HDMI-kabels: Verschillen tussen versies en hoe u de juiste kiest

Vroeger zorgden aansluitingen vaak voor kwaliteitsverlies van zowel audio als beeld, voornamelijk veroorzaakt door de gebruikte kabels. Met de komst van HDMI (High Definition Multimedia Interface) is dat verleden tijd. Een HDMI-kabel kan een digitaal signaal doorvoeren zonder kwaliteitsverlies, waardoor u elke dag opnieuw kunt genieten van het beste beeld en geluid.

De eerste HDMI-kabel was in 2003 verkrijgbaar, en sindsdien zijn er verschillende versies uitgebracht. Tegenwoordig worden op de nieuwste producten voornamelijk de versies HDMI 1.4, HDMI 2.0 en HDMI 2.1 gebruikt.

Grafische weergave van de evolutie van HDMI-versies met belangrijkste kenmerken

De verschillende HDMI-versies

HDMI is een interface voor digitale datatransmissie van audio- en videosignalen tussen elektronische apparaten. Sinds de eerste generatie, HDMI 1.0 uit 2002, heeft de technologie een grote transformatie ondergaan. Terwijl Blu-Ray of HD twintig jaar geleden nog onbekende termen waren, zijn we nu aanbeland bij UHD 8K met een transmissiesnelheid tot 48 Gbit/s. De verschillende versies verschillen in diverse specificaties, waarvan de belangrijkste beeldformaat, datasnelheid en verversingssnelheid zijn.

Beeldformaat, datasnelheid en verversingssnelheid

  • Beeldformaat beschrijft de maximale schermresolutie. Het aloude VGA-formaat (640 x 480p) is al lang vervangen door HD (1280 x 720p) of Full HD (1920 x 1080p). Tegenwoordig is 4K (Ultra HD) de standaard, en 8K wordt steeds gangbaarder.
  • Datasnelheid (bandbreedte) bepaalt hoeveel data er per seconde kan worden overgedragen. Hogere datasnelheden zijn nodig voor hogere resoluties en hogere verversingssnelheden.
  • Verversingssnelheid (uitgedrukt in Hz) staat voor het aantal beelden dat per seconde wordt weergegeven. Hoe hoger deze snelheid, hoe vloeiender de getoonde beelden, waardoor de waargenomen beeldkwaliteit toeneemt. Dankzij technieken zoals interframe-berekening (Frame Interpolation of MEMC) zien zelfs bioscoopfilms die doorgaans met 24 Hz worden opgenomen er veel vloeiender uit.
Infographic die de relatie tussen resolutie, verversingssnelheid en datasnelheid in HDMI-versies illustreert

Belangrijke functies en specificaties per versie

De veelheid aan versies met verschillende specificaties leidde aanvankelijk tot verwarring bij consumenten. Tegenwoordig is het verbod op versienummers echter weer opgeheven, en een specifiek versienummer geeft de mogelijkheden van de kabel nauwkeurig aan.

Netwerk en Ethernet-ondersteuning

Sommige HDMI-versies bieden Ethernet-ondersteuning. Dit betekent dat de kabel ook internetverkeer kan doorgeven, waardoor aangesloten apparaten zoals spelconsoles of Blu-ray-spelers een internetverbinding kunnen delen met de tv.

Audio Return Channel (ARC) en eARC

De Audio Return Channel (ARC), geïntroduceerd vanaf versie 1.4, maakt de voorheen vereiste extra audiokabels overbodig. ARC maakt het mogelijk om audiosignalen in beide richtingen van de verbinding over te brengen. Als u bijvoorbeeld een console op de tv hebt aangesloten en het geluid via een home cinema systeem wilt laten lopen, hoeft u de console niet rechtstreeks op het systeem aan te sluiten; de tv stuurt het geluid via de HDMI-kabel terug naar de soundbar of receiver.

