De natuur heeft een heel positieve psychologische invloed op ons. Wie regelmatig de natuur ingaat kan beter focussen, is minder impulsief en wordt sociaal milder. De affectieve, cognitieve en sociale voordelen zijn groot. Hoe komt het dat ons gevoel, het denken en de relatie tot anderen verbeteren dankzij de natuur?
In een wereld vol prikkels, waar we constant worden blootgesteld aan informatie en verleidingen, kunnen onze cognitieve capaciteiten soms onder druk komen te staan. Dit geldt niet alleen voor het navigeren door een drukke winkelstraat, waar een vriendelijke vrijwilliger van een goed doel misschien niet de aandacht krijgt die hij verdient omdat we in onze telefoon zitten, maar ook voor de keuzes die we dagelijks maken.
Cognitieve Capaciteit en Besluitvorming
Optimaal genieten van culinaire verleidingen, zoals de moderne smaakcombinaties in restaurants en supermarkten, vraagt om veel cognitieve capaciteit. Meer informatie is beter dan minder informatie, zo lijkt de algemene tendens wanneer we een moeilijke beslissing moeten nemen. Dit was ook de manier waarop ik dat vroeger deed: zodra ik een nieuwe auto kocht, de universiteit koos om te studeren of ik op het punt stond mijn huis te kopen, probeerde ik zoveel mogelijk informatie te verzamelen.
Interessant is dat, hoewel we er gemiddeld genomen niet trots op zijn, het denken in stereotypen ons tegelijkertijd op verschillende manieren kan helpen. Ons consumentengedrag in stereotypen is van waarde op een zowel sociaal als cognitief niveau. Hoewel ieder individu uniek is en een unieke beoordeling verdient, associëren we stereotypen steeds vaker met iets negatiefs waar we beter van weg kunnen blijven.
Psychologische Fenomenen en Consumentengedrag
Ben jij steevast degene die in de langzaamste rij gaat staan? Je bent niet de enige, ook al lijkt dat wellicht zo. Je hebt last van de Attentional Bias, waarmee je brein je voor de gek houdt. Je hebt selectieve aandacht voor wat er in jouw situatie gebeurt en hebt daardoor geen aandacht voor wat er niet gebeurt in jouw situatie en wat er om je heen gebeurt.
Waarom zien we eigenlijk een gezicht in iets dat in de praktijk uitsluitend bestaat uit plaatwerk, een paar stukken glas en wat andere materialen voor de grille? Dit effect staat bekend als antropomorfisme en vindt zijn oorsprong in de Griekse woorden ánthrōpos (“menselijke”) en morphē (“vorm”). Met andere woorden, we projecteren menselijke eigenschappen op objecten.
In ons taalgebruik vinden we verschillende verwijzingen naar de nadelige gevolgen van leegte of een gebrek aan middelen, zoals 'met lege handen staan', 'leegte in ons hart' en 'platzak zijn'. We houden van een situatie waarin we 'voldoende' tot onze beschikking hebben, het liefst nog iets meer dan dat. We willen de leegte graag voorkomen, het voelt psychologisch niet prettig wanneer we ergens te weinig van hebben.
Onderzoek van Levontin, Ein-Gar en Lee (2015) toont aan dat die leegte ons stimuleert voor onszelf te kiezen; we kiezen een meer egoïstische aanpak tot we het gebrek ergens aan hebben opgevuld. Pas zodra we weer voldoende tot onze beschikking hebben, denken we na over het delen met anderen en gaan we over tot een mindere zelf-focus. Dit principe speelt een rol in hoe bedrijven zoals CenterParcs inspelen op consumentenbehoeften, en hoe merken als Rituals hier mogelijk meer mee zouden kunnen doen.
Uitputting en Veiligheid
Net zoals zonnebrand ons beveiligt tegen schadelijke zonnestralen, beschermt een antivirusprogramma onze computer tegen schadelijke invloeden op het internet. De vraag is: wanneer zijn (potentiële) klanten het meest welwillend dergelijke producten aan te schaffen?
Uitputting, cognitief of fysiek, brengt een aantal nadelen met zich mee, maar levert daarnaast een belangrijke kans op. We zijn sneller geïrriteerd en minder goed in staat om een intellectuele prestatie te leveren, maar we hebben daarnaast een verscherpte focus op veiligheid. Als consumentenpsycholoog kan ik via een theoretische achtergrond laten zien welke implicaties dit heeft, bijvoorbeeld met het oog op marketing.
