De kunstwereld is voortdurend in beweging, met nieuwe trends, technieken en kunstenaars die de grenzen van creativiteit verleggen. Van de invloed van industriële revoluties op impressionistische meesters tot de opkomst van lichtkunst en de discussie over de waarde van kunst, dit artikel duikt diep in de hedendaagse kunstpraktijk.
Open Source Musea en Toegankelijkheid van Kunst
Musea zoals het Rijksmuseum lopen voorop door afbeeldingen van hun collecties vrij te geven, wat nieuwe mogelijkheden schept. Dit stelt bijvoorbeeld Mathijs Bouman in staat om tijdens lezingen schilderijen van oude meesters te gebruiken. De vraag of dit de interesse in de fysieke kunstwerken vermindert, blijft echter een punt van discussie, zoals ook aan de orde kwam bij een interview met de directeur van het Rijksmuseum, Wim Pijbes.
De Invloed van Industriële Ontwikkelingen op Impressionistische Kunst
Wetenschappers hebben bijna honderd schilderijen van impressionistische schilders zoals Claude Monet en Joseph Mallord William Turner (1775-1851) onderzocht. Hun bevindingen, gepubliceerd in The Washington Post, suggereren dat de toenemende luchtvervuiling door de industriële revolutie in de 18e en 19e eeuw zichtbaar was in hun werk. Hoofdonderzoeker Anna Lea Albright verklaart dat impressionistische schilders zeer gevoelig waren voor lichtveranderingen, waardoor ze zowel natuurlijke als door de mens veroorzaakte veranderingen opmerkten.
De veranderingen in Londen en Parijs, waar de schilders woonden, waren ongekend. Kolengestookte fabrieken veroorzaakten ernstige luchtvervuiling, met name door zwaveldioxide. Een wiskundig model onthulde dat de waas op schilderijen geen toeval was, maar duidelijker werd naarmate de industriële revolutie vorderde. Tussen 1814 en 1844, toen de hoeveelheid zwaveldioxide verdubbelde, was dit duidelijk zichtbaar op twee schilderijen van Turner.
Ondanks dat de impressionistische kunststijl vaak wordt gezien als het tegenovergestelde van realisme, bieden deze schilderijen juist een realistisch beeld van die eeuw. Albright ziet hierin een parallel met de huidige tijd.
Amsterdam Light Festival: Grensverleggende Lichtkunst
Ai Weiwei stelt met zijn lichtlijn grenzen ter discussie: wie bepaalt en beheerst grenzen, wie mag ze overschrijden en wie wordt geweigerd? Zijn inspiratie komt van de 'eroev', een door orthodoxe joden zelf ingestelde grens binnen een stad, waarbinnen tijdens de sjabbat objecten buiten het huis vervoerd mogen worden.
De zesde editie van het Amsterdam Light Festival, van 30 november tot en met 21 januari 2018, presenteert vijfendertig kunstwerken en installaties van internationale kunstenaars, designers en architecten. Veel van deze werken worden speciaal voor het festival gecreëerd. Naast de gebruikelijke vaarroute is er dit jaar voor het eerst geen wandelroute. Van 14 december tot en met 7 januari worden echter lichtkunstwerken tentoongesteld op het Marineterrein, op loopafstand van Amsterdam Centraal.
✨ AMSTERDAM LIGHT FESTIVAL 2025-2026 | 14th EDTION : LEGACY
Hedendaagse Kunstpraktijk: Diversiteit en Individualisme
De kunstenaarspraktijk van de afgelopen jaren kan als individualistisch worden gekenmerkt, met een afname van groepen als Dada en Nul/Zero. Visies en media vloeien in elkaar over, en er wordt geëxperimenteerd met verschillende stromingen uit de geschiedenis.
Populaire Stromingen en de Rol van Verzamelaars
Er is geen specifieke populaire stroming bij verzamelaars; de vraag richt zich op smaak en visie. Verzamelaars kunnen zich specialiseren in portretfotografie, realisme of minimalisme, wat aantoont dat er binnen de kunst voor ieder wat wils is.
Het label 'hot' bij kunstenaars is vaak gekoppeld aan vertegenwoordiging door een specifieke galerie, zowel nationaal als internationaal. Galeries als Annet Geelink, Fons Welters, Tegenboschvanvreden, Juliette Jongma en galerie Grimm spelen een belangrijke rol op internationale kunstbeurzen zoals de Armory Show in New York, de Frieze Art Fair in Londen en Art Basel.
De waardering voor kunst is subjectief. Sommige verzamelaars kopen werk op basis van de staat van dienst van een kunstenaar, zoals het winnen van de Turnerprijs of exposities in gerenommeerde instellingen. Anderen ontwikkelen een eigen smaak en durven te investeren in nog onbekende kunstenaars. Schilderkunst blijft over het algemeen de meest gewilde kunstvorm, met momenteel aandacht voor kunstenaars als Rezi van Lankveld en Esther Tielemans.
De Kunstenaar en zijn Werk
Werk en kunstenaar zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, hoewel een sterk kunstwerk op zichzelf kan staan. Uitzonderingen zijn performancekunstenaars zoals Marina Abramovich of kunstenaars als Jeff Koons, wiens werk kan worden ingedeeld als postmodern of kitsch, wat de invloed van smaak illustreert.
Kunstenaars zoals de auteur van dit artikel zoeken in hun collages en beelden naar de essentie, waarbij het stellen van vragen belangrijker is dan het wachten op antwoorden. Dit creëert een stilte, een niet-eenzame leegte. Het werk refereert aan stromingen als modernisme en minimalisme, wat een hedendaagse koppeling met belangrijke kunsthistorische periodes mogelijk maakt. De gebruikte visuele taal is herkenbaar maar actueel.
Stroming versus Hype en de Toekomst van Kunst
Het benoemen van verschillende werken die zich tot elkaar verhouden, creëert een kader om trends en visies te duiden en de kunstgeschiedenis inzichtelijk te maken. De auteur uit echter kritiek op de overvloed aan nieuwe stromingen in de 21e eeuw, die hij als oppervlakkig beschouwt. Hij pleit ervoor om kunstwerken de tijd te geven om zich te bewijzen, aangezien een stroming meer is dan een eendagsvlieg.
De huidige trend in de hedendaagse kunst is intermediaal werk en het bevragen van de kunstwereld zelf. Er wordt veel gebruik gemaakt van niet-traditionele materialen, zoals te zien is bij kunstenaars als Folkert de Jong, Magali Reus, Eva Rothchild, Nicole Wermers en Jennifer Tee. Hoewel er herkenning en gelijkenis is in de beeldende kunst, is er geen sprake van herhaling.
Het aanbrengen van structuur op trends wordt ontmoedigd, omdat dit de kunst te snel in een hokje plaatst en de spontaniteit wegneemt.
De Verrijkende Kracht van Moderne Kunst
Moderne kunst verrijkt ons leven door nieuwe inzichten te bieden en te spelen met emoties. Het is vergelijkbaar met het leren van een nieuwe taal of het ontdekken van een nieuw gerecht. Openstaan voor het nieuwe maakt de ervaring tot een feest.
Dieuwke Spaans (1973), docente aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en kunstenaar verbonden aan galerie Tegenboschvanvreden te Amsterdam, draagt bij aan deze discussie met haar visie op de hedendaagse kunstpraktijk.
tags: #rtl #nieuw #kunst #licht #kunstenaar