De vraag "Wat verdient Vlaanderen?" roept bij velen wellicht de associatie op met een beter leven of meer welvaart. Echter, de Vlaamse zender VTM benadert deze vraag vanuit een ander perspectief met hun tweedelige programma dat een grootschalige loonvergelijking belooft.
Programmamaker Axel Daeseleire introduceert het concept met de stelling dat er in 2025 nog steeds één taboe heerst in Vlaanderen: het bespreken van het eigen loon. Dit onderwerp wordt als gevoelig beschouwd, zelfs binnen de intieme kring van vrienden, familie en collega's, laat staan in het openbaar voor een publiek van honderdduizenden kijkers.
Een verfrissende, zij het beperkte, kijk op loontaboe
Hoewel er ongetwijfeld meer taboes bestaan in Vlaanderen, die de media mogelijk in stand houden door er niet over te berichten, richt dit programma zich expliciet op het doorbreken van de loonschroom. De makers nodigen kijkers uit om geïntrigeerd te zijn door de mogelijke onthullingen en de sociale ongelijkheden die aan het licht zullen komen.
De praktijk van de loonvergelijking
Het programma presenteert een eenvoudige opzet: 25 deelnemers worden gevraagd hun brutoloon bekend te maken, waarbij elke onthulling vergezeld gaat van een korte reportage over hun beroep. Daarnaast duikt de onvermijdelijke arbeidseconoom Stijn Baert op om uitleg te geven over economische concepten, al lijkt deze uitleg soms te versimpeld, gericht op een jong publiek.
De eerste aflevering van het programma vermijdt echter de extremen van de inkomensverdeling. Er wordt niet gesproken over de inkomsten van bijvoorbeeld bedelaars of zeer welgestelde ondernemers. In plaats daarvan richt de aandacht zich op de gemiddelde salarissen.
Voorbeelden uit de praktijk
Uit de reportages blijkt dat werknemers in de zorgsector, zoals zorgkundigen in woonzorgcentra met een bruto maandloon van €3.449, of kinderverzorgsters in kinderdagverblijven met het minimumloon van €2.111,89, relatief weinig verdienen. De meeste salarissen lijken zich te situeren tussen de €3.000 en €4.000 bruto per maand, waarbij de meeste werknemers tevreden lijken met hun inkomen. Ook wordt duidelijk dat het verschil tussen bruto en netto aanzienlijk oploopt met hogere brutolonen. Tevens wordt gesuggereerd dat functieomschrijvingen soms meer lucht dan inhoud bevatten, zoals de rol van een 'Airside Resource Agent', die neerkomen op een veredelde parkingplanner voor vliegtuigen.
Een opvallende uitzondering in de eerste aflevering is een professor aan de Faculteit Geneeskunde in Leuven. Zij, als hoofd van een onderzoeksteam naar de remedie tegen Parkinson, verdient een bruto maandloon van €11.299,74, waarvan echter slechts de helft netto overblijft.
Werkgeversbijdragen en de bredere financiële context
Het programma focust uitsluitend op werknemers en laat zelfstandigen en ondernemers buiten beschouwing. Een cruciaal element dat niet wordt belicht, is de werkgeversbijdrage, ook wel bekend als 'patronale RSZ', die bovenop het brutoloon komt en maar liefst 35% kan bedragen. Dit aanzienlijke bedrag, dat vaak het dubbele is van wat de werknemer netto ontvangt, zou volgens de makers algemeen bekend moeten zijn.
Er wordt gesuggereerd dat er meer programma's nodig zijn die dieper ingaan op financiële thema's, zoals budgetbeheer, kinderbijslag en beschikbare steunmaatregelen. Echter, de huidige aanpak van "Wat verdient Vlaanderen?" wordt als te eentonig ervaren, waardoor de loonvergelijking halverwege ronduit saai wordt.
Een 'verfilmd' artikel van Het Laatste Nieuws?
Tegen het einde van het programma wordt duidelijk dat de reportage ook dient als promotie voor de website hln/watverdientvlaanderen.be van Het Laatste Nieuws. De makers beschouwen het programma als een "verfilmd krantenartikel", wat de sterke crossmediale marketingstrategie van DPG Media, de eigenaar van VTM en Het Laatste Nieuws, onderstreept.
Cao-video: bruto- en nettoloon
tags: #wat #verdient #vlaanderen #vtm