Vanaf versie 2.1 ondersteunen de kabels ook de geavanceerdere audiostandaard eARC (Enhanced Audio Return Channel). Met eARC wordt het geluid van de televisie overgebracht zonder kwaliteitsverlies, wat zorgt voor een optimale film-, serie- of muziekervaring. eARC ondersteunt ook formaten zoals Dolby Atmos, waardoor u geniet van een meeslepende luisterervaring waarbij geluid via het plafond wordt weerkaatst, wat het gevoel geeft midden in de actie te zitten.

HDMI CEC

HDMI-CEC (Consumer Electronics Control) is een protocol waarmee apparaten die compatibel zijn met dit protocol met elkaar kunnen communiceren. Hierdoor kunt u bijvoorbeeld met één afstandsbediening meerdere apparaten bedienen.

Ondersteuning voor hoge resoluties en verversingssnelheden

Innovatieve technieken zoals 2K, 4K en 3D-tv vereisen meer bandbreedte. HDMI 2.1 is de nieuwste versie en biedt ondersteuning aan hogere resoluties en hogere refresh rates. Deze versie werd aangekondigd op 4 januari 2017 en is sinds 28 november 2017 beschikbaar. Het biedt ondersteuning aan de weergave van een hogere resolutie en hogere refresh rates. HDMI 2.1 ondersteunt 4K-video met hoge frame rates en verbeteringen wat betreft HDMI-CEC en lip-synch.

Tabel met een vergelijking van de belangrijkste specificaties van HDMI 2.0b en HDMI 2.1

Overzicht van de belangrijkste verschillen

Het verschil tussen een HDMI 2.0b en een HDMI 2.1 kabel zit voornamelijk in de ondersteunde resolutie en verversingssnelheid:

  • HDMI 2.0b ondersteunt een 4K resolutie met een verversingssnelheid van 50 of 60 Hertz.
  • HDMI 2.1 ondersteunt hogere resoluties zoals 8K met 50 Hertz, of 4K met 100 Hertz, wat zorgt voor vloeiendere beelden in hoge kwaliteit. Om te gamen op moderne consoles zoals de Playstation 5 of Xbox Series X in 4K met 100 Hertz, is een HDMI 2.1 kabel noodzakelijk. Voor pc-gaming met een geschikte monitor kan een HDMI 2.1 kabel zelfs een verversingssnelheid van 120 tot 144 Hertz ondersteunen.

Hieronder een overzicht van de verschillen tussen de versies 2.0b en 2.1:

Functionaliteit HDMI 2.0b HDMI 2.1
Ethernet ondersteuning Ja Ja
Full HD ondersteuning Ja Ja
HLG ondersteuning Ja Ja
HDR10 ondersteuning Ja Ja
HDR10+ ondersteuning Nee Ja
Dolby Vision ondersteuning Nee Ja
4K met 50/60 hertz Ja Ja
4K met 100/120 hertz Nee Ja
8K met 50/60 hertz Nee Ja
ARC ondersteuning Ja Ja
eARC ondersteuning Nee Ja
Variabele verversingssnelheid (VRR) op monitor Nee Ja
120 - 144 hertz op gaming monitor Nee Ja

De juiste HDMI-kabel kiezen

Het kiezen van de juiste HDMI-kabel kan soms lastig zijn. Door rekening te houden met de volgende factoren, kunt u de beste keuze maken.

Welke versie heeft u nodig?

Voor dagelijks gebruik, zoals het streamen van video's of werken op een laptop, is HDMI 2.0 meestal voldoende. Als u echter gebruikmaakt van hogere resoluties, zoals 4K met 120Hz of zelfs 8K, of als u een fanatieke gamer bent die de optimale beeld- en geluidservaring wil beleven, dan is een HDMI 2.1 kabel de betere keuze.

Lengte van de HDMI-kabel

Houd bij het kiezen van een HDMI-kabel rekening met de afstand die de kabel moet overbruggen. Er zijn HDMI-kabels verkrijgbaar in verschillende lengtes, zoals 1, 3, 5 en 10 meter. Voor korte afstanden, zoals het verbinden van uw laptop met uw tv of monitor, werkt een standaard HDMI-kabel tot ongeveer 5 meter prima zonder kwaliteitsverlies. Voor langere afstanden is het aan te raden om gebruik te maken van actieve HDMI-kabels of signaalversterkers. Deze kabels zijn ontworpen om het signaal te versterken, waardoor de beeld- en geluidskwaliteit behouden blijft, zelfs bij afstanden van 10 meter of meer. Houd er ook rekening mee dat een te lange kabel mogelijk in het zicht hangt of ligt.

