Sezen Aksu, geboren als Fatma Sezen Yıldırım op 13 juli 1954 in Sarayköy, is een gerenommeerde Turkse zangeres, songwriter en producent. Haar muzikale carrière begon in 1975 en heeft geleid tot de verkoop van meer dan 40 miljoen albums. Aksu's muziek kenmerkt zich door een breed spectrum aan stijlen, variërend van zwaar georkestreerde nummers met dramatische zang, zoals 'Sarı Odalar', tot ingetogen en lieflijke luisterliedjes.
Haar invloed reikt verder dan haar eigen optredens; Sezen Aksu wordt beschouwd als een belangrijke inspirator en tekstschrijver voor andere Turkse artiesten. Ze heeft een cruciale rol gespeeld achter de schermen voor sterren als Sertab Erener en Tarkan, en heeft samengewerkt met talloze andere artiesten, waaronder Aşkın Nur Yengi, Levent Yüksel en Hande Yener.
Carrière en impact
Sezen Aksu wordt in Turkije beschouwd als de wegbereider van de Turkse popmuziek. Haar album "Gülümse" uit 1993, met de betekenis 'lachen' in het Turks, katapulteerde haar tot 'Superstar' in eigen land en markeerde haar internationale doorbraak.
Naast haar succesvolle zangcarrière is Aksu ook actief als componiste, tekstschrijfster en producent. Naar schatting heeft ze op de een of andere manier meegewerkt aan elk vijfde lied in de Turkse hitparade. Ze zet zich actief in voor het begeleiden en stimuleren van jong talent, en vele jonge zangers en zangeressen hebben een carrière kunnen opbouwen dankzij haar composities.
Controverse rondom religieuze uitingen
In januari 2022 kwam Sezen Aksu onder vuur te liggen van Diyanet İşleri Başkanlığı, het Turkse Presidium voor geloofszaken. De kritiek betrof een lied dat ze via YouTube verspreidde, waarin ze beschuldigd werd van het beledigen van Adam en Eva. Deze kwestie escaleerde tot een rel waarbij zowel religieuze groeperingen als vooraanstaande politici, waaronder president Erdoğan, zich mengden.
Dit incident vond plaats in een bredere context van discussies in Turkije over de rol van religie in de samenleving en de positie van vrouwen. Eerder had Sezen Aksu zich uitgesproken tegen het verplichten van vrouwen om hun haar te bedekken, met de woorden: "Houd jullie lusten in bedwang in plaats van ons haar te bedekken, stelletje gekken." Ze verklaarde later dat ze het "seksistische gedoe" afkeurde waarbij een schoolmeisje een vrouw wordt door haar een hoofddoek te laten dragen. Deze uitspraken leidden tot een lastercampagne tegen de zangeres in regeringsgezinde kranten.
Persoonlijk leven
Sezen Aksu is vier keer getrouwd geweest. Haar eerste huwelijk was op achttienjarige leeftijd met Hasan Yüksektepe, dat echter kort daarna werd ontbonden. Van 1974 tot 1978 was ze gehuwd met gynaecoloog Ali Engin Aksu, wiens achternaam ze sindsdien draagt. In 1981 trouwde ze met Sinan Özer, met wie ze een kind kreeg. Dit huwelijk eindigde in 1983 in een scheiding.
Sezen Aksu in de context van wereldmuziek
Sezen Aksu's muziek valt binnen de brede categorie van 'overige talen vocaal', een genre dat muziek omvat die niet onder pop of traditionele volksmuziek valt. Deze categorie, ook wel wereldmuziek genoemd, omvat een diversiteit aan stijlen van over de hele wereld. Hoewel traditioneel gedomineerd door muziek uit Spanje, Italië, Portugal en Griekenland, heeft het genre zich uitgebreid met invloeden uit het Caribisch gebied (salsa, zouk) en Afrikaanse muziek.
De mogelijkheid om via platforms als YouTube muziek uit verschillende culturen te ontdekken, benadrukt de wereldwijde reikwijdte van muziek. Artiesten zoals Tinariwen met hun 'woestijnblues' of de Turkse folkzangeres Selda, die in 2014 headliner was op het Le Guess Who Festival in Utrecht, illustreren de rijkdom en diversiteit binnen de wereldmuziekscene.