De Geschiedenis en Ontwikkeling van RTL Z
RTL Z (Radio Télévision Luxembourg Z) is een Nederlandstalige Luxemburgse commerciële 24-uurszender van RTL Nederland. Op werkdagen is er 's ochtends van 9 uur tot 's avonds 6 uur financieel-economisch nieuws te zien. In de avondprogrammering en in het weekend zijn documentaires te zien over thema's als techniek, innovatie, bedrijven, lifestyle en financiën.
RTL Z is officieel, net als de rest van de Nederlandse RTL-familie, een Luxemburgse zender die zich niet aan de Nederlandse Mediawet hoeft te houden. De zender begon op 6 juni 2001 op RTL 5. Het eerste jaar werkte men samen met de Belgische televisiezender Kanaal Z. In de allereerste programmering werd er op werkdagen tussen 09.30 en 18.00 uur RTL Z Magazine uitgezonden. Dit was een half uur durende uitzending met korte items over de belangrijkste ontwikkelingen van de voorgaande dag. Het magazine werd gedurende de dag herhaald en ververst. Na een paar maanden werden de bulletins uitgebreid en was er overdag elk uur een volledig nieuw bulletin te zien.
Evolutie van Nieuwsuitzendingen en Programmering
In november 2004 werd de programmering uitgebreid met algemene RTL Nieuws-uitzendingen. Sindsdien was er van 09.00 tot 18.00 uur telkens aan het begin van het uur een nieuw blok met algemeen nieuws (ongeveer 7 minuten) en financieel-/economisch nieuws (ongeveer 8 minuten). In 2005 verhuisde RTL Z van RTL 5 naar RTL 7 en bleef op die zender tot 2015.
Op 7 september 2015 werd RTL Z een zelfstandige televisiezender. Op ieder uur is er een nieuwsuitzending van 10 tot 15 minuten met het laatste algemene en financieel economische nieuws. Aansluitend aan de nieuwsuitzendingen van 09.00, 11.00, 13.00 en 16.00 uur werd het programma RTL Z Beurs uitgezonden. Hierin volgt een beursupdate van circa 5 minuten vanaf Beursplein 5 in Amsterdam, waarin de commentatoren het actuele beursnieuws duiden. In de middag werden de opening van de beurzen op Wall Street besproken en om 17.30 uur wordt de laatste uitzending van RTL Z Nieuws van de dag uitgezonden, waarin het belangrijkste economische nieuws van de dag wordt behandeld. Verder wordt er onder meer stilgestaan bij de eindstand van de Europese beurzen (met beurscommentator) en worden er veel kruisgesprekken gevoerd. Deze uitzending duurt ongeveer 20 minuten en wordt tot 18:30 herhaald.
Elke dinsdagmiddag werd omstreeks 15.15 uur Het wekelijkse gesprek met de Minister van Financiën uitgezonden. Dit is een wekelijks live-gesprek met de minister van Financiën onder leiding van Frits Wester in Den Haag.
Recente Wijzigingen en Vernieuwingen
In 2017 werden de uitzendingen van het RTL Z Nieuws ingekort. RTL Z Beurs verdween uit de programmering. Voortaan zit het gesprek met een van de beurscommentatoren inbegrepen in de uitzending van RTL Z Nieuws. Ook werden de uitzendingen korter. Eerst was er vanaf 09:00 uur tot 17:30 elk uur een nieuwsuitzending van ongeveer 10 minuten. Nu is dat alleen om 09:00, 10:00, 16:00, 17:00 en 17:30 uur. Tussen die tijd is er elk uur een nieuwsupdate van 1 tot 2 minuten. Daarna wordt er meestal een documentaire uitgezonden, tot aan de volgende nieuwsupdate.
Een toevoeging is het nieuwe bulletin Z First. Dit begint iedere werkdag om 08:00 uur en deze uitzending duurt ongeveer 10 minuten. Tegelijk met de programmering veranderde de vormgeving van het nieuws. Op het scherm achter de presentator is sindsdien de redactie te zien en niet langer een afbeelding die behoort bij het nieuwsonderwerp.
Na lange tijd afwezigheid werd er in 2019 besloten om meer actualiteit uit te zenden op televisie. Er kwamen meer nieuwsuitzendingen en eigen geproduceerde journalistieke programma's, die te zien zijn tussen de nieuwsuitzendingen door. Door het succes van de zender zouden er weer meer mogelijkheden zijn om toch weer in te zetten op lineaire TV. Het nieuwsbulletin wordt geproduceerd door dezelfde redactie als het RTL Nieuws, maar de verversing van de items is frequenter en de nadruk ligt meer op items uit de financiële wereld en het zakenleven.
