De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) en KRO-NCRV stonden voor een belangrijk besluit op dinsdag 27 december 2022: de uitzending van de populaire familiefilm Pietje Bell op NPO 3 op oudejaarsdag. De film, die oorspronkelijk rond de kerstdagen van 2002 de bioscopen bijna een miljoen bezoekers trok, was onderwerp van discussie geworden na een wijziging in de leeftijdsclassificatie. Na twintig jaar van 'alle leeftijden' te zijn geweest, werd de keuring aangepast naar '12 jaar en ouder'.
Deze aanpassing leidde ertoe dat de NPO de mogelijkheid van uitzending onderzocht en zich afvroeg of er aanpassingen nodig waren. De NPO hanteert namelijk de richtlijn om geen producties uit te zenden die gekeurd zijn voor 12 jaar en ouder binnen de jeugdprogrammering. Producent Dave Schram uitte zijn verbazing over de nieuwe keuring, hoewel hij begreep dat een verhoging naar 6 of 9 jaar wellicht verklaarbaar kon zijn. Een leeftijdsgrens van 12 jaar en ouder noemde hij echter "bizar", aangezien de film nooit voor die leeftijdsgroep bedoeld was.
Schram gaf aan bereid te zijn om één of twee scènes in te korten of te verwijderen, mocht de NPO de film onder deze voorwaarden toch willen uitzenden. Ondertussen had Kijkwijzer, het systeem voor leeftijdsadvisering, een "aanzienlijk aantal klachten" ontvangen van kijkers die vonden dat de nieuwe keuring van 12 jaar en ouder niet correct was.
Aanpassing van leeftijdsadvies en uiteindelijke uitzending
De commotie rondom de leeftijdskeuring van Pietje Bell culmineerde in een snelle ontwikkeling. Op woensdag 28 december 2022 werd bekendgemaakt dat de film toch op oudejaarsdag kon worden uitgezonden. Dit kwam doordat het leeftijdsadvies opnieuw werd aangepast, ditmaal van 12 jaar naar 9 jaar.
De recente discussie over het leeftijdsadvies was ontstaan nadat Kijkwijzer meldingen ontving dat meerdere kinderen bang waren geworden na het bekijken van de film via een streamingdienst. Dit leidde tot een hernieuwde beoordeling van de film. Nicam, de organisatie die toezicht houdt op de leeftijdskeuringen in Nederland, bevestigde dat het leeftijdsadvies bij streamingdiensten was aangepast van 'Alle leeftijden' naar '12 jaar'. Dit besluit ontlokte echter een golf van klachten bij Nicam, omdat veel mensen het er niet mee eens waren.
Pietje Bell 2, De Jacht op de Tsarenkroon - Official Trailer
Productie en financiële impact
Pietje Bell, die twintig jaar geleden werd uitgebracht, was een groot succes in de bioscopen en trok bijna een miljoen bezoekers, waaronder veel kinderen. De hoofdrollen werden vertolkt door Quinten Schram, Angela Groothuizen en Katja Herbers. De cast en crew ontvangen nog steeds inkomsten voor het aantal keren dat de film wordt bekeken op streamingdiensten.
Eerder had producent Dave Schram al zijn onbegrip geuit over de vaststelling van nieuwe leeftijdsgrenzen voor de film. Hij voorspelde dat een van de potentiële klachten zou gaan over een scène waarin Pietje een correctie van zijn vader ontvangt. Schram benadrukte dat het hier niet om een harde klap ging, maar eerder om een "opvoedkundig" moment, en achtte het onwaarschijnlijk dat dit de reden was voor de aanpassing van het leeftijdsadvies. Hij vreesde dat de wijziging financiële schade zou toebrengen aan de makers, cast en crew.
Met een oorspronkelijke leeftijdsclassificatie van 12 jaar zou de film niet overdag uitgezonden kunnen worden. De uiteindelijke aanpassing naar 9 jaar maakte de uitzending op oudejaarsdag, een tijdstip dat doorgaans geschikt is voor familiefilms, alsnog mogelijk.