Petrolheads en -headinnen, jullie aandacht wordt gevraagd voor een bijzondere zoektocht: de meest epische vierwielers met een TV-carrière. Dit zijn de echte sterren uit bekende TV-series, en we zijn op zoek naar de 50 meest gedenkwaardige automodellen. Jullie hulp is daarbij essentieel. Net als bij onze eerdere Top 50 met Gedenkwaardige Filmauto's, is het nu de beurt aan de grootste automotive iconen uit de televisiewereld. Hierbij is vrijwel elk type serie toelaatbaar.
Denk aan de Knight Industries Two Thousand (KITT) uit Knight Rider, de klassieke Lincoln uit Entourage, de PT Cruiser van M. Scott uit The Office, de General Lee uit die serie waarin de auto constant in de lucht lijkt te hangen, of het beroemdste busje ter wereld uit The A-Team. Alle suggesties zijn welkom!
De taak is aan jullie: vul de reacties met suggesties. De Internet Movie Cars Database kan hierbij van dienst zijn. Vul simpelweg een TV-serie in en je ziet direct welke auto's erin voorkomen. Jullie hebben tot aanstaande zondag de tijd. Succes!
Top Gear: Meer dan een Autoprogramma
Na een overweldigende hoeveelheid reacties, verdient het programma Top Gear speciale aandacht. Dit BBC-televisieprogramma over auto's was wereldwijd een fenomeen. De kijkdrempel lag laag dankzij het beperkte gebruik van vaktermen en veel humor, wat resulteerde in hoge kijkcijfers in vergelijking met andere autoprogramma's. Het programma werd door de BBC in 170 landen verkocht en trok 350 miljoen kijkers.
In Nederland werd Top Gear uitgezonden op Veronica en Spike, terwijl het in België van 2008 tot 2014 op Canvas te zien was, met seizoen 21 als laatste seizoen aldaar. De oorsprong van het programma ligt in 1977 op de Engelse televisie, met presentatoren als Noel Edmonds, William Woollard, Peter Burgess en Chris Goffey. Aanvankelijk focuste Top Gear op de beoordeling van nieuwe auto's en aandacht voor veiligheid.
Evolutie en Controverses
In de jaren '90 kreeg het programma een meer humoristische en controversiële inslag, mede door de inbreng van Jeremy Clarkson. Critici beschuldigden Top Gear van het verheerlijken van slecht rijgedrag en het overdreven afkraken van auto's. Een berucht voorbeeld is Clarksons uitspraak over de Vauxhall Vectra: "Ik weet dat het een vervanging is van de Cavalier. Maar ik zeg je, het is gewoon een doos op wielen". Deze uitspraken zouden een impact hebben gehad op de verkoopcijfers van de Vectra.
Na het vertrek van Clarkson in 1999 daalden de kijkcijfers in Groot-Brittannië drastisch. Het seizoen van 2001 werd daarom niet door de BBC uitgezonden. In 2002 kocht Channel Five de formule op. Andy Wilman en Jeremy Clarkson ontwikkelden een nieuwe formule, met de introductie van Richard Hammond en Jason Dawe, die later werd vervangen door James May. De vernieuwde formule omvatte een langere uitzendduur en nieuwe rubrieken zoals 'Star in a Reasonably-Priced Car', de 'Cool Wall', 'Car News' en 'Power Laps'.
Hervattingen en Nieuwe Presentatoren
In september 2006 hing het voortbestaan van het programma aan een zijden draadje na een ernstig auto-ongeluk van presentator Richard Hammond. Gelukkig herstelde hij volledig en konden de opnamen worden hervat. Het tweeëntwintigste seizoen begon met een special opgenomen in Patagonië. Op 10 maart 2015 werd Jeremy Clarkson geschorst door de BBC na een incident met een producer, wat de toekomst van Top Gear onzeker maakte. Clarkson ging hierna verder met een nieuwe autoshow, The Grand Tour, samen met Richard Hammond en James May.
Vanaf 2015 kende Top Gear diverse nieuwe presentatoren, waaronder Chris Evans, Matt LeBlanc, Andrew Flintoff en Paddy McGuinness. Ondanks nieuwe pogingen wist het programma na het vertrek van de originele presentatoren nooit meer de oude kijkcijfers te evenaren. Op 21 november 2023 kondigde de BBC aan de show "voor langere termijn" te schrappen vanwege een zwaar ongeval waarbij co-presentator Andrew Flintoff betrokken was. Dit incident leidde tot een schikking van ruim 11 miljoen pond met de BBC wegens nalatigheid.
