Problemen met DVB-T Ontvangst: Oorzaken en Oplossingen

DVB staat voor Digital Video Broadcasting en is de internationale standaard voor het ontvangen van digitale televisie. In tegenstelling tot het oudere analoge systeem, dat gevoelig was voor ruis en beeldkwaliteitsproblemen, biedt digitale televisie aanzienlijk betere beeld- en geluidskwaliteit. Bovendien maakt het de doorgifte van extra informatie en versleuteling van signalen mogelijk. Voor gecodeerde digitale uitzendingen is een decoder vereist, iets wat bij analoge televisie niet het geval was.

DVB-T (Digital Video Broadcasting Terrestrial) is de variant die via grondstations wordt uitgezonden. Sinds 2006 maakt Nederland voor de Publieke Omroep uitsluitend gebruik van DVB-T. Een cruciale factor voor DVB-T ontvangst is de signaalsterkte. Hoewel DVB-T niet wordt beïnvloed door ruis zoals het analoge systeem, kan onvoldoende signaal, bijvoorbeeld door weersomstandigheden, leiden tot een zwart beeld. Dit is een kenmerk van digitale televisie: het signaal is er in optimale kwaliteit, of het is er helemaal niet. Vroeger kon men bij slechte ontvangst nog wel enigszins kijken door de "sneeuw" op het scherm, maar dit is met de digitale standaard verleden tijd.

Schema van DVB-T signaaloverdracht van zendmast naar televisie.

De Overgang naar DVB-T2

Nederland, net als andere Europese landen, stapt over op het DVB-T2 systeem. Hoewel KPN aanvankelijk van plan was om alle zenders per 2020 achter een decoder te plaatsen, heeft het Ministerie bepaald dat NPO 1, 2 en 3 tot uiterlijk 2030 vrij te ontvangen (FTA - Free To Air) moeten blijven. Voor de ontvangst van DVB-T(2) zijn naast de televisie zelf een antenne en een DVB-T(2) ontvanger nodig.

De plaatsing en richting van de antenne zijn, net als bij het oude analoge systeem, van belang. De antenne moet gericht zijn op de zendmast voor optimale ontvangst. Hoewel een exacte uitlijning niet altijd strikt noodzakelijk is, kan dit verklaren waarom de ontvangst aan de ene kant van een voertuig wel goed is en aan de andere kant niet.

Soorten Antennes en Polarisatie

Antennes zijn verkrijgbaar in twee types: actieve antennes met een ingebouwde versterker en niet-actieve antennes zonder versterker. De prijsklasse varieert van ongeveer €10,- tot €100,-. Sommige antennes, zoals de Rebox Funke DVBT2, kunnen zowel verticale als horizontale polarisatie ondersteunen. Verticale polarisatie is gangbaar in Nederland en maakt compact gebruik van signalen uit 360 graden, wat ideaal is voor mobiele of maritieme ontvangst. Horizontale polarisatie is minder gevoelig voor storingen, aangezien stoorsignalen doorgaans verticaal gepolariseerd zijn, en heeft minder last van verticale obstakels zoals bomen.

Vergelijking van verticale en horizontale antennepolarisatie.

Televisies en Ontvangers met Ingebouwde DVB-T2 Functionaliteit

Veel moderne televisies beschikken over een ingebouwde DVB-T2 ontvanger en een CI (Common Interface)-slot. Dit slot maakt het mogelijk om, met een abonnement, toegang te krijgen tot commerciële zenders. Voor de ontvangst van de publieke zenders (NPO 1, 2, 3) is een abonnement doorgaans niet nodig. Als uw televisie geen ingebouwde DVB-T2 ontvanger heeft, is een losse ontvanger een optie. Sommige modellen, zoals die van König, zijn zeer compact en passen zelfs in de scart-ingang van de televisie.

In Nederland zijn de meeste commerciële zenders achter een decoder geplaatst, wat een abonnement van KPN (Digitenne) vereist. Dit is een uitzondering in Europa, waar nationale zenders doorgaans vrij worden uitgezonden. Uitzonderingen hierop zijn Kazachstan, Monaco, Montenegro en Slowakije. De meeste Europese landen zenden hun nationale programma's FTA uit, vaak in de originele taal, wat een voordeel kan zijn ten opzichte van nagesynchroniseerde uitzendingen.

Het is belangrijk op te merken dat bij de overgang naar DVB-T2 KPN uitsluitend decoders met een geïntegreerde smartcard aanbiedt, waardoor oudere insteekkaarten niet meer bruikbaar zijn. KPN verklaart dit door aan te geven dat de software van veel huidige televisies niet compatibel is met DVB-T2 met HEVC-compressie. In Duitsland daarentegen werken televisies met ingebouwde DVB-T2 ontvangers zonder aparte insteekkaart, omdat de signalen daar niet gecodeerd zijn.