HDMI garandeert een storingsvrije overdracht tot een lengte van vijf meter. Als er toch aanzienlijke beeldstoring is, moet u de afscherming van uw kabel controleren. Hoogwaardige AOC-kabels (Active Optical Cable) kunnen data via glasvezel over langere afstanden zonder verlies verzenden.

Illustratie die het verschil in kabelmanagement toont bij een standaard en een haakse HDMI-connector dicht bij de muur

Ruimte en aansluitingen

Staat uw tv, blu-ray speler, soundbar of game console dicht tegen de muur aan? Dan kan het door gebrek aan ruimte soms lastig zijn om de HDMI-kabel goed aan te sluiten. De oplossing hiervoor kan een HDMI-kabel met een haakse adapter zijn, waardoor de kabel in een hoek van 90 graden loopt en om een hoekje kan.

Controleer bij het kopen van een nieuwe televisie of deze genoeg HDMI-aansluitingen heeft voor al uw (toekomstige) apparatuur. Als u te weinig aansluitingen heeft, kunt u een HDMI-schakelaar gebruiken. Op de HDMI-ingangen van deze schakelaar sluit u verschillende apparaten aan, en met een drukknop kiest u welk apparaat wordt doorgeschakeld naar bijvoorbeeld uw tv.

Ondersteuning van ARC of eARC

Als u uw soundbar wilt aansluiten op uw televisie, is het noodzakelijk dat uw televisie over een ARC-ingang beschikt. Alle HDMI-kabels vanaf versie 1.4 ondersteunen ARC. Voor een optimale geluidservaring, met name met formaten als Dolby Atmos, is eARC (ondersteund door HDMI 2.1) aan te raden.

Kwaliteitsverschillen tussen kabels

Kabels verschillen onderling voornamelijk op de kwaliteit van het omhulsel en de gebruikte materialen. Stevige omhulsels, zoals nylon, kunnen de kabel duurzamer maken en snellere breuk of signaalverlies voorkomen. Hoewel duurdere kabels vaak robuuster zijn en beter bestand tegen interferentie, werken veel goedkopere opties prima voor dagelijks gebruik, zeker als de kabel niet te lang is. Als u problemen met beeld of geluid ervaart, kan het de moeite waard zijn om te investeren in een wat duurdere kabel met betere afscherming.

De labels 'Standard' en 'High Speed' op de verpakking geven de mogelijkheden van de kabel aan. Een Standard-kabel is geschikt voor HD-tv (1080i), terwijl een High-Speed-kabel Ultra HD (4K) en HDR ondersteunt. Elke HDMI-kabel met High Speed is een goede keuze, mits deze niet te lang is.

Illustratie van verschillende HDMI-stekkers: Standaard, Mini-HDMI, Micro-HDMI

Verschillende HDMI-stekkers

Er zijn verschillende soorten HDMI-stekkers:

  • Standaard HDMI-aansluiting (Type A): Dit is de meest voorkomende stekker, te vinden op televisies, blu-ray-spelers, tv-ontvangers en spelconsoles.
  • Mini-HDMI (Type C) en Micro-HDMI (Type D): Deze kleinere varianten worden vaak gebruikt op compacte apparaten zoals digitale camera's, tablets en sommige laptops.
  • HDMI Auto Connector: Deze wordt specifiek gebruikt in auto's voor aansluiting van apparatuur.

Moderne laptops, die steeds slanker worden, hebben niet altijd ruimte voor een brede standaard HDMI-connector. In zulke gevallen kan een adapter (bijvoorbeeld HDMI A-naar-B of A-naar-C) nodig zijn.

HDMI ARC en eARC - Wat is het en hoe werkt het?

tags: #verachillen #tussen #hdmi