De televisiereeks Kinderen van Rutte, dat drie avonden lang door de VPRO wordt uitgezonden, werpt een blik op de leerlingen die les kregen van voormalig premier Mark Rutte. Voordat hij de politieke arena betrad, was Rutte jarenlang maatschappijleerdocent op het middelbare schoolniveau, een rol die hij langer vervulde dan zijn premierschap. De serie onderzoekt hoe zijn leerlingen terugkijken op hun tijd met "Meester Mark" en de periode waarin hij hun premier was.
Meester Mark: Meer dan alleen Premier
Mark Rutte gaf maatschappijleer aan vmbo-, havo- en vwo-leerlingen op het Johan de Witt College in de Schilderswijk in Den Haag. Hij omschreef deze school zelf als een 'zwarte school', omdat alle leerlingen een migratieachtergrond hadden. Hierdoor kwamen thema's als discriminatie, bijvoorbeeld vanwege het dragen van een hoofddoek of het hebben van een naam als Fatima of Mohammed, regelmatig aan bod in zijn lessen.
In de serie Kinderen van Rutte, die mogelijk beter Leerlingen van Rutte had kunnen heten, gaan regisseur Roos van Ees en researcher Karen Al op zoek naar enkele van deze oud-leerlingen. Zij worden opnieuw in de klas gebracht, waar maatschappijleerdocent Halil Karaaslan hen drie 'Rutte-lessen' geeft. Tijdens deze lessen worden herinneringen opgehaald, zoals het feit dat Rutte "altijd op de fiets kwam" en "wel een grappige man" was. Er wordt ook gesproken over maatschappijleeronderwerpen die tijdens de kabinetten Rutte relevant werden in het leven van de leerlingen.
De Keuzes van het Leven: Lessen van Meester Mark
Veel van de leerlingen, die nu twintigers en dertigers zijn, zagen de premier destijds vooral als 'hun meester Mark'. Ze kijken tevreden terug op hoe hij hen als tieners probeerde te motiveren. Een veelgehoorde uitspraak van Rutte was: "Je hebt in je leven altijd een keuze. Ga je behoren tot de doeners die weten dat daar ook tegenslagen bij horen? Of ga je horen bij de club van nee-zeggers?"
Een oud-leerlinge herinnert zich: "Hij zei altijd dat hij niet alleen over ons wilde praten, maar juist ook met ons." Kritische vragen over actuele Nederlandse kwesties konden zij altijd aan meester Mark stellen. Tegelijkertijd stelde hij hen ook vragen: waar liepen zij tegenaan? Hoe ervoeren zij de genoemde discriminatie?
De serie belicht ook de luchtigere momenten. De van oorsprong Poolse Roksana vertelt hoe zij en haar klasgenoten hem vroegen of hij een vriendin had. Hafsa (30) herinnert zich dat Mark Rutte op school vertelde dat hij meedeed aan de verkiezingen en dat hij premier zou worden als hij zou winnen.
Uitdagingen en Ambitie: De Levens van de 'Kinderen van Rutte'
Niet iedereen beleefde gemakkelijke jaren in het Nederland onder Rutte. Roksana werd aanvankelijk gezien als "dronken stomme Pool" en ondanks haar werk in de tuinbouw kon ze geen huis kopen. Gelukkig heeft ze promotie gemaakt naar de salesafdeling. Ridwan was enige tijd dakloos en heeft daardoor nu moeite om een baan te vinden. Anar moet zijn moeder helpen met de steeds hogere stapels belastingpapieren.
Tegelijkertijd toont de serie ook de ambitieuze kant van de 'Kinderen van Rutte'. Jhan is bijvoorbeeld docent lichamelijke opvoeding voor dove en slechthorende kinderen, tegen het advies van zijn stagebegeleider in. Khadija, voorheen het stille meisje van de klas, heeft als dichter nu een stem gevonden. Tambi werkt hard om kaakchirurg te worden. Anar, die tien jaar in een asielzoekerscentrum zat, droomt ervan om arts te worden in Nederland.
Vergelijking met Andere Programma's
De serie Kinderen van Rutte wordt gezien als een waardevolle toevoeging aan het tv-landschap, zeker gezien het feit dat een van de drukste mensen van Nederland wekelijks tijd vrijmaakte om les te geven. Sommige kijkers, zoals deze Metro-kijker, hadden Mark Rutte echter liever zelf in de klas gezien met zijn oud-leerlingen, vergelijkbaar met programma's als De Reünie.
De thematiek van kansenongelijkheid in het onderwijs, een centraal thema in series als Klassen van Sarah Sylbing en Ester Gould, komt ook impliciet naar voren. De serie Klassen belicht hoe de achtergrond van ouders en de thuissituatie van kinderen een grote invloed hebben op hun schoolprestaties en toekomstige kansen. Voorbeelden zoals Anyssa, die ondanks haar potentieel moeite heeft met schoolwerk door problemen thuis, illustreren dit.
Een ander programma dat de schoolervaring van jongeren belicht, is De klas van 2009 van de NCRV. Hierin worden acht leerlingen van scholengemeenschap De Rietlanden in Lelystad gevolgd tijdens hun eindexamenperiode. Ze laten zien wie ze zijn, hoe ze omgaan met de druk van examens, hun sociale leven en de sfeer thuis.
Ook het programma De Klas van de NTR laat zien hoe Bekende Nederlanders gastlessen geven over universele thema's zoals liefde en zelfontplooiing. Jan Terlouw sprak over duurzaamheid en klimaatverandering, terwijl Jandino Asporaat lesgaf over zelfontplooiing en het waarmaken van dromen.
Programma's als Sterren voor de klas lieten zien hoe bekende Nederlanders, zoals Lucille Werner en Harm Edens, de rol van leraar op zich namen op verschillende scholen, soms met succes, soms met uitdagingen. Dit soort programma's benadrukt de complexiteit en de impact van het onderwijs.
Mark Rutte giert om Marianne Thieme
De serie Kinderen van Rutte is te zien op maandag 10 maart, dinsdag 11 maart en woensdag 12 maart om 19.55 uur bij VPRO op NPO 2.