publiek doorbraken, hebben ze vele prijzen in de wacht gesleept en een onuitwisbare stempel op de scene gedrukt. De podcast-serie Eigen Wereld: De Rest Is Geschiedenis biedt een unieke kans om het verhaal achter deze belangrijke pilaar van de Nederlandse hiphop te ontrafelen, op een manier die tot nu toe ongekend was.
Opgezwolle - Eigen Wereld [Album]
tags: #npo #cultura #opgezwolle