De Top Gear Testbaan en Rubrieken
Het programma werd opgenomen op het voormalige militaire vliegveld Dunsfold Park Aerodrome in Surrey, waar ook het beroemde Top Gear-testcircuit gevestigd was. Dit circuit, waarvan één bocht door Lotus werd ontwikkeld, diende voornamelijk voor het testen van supercars. De studio was oorspronkelijk gevestigd in een hangar, die voor het achtste seizoen volledig werd herbouwd.
De rubriek Power Lap was een cruciaal onderdeel waarbij de Stig met een auto zo snel mogelijk over het testcircuit reed om de prestaties te meten. Om op het Powerboard te komen, moest een auto voldoen aan de eisen voor openbare wegen, zoals het kunnen passeren van een verkeersdrempel. Voertuigen zoals de Renault F1 2004 en de Ferrari FXX werden hier getest, hoewel hun resultaten soms van de lijst werden gehaald vanwege specifieke omstandigheden.
Een andere populaire rubriek was 'Star in a Reasonably-Priced Car', waarbij bekende personen een interview gaven en een rit maakten in een betaalbare auto over het circuit. Door de seizoenen heen werden verschillende auto's gebruikt voor deze rubriek, waaronder de Suzuki Liana, Chevrolet Lacetti, Kia cee'd en Vauxhall Astra. Vanaf seizoen 23 introduceerde Chris Evans het onderdeel 'Star in a Rally-Cross Car', waarbij gasten in een Rally Cross Mini Cooper reden.
Daarnaast waren er diverse races te zien waarin een van de presentatoren in een auto het opnam tegen andere vervoersmiddelen, vaak beginnend in Guildford. Ook de uitdagingen die de presentatoren voorgeschoteld kregen, zorgden voor memorabele momenten:
- Cabriolet MPV: De presentatoren bouwden een MPV met een open dak, waarbij het dak van een Renault Espace werd verwijderd en vervangen door een zelfgemaakt canvas exemplaar.
- Bouw een auto: Op Knockhill Racing Circuit moesten zij een Caterham Seven in elkaar zetten, sneller dan de tijd die de Stig nodig had om van de showroom in Londen naar Schotland te rijden.
- Autointerieurontwerp: Clarkson ontwierp een uniek interieur voor een oude Mercedes-Benz S-Klasse, omgedoopt tot "Anne Hathaway's Cottage", compleet met houtkachel en keukenstoelen.
- Amfibische voertuigen: De presentatoren bouwden elk een amfibisch voertuig. May transformeerde een Triumph Herald tot zeilboot, Hammond verbouwde een Volkswagen-camper tot narrowboat, en Clarkson monteerde een buitenboordmotor aan een Toyota Hilux.
- Presenteer een radioshow: Het trio presenteerde een radioprogramma, wat leidde tot klachten, met name vanwege Clarksons onorthodoxe file-systeem.
- Reliant Space Shuttle: Hammond en May ontwierpen, bouwden en lanceerden een herbruikbare raket gebaseerd op de Reliant Robin.
- Limousines: De presentatoren maakten van normale tweedehands auto's limousines om beroemdheden naar de Brit Awards te vervoeren.
- Wegwerkzaamheden: Het team versnelde de herasfaltering van een weg, waarbij ze werkzaamheden die een week zouden duren, binnen 24 uur voltooiden.
- Kweek je eigen benzine: De presentatoren probeerden hun eigen brandstof te produceren door koolzaad te verbouwen met tractoren.
- Amfibische voertuigen deel 2: Een verbeterde poging om amfibische voertuigen te bouwen en Het Kanaal over te steken.
- Top Gear Olympische Winterspelen: Een poging om een Mini Cooper van een skischans in Lillehammer te laten springen met behulp van raketten.
- Sneller dan een Evo: De opdracht om een Renault Avantime net zo snel te maken als een Mitsubishi Lancer Evolution, voor de helft van de prijs.
Speed and Power! | Top Gear Africa Special | BBC
Speciale Afleveringen en Prijzen
Top Gear stond ook bekend om zijn specials, die vaak uit uitgebreide reizen door het buitenland bestonden. Hierbij moesten de presentatoren voor een vastgesteld budget een tweedehands auto kopen en een bepaalde afstand afleggen, terwijl ze onderweg diverse proeven moesten uitvoeren. Een voorbeeld hiervan is de reis van de grens van Zimbabwe naar de grens van Namibië.