Illustratie van een CI-slot met een smartcard.

Veelvoorkomende Problemen en Oplossingen bij DVB-T(2) Ontvangst

Ondervindt u problemen met de ontvangst van DVB-T2 signalen, dan zijn er verschillende factoren die hieraan ten grondslag kunnen liggen:

  • Richtinggevoeligheid: De HD-variant (DVB-T2) is richtingsgevoelig. Het verdraaien van de antenne kan soms al helpen.
  • Stoorzenders:
    • LC-afstemkringen: Elk LC-afstemkring in de nabijheid van de antenne kan het signaal verstoren. Plaats radio's of andere apparatuur met afstemkringen verder weg van de antenne.
    • LED-lampjes: Sommige LED-lampjes, met name die met een ingebouwde multi-voltage voeding, kunnen het DVB-T2 signaal verstoren.
    • LTE-straling: Storing kan worden veroorzaakt door LTE-basisstations en eindapparaten (zoals USB-internetsticks of mobiele telefoons). LTE-eindapparaten zijn vaak problematischer door hun nabijheid tot de DVB-T ontvanger.
  • Signaalsterkte: Bij DVB-T2 wordt meer informatie in het signaal geperst, waardoor de minimale signaalsterkte iets hoger moet zijn dan bij DVB-T. Als u verder van een zender afstaat, kan het signaal onvoldoende zijn voor DVB-T2, terwijl het voor DVB-T wel voldeed. Een antenne met een hogere versterking (zoals een "harkje" of Yagi-antenne) kan dan uitkomst bieden.
  • Compatibiliteit: Uw televisie of losse settopbox moet geschikt zijn om het DVB-T2 signaal te decoderen. Dit omvat de ondersteuning van HEVC-compressie (H.265). Oudere televisies met alleen DVB-T ondersteuning zijn mogelijk niet compatibel.

Mogelijke oplossingen voor LTE-storing:

  • Plaats het LTE-eindapparaat zo ver mogelijk van de tv-ontvanger of verplaats de antenne, idealiter naar een andere kamer.
  • Plaats het LTE-eindapparaat in de buurt van een raam.
  • Overweeg het gebruik van een LTE-filter tussen de DVB-T antenne en de tv. Dit filter blokkeert het LTE-signaal, maar kan in sommige gevallen ook het signaal van de hoogste DVB-T zenders dempen.
  • Vervang geleidelijk de gebruikte onderdelen die gevoelig zijn voor LTE-signalen.

4G LTE- en 5G-interferentie op tv via de etherantenne - Los het op met een filter.

Specifieke Configuratie en Apparatuur

Voor de ontvangst van de gratis NPO 1, 2, 3 en regionale zenders, evenals enkele radiozenders, kan een DVB-T2 ontvanger zoals de Rebox RE-2400DVBT2 volstaan. Deze ontvangers bieden vaak een handmatige scanfunctie met signaal- en kwaliteitsindicatoren. Sommige ontvangers, waaronder de Rebox RE-2400DVBT2 en KPN Digitenne ontvangers, kunnen ook 5V voeding leveren aan actieve antennes. Bij mobiel gebruik, zoals in caravans of campers, kan een "attenuator" nuttig zijn om het signaal te stabiliseren.

Als u naast de gratis zenders ook de commerciële zenders wilt ontvangen, is een KPN Digitenne ontvanger met een abonnement noodzakelijk. Vroeger was dit gekoppeld aan een insteek smartcard, maar nu zijn dit vaak geïntegreerde systemen. Voor recreatief gebruik kiezen veel mensen voor de gratis NPO zenders. De gebruiksvriendelijkheid van ontvangers zoals de RE-2400DVBT2, met duidelijke percentagebalken voor signaalsterkte en kwaliteit, wordt gewaardeerd.

Het is essentieel om te controleren of uw televisie of losse ontvanger de HEVC-compressie (H.265) ondersteunt, aangezien dit de standaard is voor DVB-T2 uitzendingen in HD-kwaliteit. Een televisie van ongeveer 2,5 tot 3 jaar oud beschikt mogelijk nog niet over een ingebouwde DVB-T2 ontvanger en vereist een losse unit. Alternatieven zoals Chromecast kunnen ook een oplossing bieden indien er een stabiele Wi-Fi verbinding beschikbaar is.

De antennes voor DVB-T en DVB-T2 zijn over het algemeen identiek. De verschillen zitten in de elektronica erachter en de benodigde decoderingsstandaarden. Een losse DVB-T2 decoder kan al beschikbaar zijn vanaf ongeveer €30,- en zet het signaal om naar HDMI of SCART.

Verschillende soorten DVB-T2 ontvangers en antennes.

tags: #ontvangst #dvbt #lukt #niet