Het programma ontving diverse prestigieuze prijzen en nominaties. In november 2005 won Top Gear een internationale Emmy in de categorie Non-Scripted Entertainment. Van 2004 tot en met 2006 werd het programma genomineerd voor de British Academy Television Awards in de categorie Best Feature. Presentator Jeremy Clarkson was in 2006 genomineerd voor Best Entertainment Performance. Zowel in 2009 als in 2010 kreeg Top Gear een medaille op Humo's Pop Poll Deluxe in de categorie Beste tv-programma internationaal.
Kritiek en Incidenten
Desondanks kreeg Top Gear ook te maken met kritiek. In 2004 ramde Clarkson met een Toyota Hilux een dertig jaar oude boom, wat leidde tot verwarring bij de eigenaar. Tijdens een special in Amerika reed Clarkson met een dode koe op het dak van zijn auto, wat protesten van dierenrechtenorganisaties veroorzaakte. Het auto-ongeluk van Richard Hammond in 2006, waarbij hij meerdere malen over de kop sloeg tijdens een poging om het snelheidsrecord voor auto's met straalmotor te breken, resulteerde in een herstelperiode van drie maanden. Het ongeluk werd later in de eerste uitzending vertoond.
Een ander incident betrof een rechtszaak aangespannen door Tesla in 2011. In een uitzending uit 2008 leverde Clarkson veel kritiek op de Tesla Roadster, waarbij gesuggereerd werd dat de auto zonder stroom was komen te staan. Tesla beweerde dat de lading van de accu's niet onder de 20% was geweest en dat de lege accu's een leugen waren. De rechter stelde Top Gear echter in het gelijk, mede vanwege het grote verschil tussen de rijomstandigheden op het circuit en de openbare weg.
De Patagonië-special in 2014 zorgde voor opschudding toen Clarkson reed in een Porsche 928 met het nummerbord 'H982FKL', wat door sommigen werd gezien als een verwijzing naar de Falklandoorlog. Dit leidde tot woede onder Argentijnen en oorlogsveteranen, die het konvooi bekogelden met stenen.
In 2011 werd gesuggereerd dat de test van elektrische auto's, waaronder de Nissan Leaf, in scène was gezet, omdat de presentatoren concludeerden dat deze auto's niet de toekomst waren vanwege de snel lege batterij. Op 14 augustus 2007 brak er brand uit in een schuur die de BBC deels huurde voor Top Gear, waarbij oud meubilair, televisies en de coolwall verloren gingen.
Andere Televisieprogramma's over Auto's
Naast Top Gear zijn er tal van andere Engelstalige en Nederlandstalige autoprogramma's te zien, variërend in stijl van objectief tot gesponsord, en van grappig tot serieus. Discovery is een belangrijke sponsor met een breed aanbod aan autoprogramma's.
- Wheeler Dealers: Een Brits programma waarin oude, herstelbare auto's worden opgekocht, opgeknapt en met winst verkocht. Het programma begon in 2003 en werd vanaf seizoen 12 opgenomen in Californië. Edd China was de monteur van seizoen 1 tot 13, opgevolgd door Ant Anstead.
- Overhaulin': In dit programma pimpt designer Chip Foose met zijn team een auto van iemand die het verdient maar dit niet weet.
- Strip 'n Rip: Steve Darnell en zijn team van Welderup-garage in Las Vegas toveren oude auto's om tot ware kunstwerken op wielen.
- G.A.S. Goblin Works Garage: Met Jimmy de Ville, Ant Partridge en Helen Stanley.
- 5th Gear: Een concurrent van Top Gear.
- Megafactories: Op National Geographic wordt een kijkje genomen in de fabriek bij het bouwen van supercars.
- Car SOS: Tim en Fuzz restaureren oude auto's van eigenaren die het verdienen maar het zelf niet kunnen.
- RTL Autowereld: Een gesponsord autoprogramma met Allard Kalff op RTL4 & 7.
- RTL Autovisie: Met BN'ers, reportages en een publieksquiz, gepresenteerd door Rob Kamphues en Werner Budding.
- Stop! Jay Leno's Garage: Een documentaireserie waarin Jay Leno zijn passie voor bijzondere auto's deelt.
- Wegmisbruikers: Op SBS6 (herh. op Veronica) worden weggebruikers gefilmd en aangehouden.
- Chop Shop London Garage: Een Amerikaanse documentaire serie van Discovery, waarin Bernie en Leepu samenwerken in een garage in de Bengaalse gemeenschap van Brick Lane om auto's te transformeren.
